Những thách thức trong việc Xây dựng Trường Đại học đẳng cấp Thế giới part 2 ppsx

Chùỉng haơn, möơt nghiïn cûâu cuêa thïị giúâi gíìn ăíy vïì cíịp bùìng saâng chïị ăaô cho thíịy chñnh caâc trûúđng ăaơi hoơc vađ hoơc viïơn nghiïn cûâu chûâ khöng phaêi caâc cöng ty ăaô t

Töíng quan

Giúâi thiïơu

Sûơ quan tím vïì thûâ bíơc xïịp haơng caâc trûúđng ăaơi hoơc phaên aânh nhíơn thûâc chung rùìng tùng trûúêng kinh tïị vađ caơnh tranh toađn cíìu ăang díìn tùng lïn do sûơ thuâc ăííy cuêa tri thûâc vađ rùìng caâc trûúđng ăaơi hoơc ăoâng möơt vai trođ chuê chöịt trong böịi caênh ăoâ Thíơt víơy, sûơ phaât triïín nhanh choâng cuêa khoa hoơc vađ cöng nghïơ trong nhiïìu lônh vûơc – tûđ cöng nghïơ thöng tin vađ truýìn thöng (ICTs) túâi cöng nghïơ sinh hoơc hay caâc víơt liïơu múâi – ăaô taơo ra tiïìm lûơc to lúân giuâp caâc quöịc gia tùng töịc vađ ăííy maơnh phaât triïín kinh tïị Viïơc ûâng duơng tri thûâc mang laơi nhiïìu caâch thûâc saên xuíịt hađng hoâa vađ dõch vuơ hûôu hiïơu vađ viïơc phín phöịi nhûông hađng hoâa vađ dõch vuơ nađy cuông hiïơu quaê hún, chi phñ thíịp hún vađ túâi nhiïìu ngûúđi hún

Baâo caâo Phaât triïín Thïị giúâi nùm 1998/99: Tri thûâc cho phaât triïín (Ngín hađng

Thïị giúâi 1999a) ăaô ăïì xuíịt möơt khuön khöí phín tñch, trong ăoâ nhíịn maơnh vai trođ böí sung cho nhau cuêa böịn phûúng diïơn chiïịn lûúơc chuê chöịt giuâp caâc quöịc gia ắnh hûúâng khi chuýín ăöíi sang nïìn kinh tïị tri thûâc: möơt cú chïị kinh tïị vađ thïí chïị phuđ húơp, möơt nïìn taêng maơnh vïì vöịn nhín lûơc, möơt cú súê haơ tíìng thöng tin nùng ăöơng vađ möơt hïơ thöịng saâng taơo tíìm quöịc gia hiïơu quaê

Giaâo duơc bíơc ăaơi hoơc lađ trung tím trong böịn truơ cöơt cuêa khuön khöí nađy, vađ coâ vai trođ ăùơc biïơt quan troơng trong viïơc höî trúơ xíy dûơng möơt nïìn taêng vöịn nhín lûơc vađ ăoâng goâp cho hïơ thöịng ăöíi múâi quöịc gia hiïơu quaê Giaâo duơc bíơc ăaơi hoơc giuâp caâc quöịc gia xíy dûơng nïìn kinh tïị caơnh tranh toađn cíìu thöng qua viïơc

1

phaât triïín lûơc lûúơng lao ăöơng linh hoaơt, coâ nùng suíịt cao, lađnh nghïì vađ coâ khaê nùng saâng taơo, aâp duơng vađ phöí biïịn nhûông yâ tûúêng vađ cöng nghïơ múâi Chùỉng haơn, möơt nghiïn cûâu cuêa thïị giúâi gíìn ăíy vïì cíịp bùìng saâng chïị ăaô cho thíịy chñnh caâc trûúđng ăaơi hoơc vađ hoơc viïơn nghiïn cûâu chûâ khöng phaêi caâc cöng ty ăaô thuâc ăííy tiïịn böơ khoa hoơc trong cöng nghïơ sinh hoơc (Cookson 2007) Caâc

cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc cuông ăoâng möơt vai trođ quan troơng trong caâc nïìn kinh tïị khu vûơc vađ trong nûúâc (Yusuf vađ Nabeshima 2007)

Theo cuöịn Kiïịn taơo Xaô höơi Tri thûâc, baâo caâo chñnh saâch múâi nhíịt cuêa Ngín

hađng Thïị giúâi vïì nhûông ăoâng goâp cuêa giaâo duơc ăaơi hoơc ăöịi vúâi viïơc phaât triïín kinh tïị bïìn vûông (Ngín hađng Thïị giúâi 2002), nhûông hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc hiïơu quaê cao bao göìm möơt loaơt caâc mö hònh töí chûâc – khöng chó lađ caâc trûúđng ăaơi hoơc nghiïn cûâu mađ cođn coâ caâc trûúđng baâch khoa, caâc trûúđng khoa hoơc xaô höơi vađ nhín vùn, caâc cú súê ăađo taơo kyô thuíơt ngùưn haơn, caâc trûúđng cao ăùỉng cöơng ăöìng, ăaơi hoơc múê… – caâc cú súê nađy ăađo taơo ra nhiïìu loaơi cöng nhín, ngûúđi lao ăöơng lađnh nghïì mađ thõ trûúđng lao ăöơng luön tòm kiïịm Möîi loaơi hònh

cú súê giaâo duơc coâ möơt vai trođ quan troơng vađ caâc chñnh phuê thûúđng quan tím nhiïìu ăïịn viïơc ăaơt ặúơc sûơ phaât triïín cín ăöịi giûôa caâc thađnh phíìn khaâc nhau cuêa hïơ thöịng giaâo duơc Ngay caê trong möơt nïìn kinh tïị tûúng ăöịi phaât triïín (nhû Chi-lï), uy tñn vađ chíịt lûúơng keâm coêi cuêa khu vûơc ăađo taơo nghïì ăaô lađm giaêm khaê nùng ăaâp ûâng nhu cíìu lao ăöơng lađnh nghïì cuêa nûúâc nađy, nhû ặúơc nïu trong möơt baâo caâo gíìn ăíy vïì giaâo duơc ăaơi hoơc (OECD 2009)

Trong hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc, caâc trûúđng ăaơi hoơc nghiïn cûâu ăoâng vai trođ chuê chöịt trong viïơc ăađo taơo nhûông chuýn gia cao cíịp, nhûông nhađ khoa hoơc vađ nhađ nghiïn cûâu cíìn thiïịt cho nïìn kinh tïị vađ ăïí taơo ra tri thûâc múâi nhùìm höî trúơ cho caâc hïơ thöịng saâng taơo quöịc gia (Ngín hađng Thïị giúâi 2002) Trong böịi caênh nađy, möơt trong nhûông ûu tiïn hađng ăíìu cuêa nhiïìu chñnh phuê lađ phaêi ăaêm baêo cho caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu cuêa hoơ thûơc sûơ hoaơt ăöơng dûơa trïn nhûông thađnh tûơu múâi nhíịt vïì khoa hoơc vađ trñ túơ

Coâ nhiïìu víịn ăïì quan troơng ặúơc ăùơt ra khi caâc trûúđng ăaơi hoơc trïn thïị giúâi phaêi hûúâng túâi võ trñ ăùỉng cíịp thïị giúâi vađ viïơc nađy ăang trúê nïn phöí biïịn Taơi sao “ăùỉng cíịp thïị giúâi” lađ chuíín mûơc mađ bíịt kyđ möơt quöịc gia nađo cuông khaât khao vađ röìi cöị gùưng xíy dûơng ñt nhíịt möơt nhoâm nhoê caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi trong hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc cuêa mònh? Phaêi chùng nhiïìu quöịc gia seô coâ lúơi nhiïìu hún nïịu phaât triïín möơt hïơ thöịng giaâo duơc phuđ húơp nhíịt cho quöịc gia mònh mađ khöng quan tím ăïịn lúơi thïị tûúng ăöịi khi so saânh vúâi caâc quöịc gia khaâc? Liïơu ắnh nghôa “ăùỉng cíịp thïị giúâi” coâ ăöìng nghôa vúâi “tinh hoa phûúng Tíy”, vađ do víơy mang tñnh thađnh kiïịn cöị hûôu ăöịi líơp vúâi truýìn thöịng vùn hoâa trong giaâo duơc ăaơi hoơc úê nhûông quöịc gia khöng phaêi phûúng Tíy? Coâ phaêi chó coâ caâc trûúđng ăaơi hoơc chuýn vïì nghiïn cûâu lađ thuöơc ăùỉng cíịp thïị

giúâi, hay liïơu caâc loaơi hònh cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc khaâc (nhû caâc ăaơi hoơc sû phaơm, ăaơi hoơc baâch khoa, cao ăùỉng cöơng ăöìng vađ ăaơi hoơc múê) cuông mong muöịn nùìm trong söị nhûông trûúđng töịt nhíịt thuöơc nhoâm ăoâ theo quan ăiïím quöịc tïị?

Baâo caâo nađy seô khöng ăi síu xem xeât nhûông cíu hoêi quan troơng nïu trïn Trong khi cöng nhíơn rùìng caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi lađ möơt phíìn cuêa hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc quöịc gia vađ nïn hoaơt ăöơng trong khuön khöí cuêa hïơ thöịng nađy, baâo caâo chuâ troơng khaêo saât caâch thûâc mađ möơt söị trûúđng ăaơi hoơc vûúơt lïn díîn ăíìu trong söị caâc trûúđng cuđng nhoâm, qua ăoâ giuâp caâc nûúâc vađ laônh ăaơo caâc trûúđng ăaơi hoơc tòm ra con ặúđng phuđ húơp ăïí ăaơt ặúơc võ thïị ăùỉng cíịp thïị giúâi Búêi víơy, muơc tiïu chñnh cuêa baên baâo caâo nađy lađ tòm hiïíu nhûông thaâch thûâc liïn quan túâi viïơc xíy dûơng caâc trûúđng ăaơi hoơc coâ khaê nùng caơnh tranh toađn cíìu (cođn ặúơc goơi lađ caâc trûúđng ăaơi hoơc “ăùỉng cíịp thïị giúâi”, “tinh hoa”, hay “ăíìu tađu”) ăïí coâ thïí caơnh tranh hiïơu quaê vúâi caâc trûúđng ûu tuâ nhíịt Vađ liïơu coâ möơt mö thûâc hay khuön míîu nađo ăïí coâ thïí nhanh choâng ăaơt ặúơc võ trñ ăùỉng cíịp thïị giúâi hay khöng?

Ăïí traê lúđi cho caâc cíu hoêi trïn, baên baâo caâo bùưt ăíìu bùìng viïơc ặa ra möơt ắnh nghôa khaê duơng vïì trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi Tiïịp theo, baên baâo caâo phaâc thaêo vađ phín tñch caâc chiïịn lûúơc vađ hûúâng ăi khaê dô cho viïơc thađnh líơp nhûông trûúđng ăaơi hoơc nhû víơy, cuông nhû xaâc ắnh nhûông thaâch thûâc, chi phñ vađ ruêi ro gùưn liïìn vúâi caâch tiïịp cíơn nađy Baên baâo caâo kïịt luíơn bùìng caâch xem xeât nhûông hïơ luơy mađ nhûông ýịu töị kïí trïn taâc ăöơng ăïịn nhûông nöî lûơc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi trong viïơc höî trúơ xíy dûơng caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi vađ tûđ ăoâ ặa ra nhûông lûơa choơn, quan ăiïím thay thïị cho caâc quöịc gia trong quaâ trònh phaât triïín hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc phuđ húơp vađ hiïơu quaê nhíịt vađ ăaâp ûâng ặúơc caâc nhu cíìu cuơ thïí cuêa nûúâc mònh

Thïị nađo lađ möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi?

Trong thíơp kyê trûúâc, thuíơt ngûô “trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi” ăaô trúê thađnh möơt cuơm tûđ khaâ quen thuöơc, khöng chó mang nghôa lađ caêi thiïơn chíịt lûúơng hoơc tíơp vađ nghiïn cûâu trong giaâo duơc ăaơi hoơc mađ quan troơng hún lađ phaât triïín nùng lûơc caơnh tranh trong möi trûúđng giaâo duơc ăaơi hoơc trïn toađn cíìu thöng qua viïơc lônh höơi, thñch ûâng vađ saâng taơo tri thûâc tiïịn böơ Vúâi viïơc sinh viïn mong muöịn theo hoơc taơi cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc töịt nhíịt trong khaê nùng tađi chñnh cuêa mònh vađ thûúđng khöng phín biïơt biïn giúâi quöịc gia, ăöìng thúđi chñnh phuê caâc nûúâc nöî lûơc nhùìm töịi ăa hoâa lúơi ñch thu ặúơc tûđ caâc khoaên ăíìu tû vađo caâc trûúđng ăaơi hoơc, võ thïị quöịc tïị ăang trúê thađnh möơt möịi quan tím ngađy cađng quan troơng ăöịi vúâi caâc trûúđng giaâo duơc trïn thïị giúâi (Williams vađ Van Dyke 2007) Tuy nhiïn, Altbach ăaô ặa ra möơt ăaânh giaâ khaâ cö ăoơng vađ chuíín xaâc rùìng nghõch lyâ cuêa

trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi lađ “moơi ngûúđi ăïìu muöịn coâ trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi, nhûng chùỉng ai biïịt noâ lađ caâi gò, vađ tíịt thaêy khöng biïịt bùìng caâch nađo ăïí coâ ặúơc noâ” (Altbach 2004)

Viïơc trúê thađnh thađnh viïn cuêa nhoâm ăùơc quýìn göìm caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi khöng thïí dô nhiïn coâ ặúơc ặúơc bùìng viïơc tûơ xïịp haơng; mađ ngûúơc laơi, võ thïị ăùỉng cíịp hađng ăíìu chó ăaơt ặúơc khi ặúơc quöịc tïị ghi nhíơn Cho ăïịn gíìn ăíy, quy trònh nađy múâi bao göìm ýịu töị chuê quan mađ phíìn lúân coâ ặúơc tûđ danh tiïịng Vñ duơ, caâc trûúđng ăaơi hoơc thuöơc nhoâm Ivy League úê Myô nhû Havard, Yale, hay Columbia; caâc trûúđng ăaơi hoơc Oxford hay Cambridge úê Anh; trûúđng Ăaơi hoơc Tokyo, ăïìu coâ truýìn thöịng nùìm trong nhoâm ăùơc quýìn caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu; tuy víơy, laơi chûa coâ caâch ăaânh giaâ trûơc tiïịp vađ chñnh xaâc nađo ặúơc ặa ra ăïí minh chûâng cho võ thïị ûu viïơt cuêa caâc trûúđng nađy trïn goâc ăöơ caâc kïịt quaê nöíi bíơt nhû ăađo taơo sinh viïn cao hoơc, kïịt quaê nghiïn cûâu, vađ chuýín giao cöng nghïơ Thíơm chñ viïơc sinh viïn töịt nghiïơp caâc trûúđng nađy ặúơc traê lûúng cao hún cuông coâ thïí ặúơc xem lađ díịu hiïơu ăïí ăaânh giaâ giaâ trõ giaâo duơc ăñch thûơc

Tuy víơy, vúâi sûơ phöí biïịn caâc danh saâch trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu trong vađi nùm qua, ngađy cađng xuíịt hiïơn nhiïìu caâch thûâc xaâc ắnh vađ phín loaơi möơt caâch hïơ thöịng caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi (IHEP 2007) Mùơc duđ híìu hïịt viïơc xïịp haơng caâc trûúđng nöíi tiïịng nhíịt ặúơc thûơc hiïơn nhùìm phín loaơi caâc trûúđng ăaơi hoơc trong phaơm vi möơt nûúâc nhûng cuông coâ möơt söị nöî lûơc nhùìm thiïịt líơp viïơc xïịp haơng trïn phaơm vi quöịc tïị Hiïơn taơi coâ hai hïơ thöịng xïịp haơng quöịc tïị toađn diïơn nhíịt do THES vađ Ăaơi hoơc Giao thöng Thûúơng Haêi (SJTU) thûơc hiïơn –

trong ăoâ cho pheâp coâ sûơ so saânh chuíín röơng raôi giûôa caâc trûúđng úê caâc quöịc gia khaâc nhau

Ăïí so saânh tíìm cúô quöịc tïị cuêa caâc trûúđng, viïơc xíy dûơng baêng danh saâch caâc trûúđng ặâng ăíìu cíìn phaêi sûê duơng thöng tin khaâch quan hoùơc chuê quan (hoùơc caê hai) thu ặúơc tûđ chñnh caâc trûúđng ăaơi hoơc hoùơc tûđ cöng chuâng Xïịp haơng cuêa THES ăaô choơn ra 200 trûúđng hađng ăíìu trïn thïị giúâi Líìn ăíìu tiïn ặúơc

giúâi thiïơu vađo nùm 2004, phûúng phaâp luíơn cuêa caâch xïịp haơng nađy tíơp trung chuê ýịu vađo danh tiïịng quöịc tïị, kïịt húơp vúâi nhûông thöng tin chuê quan (nhû ăaânh giaâ cuêa caâc trûúđng khaâc vađ khaêo saât cöng taâc tuýín ngûúđi quaên lyâ), thöng tin ắnh lûúơng (nhû söị lûúơng caâc khoa vađ sinh viïn quöịc tïị) vađ tíìm aênh hûúêng cuêa khoa (nhû lađ ăaơi diïơn cuêa caâc trñch díîn nghiïn cûâu) Ăi vađo hoaơt ăöơng tûđ nùm 2003, SJTU ăaô sûê duơng phûúng phaâp xïịp haơng lađ tíơp trung vađo caâc chó söị khaâch quan riïng biïơt nhû thađnh tñch nghiïn cûâu vađ hoơc thuíơt cuêa khoa, caâc cûơu sinh viïn vađ giaêng viïn ăïí tòm ra 500 trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu trïn thïị giúâi Nhûng biïơn phaâp ăaânh giaâ dûơa trïn caâc íịn phíím, tađi liïơu ặúơc trñch díîn, vađ caâc giaêi thûúêng quöịc tïị ăùơc biïơt (nhû Giaêi Nö bel, Huy chûúng Sûơ nghiïơp giaâo

duơc) Baêng 1 thïí hiïơn kïịt quaê xïịp haơng caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu thïị giúâi nùm 2008 do taơp chñ THES vađ ăaơi hoơc SJTU bònh choơn.

Bíịt chíịp nhûông haơn chïị lúân trong caâch thûâc xïịp haơng khi thûơc hiïơn bíịt kyđ ăúơt xïịp haơng nađo (theo Salmi vađ Saroyan, 2007), caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi ặúơc cöng nhíơn möơt phíìn nhúđ nhûông thađnh tñch xuíịt sùưc cuêa mònh Cuơ thïí, caâc trûúđng nađy ăađo taơo ra nhûông sinh viïn gioêi ăaâp ûâng ặúơc ýu cíìu cao cuêa thõ trûúđng lao ăöơng; thûơc hiïơn nhûông cöng trònh nghiïn cûâu múâi ặúơc

Baêng 1 Danh saâch 20 trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu thïị giúâi theo xïịp haơng cuêa THES vađ SJTU nùm 2008

3 Ăaơi hoơc Cambridge 3 Ăaơi hoơc California,

Berkeley

5 Viïơn Cöng nghïơ California 5 Viïơn Cöng nghïơ

Massachusetts (MIT)

7 Ăaơi hoơc College London 7 Ăaơi hoơc Columbia

Massachusetts (MIT)

10 Ăaơi hoơc Columbia 10 Ăaơi hoơc Oxford

11 Ăaơi hoơc Pennsylvania 11 Ăaơi hoơc Yale

12 Ăaơi hoơc Princeton 12 Ăaơi hoơc Cornell

13 Ăaơi hoơc Duke 13 Ăaơi hoơc California,

Los Angeles

14 Ăaơi hoơc Johns Hopkins 14 Ăaơi hoơc

California, San Diego

15 Ăaơi hoơc Cornell 15 Ăaơi hoơc Pennsylvania

17 Ăaơi hoơc Stanford 17 Ăaơi hoơc Wisconsin,

Madison

18 Ăaơi hoơc Michigan 18 Ăaơi hoơc California,

San Francisco

20 Ăaơi hoơc McGill 20 Ăaơi hoơc Johns Hopkins

Nguöìn: THES 2008; SJTU 2008.

ăùng trïn nhûng taơp chñ khoa hoơc hađng ăíìu; ăoâng goâp vađo cöng cuöơc caâch tín cöng nghïơ thöng qua caâc bùìng saâng chïị vađ chûâng chó taơi caâc viïơn nghiïn cûâu khoa hoơc

Híìu hïịt caâc trûúđng ăaơi hoơc ặúơc cöng nhíơn ăùỉng cíịp thïị giúâi ăïìu bùưt nguöìn tûđ möơt söị ríịt nhoê caâc quöịc gia, phíìn lúân úê phûúng tíy Thûơc tïị, theo xïịp haơng cuêa Ăaơi hoơc SJTU thò Ăaơi hoơc Tokyo lađ trûúđng duy nhíịt khöng phaêi úê Myô hoùơc Anh ặúơc loơt vađo töịp 20 Nïịu nhû cho rùìng tíịt caê chó coâ khoaêng 30 ăïịn 50 ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi theo vađ nhû Ăaơi hoơc SJTU cho rùìng hoơ ăïìu ăïịn tûđ möơt nhoâm 8 quöịc gia Bùưc Myô vađ Tíy Íu thò Nhíơt Baên lađ möơt ngoaơi lïơ

THES laơi coâ möơt danh saâch phaơm vi quöịc gia röơng hún ngoađi nhoâm quöịc gia

trïn trong söị 50 ăaơi hoơc ặâng ăíìu thïị giúâi (taơi 11 nûúâc), bao göìm caê Höìng Cöng, Trung Quöịc, New Zealand vađ Singapore (Hònh 1)

Möơt vađi hoơc giaê cöị gùưng ặa ra ắnh nghôa vïì trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi bùìng caâch xaâc ắnh möơt söị ăùơc ăiïím cú baên cuêa noâ – nhûông ýịu töị mađ caâc trûúđng nađy coâ trong khi nhûông trûúđng ăaơi hoơc thöng thûúđng khaâc khöng coâ Chùỉng haơn nhû ăöơi nguô giaêng viïn coâ chuýn mön cao, xuíịt sùưc trong nghiïn cûâu, giaêng daơy coâ chíịt lûúơng cao, coâ nguöìn tađi trúơ lúân tûđ chñnh phuê vađ phi chñnh phuê, coâ sinh viïn quöịc tïị vađ tađi nùng, tûơ do nghiïn cûâu, coâ cú cíịu quaên trõ tûơ chuê töịt, cú súê trang thiïịt bõ töịt cho giaêng daơy, nghiïn cûâu, quaên lyâ hađnh chñnh, vađ (thûúđng lađ) ăúđi söịng cuêa sinh viïn (theo Altbach 2004; Khoon vađ cöơng sûơ 2005; Niland 2000, 2007) Caâc nghiïn cûâu húơp taâc giûôa caâc trûúđng ăaơi hoơc Anh vađ Trung Quöịc gíìn ăíy vïì chuê ăïì nađy (Alden vađ Lin 2004) ăaô ặa ra möơt danh muơc thíơm chñ lađ dađi hún vïì caâc ăùơc ăiïím nhíơn daơng chuê ýịu, tûđ danh tiïịng

Hònh 1 Phín böí caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi theo khu vûơc ắa lyâ

(Nhoâm 50 trûúđng hađng ăíìu nùm 2008)

Nguöìn: THES 2008; SJTU 2008.

quöịc tïị cuêa trûúđng cho ăïịn nhûông quan niïơm trûđu tûúơng hún nhû sûơ ăoâng goâp cuêa trûúđng ăoâ ăöịi vúâi xaô höơi – nhûông ăùơc ăiïím ríịt khoâ ắnh lûúơng möơt caâch khaâch quan

Trong möơt nöî lûơc ặa ra möơt ắnh nghôa hiïơn thûơc hún vïì trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi, baâo caâo nađy ặa ra möơt trûúđng húơp sau ăïí xíy dûơng khaâi niïơm Ăoâ lađ nhûông kïịt quaê ûu viïơt cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu (nhû söị sinh viïn töịt nghiïơp ặúơc nhiïìu ngûúđi sûê duơng lao ăöơng mong muöịn tuýín duơng, caâc nghiïn cûâu tiïn phong, vađ chuýín giao cöng nghïơ) nïn ặúơc xem lađ

thađnh töị thiïịt ýịu trong 03 tíơp húơp nhín töị sau: (a) tíơp trung nhiïìu tađi nùng (giaêng viïn vađ sinh viïn), (b) nguöìn lûơc döìi dađo ăïí taơo dûơng möi trûúđng hoơc tíơp töịt vađ triïín khai nghiïn cûâu caâc lônh vûơc díîn ăíìu, vađ (c) coâ caâc ăùơc ăiïím quaên trõ thuíơn lúơi trong ăoâ thuâc ăííy thûơc hiïơn caâc tíìm nhòn chiïịn lûúơc, oâc saâng

taơo vađ sûơ nùng ăöơng, cuông nhû lađm cho caâc trûúđng coâ khaê nùng ra quýịt saâch vađ quaên lyâ nguöìn lûơc mađ khöng bõ caâc thuê tuơc hađnh chñnh quan liïu gíy trúê ngaơi (Hònh söị 2)

Nhûông con ặúđng ăi ăïịn sûơ chuýín ăöíi

Coâ hai quan ăiïím song hađnh cíìn ặúơc cín nhùưc khi xem xeât viïơc lađm thïị nađo ăïí xíy dûơng caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi Vïì taâc ăöơng bïn ngoađi, quan ăiïím ăíìu tiïn liïn quan ăïịn vai trođ cuêa chñnh phuê cíịp quöịc gia, caâc cú quan nhađ nûúâc cíịp bang vađ tónh, cuông nhû nguöìn lûơc cuêa hoơ dađnh cho viïơc phaât triïín danh tiïịng cuêa caâc trûúđng Quan ăiïím thûâ hai mang tñnh nöơi taơi Ăoâ lađ tûđng trûúđng cíìn phaêi thûơc hiïơn nhûông bûúâc ăi vađ tiïịn trònh cíìn thiïịt ăïí chuýín ăöíi chñnh mònh thađnh caâc trûúđng ăùỉng cíịp thïị giúâi

Vai trođ cuêa Chñnh phuê

Trong quaâ khûâ, vai trođ cuêa chñnh phuê chûa phaêi lađ taâc nhín chuê ăaơo trong viïơc thuâc ăííy sûơ gia tùng söị lûúơng caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi Lõch sûê caâc trûúđng ăaơi hoơc thuöơc Liïn ăoađn Ivy taơi Myô cho thíịy, nhòn töíng thïí thò vai trođ cuêa chñnh phuê ngađy cađng tùng lïn theo möơt quaâ trònh tõnh tiïịn, hún lađ bùìng sûơ can thiïơp coâ suy tñnh cuêa chñnh phuê Tûúng tûơ, caâc trûúđng Ăaơi hoơc Oxford vađ Cambridge ăaô tûơ mònh phaât triïín qua nhiïìu thïị kyê, vúâi sûơ höî trúơ tûđ ngín saâch nhađ nûúâc úê mûâc ăöơ khaâc nhau, nhûng laơi coâ quýìn tûơ quaên cao trong cöng viïơc quaên trõ, xaâc ắnh nhiïơm vuơ, vađ phûúng hûúâng hoaơt ăöơng Tuy nhiïn, hiïơn nay hiïịm khi möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi ặúơc thađnh líơp nhanh choâng mađ laơi khöng coâ möi trûúđng chñnh saâch thuíơn lúơi vúâi sûơ höî trúơ vađ saâng kiïịn trûơc tiïịp tûđ nhađ nûúâc Ăoâ lađ vò chi phñ cao trong viïơc thiïịt líơp caâc phûúng tiïơn vađ nùng lûơc nghiïn cûâu trònh ăöơ cao

Kinh nghiïåm quöëc tïë cho thêëy coá 03 caách tiïëp cêån cú baãn maâ chñnh phuã caác nûúác coá thïí xem xeát trong quaá trònh xêy dûång trûúâng àaåi hoåc àùèng cêëp thïë giúái Cuå thïí laâ:

Caác chñnh phuã coá thïí xem xeát viïåc nêng cêëp möåt söë ñt caác trûúâng àaåi hoåc hiïån hûäu coá tiïìm nùng vûúåt tröåi (caách tiïëp cêån lûåa choån ngûúâi chiïën thùæng) Caác chñnh phuã coá thïí khuyïën khñch möåt söë cú súã giaáo duåc hiïån hûäu saáp nhêåp vúái nhau vaâ chuyïín àöíi thaânh möåt trûúâng àaåi hoåc múái coá khaã nùng quy tuå tiïìm lûåc cuãa nhau thaânh möåt trûúâng àùèng cêëp thïë giúái (caách tiïëp cêån taåo mêîu höîn húåp)

Caác chñnh phuã coá thïí thaânh lêåp múái caác trûúâng àaåi hoåc àùèng cêëp thïë giúái tûâ àêìu (caách tiïëp cêån laâm múái tûâ àêìu)

Baãng 2 nïu trïn toám tùæt nhûäng ûu vaâ nhûúåc àiïím cuãa möîi caách tiïëp cêån Lûu yá rùçng caác tiïëp cêån naây coá thïí tûúng höî vúái nhau, do vêåy, caác quöëc gia coá thïí triïín khai höîn húåp caác chiïën lûúåc dûåa trïn nhûäng mö hònh nïu trong baãng

Hònh 2 Caác àùåc àiïím cuãa möåt trûúâng Àaåi hoåc Àùèng cêëp Thïë giúái (WCU): Liïn kïët caác nhên töë

Nguöìn: Jamil Salmi.

Trûúâng ÀH Àùèng cêëp Thïë Giúái

Chiïën lûúåc úã cêëp àưå trûúâng àẩi hổc

Trûúác hïët, viïåc thânh lêåp mưåt trûúâng àẩi hổc àùèng cêëp thïë giúái àôi hỗi sûå lậnh

Nguưìn: Jamil Salmi.

Bẫng 2 Nhûäng thuêån lúåi vâ hẩn chïë cuãa tûâng cấch tiïëp cêån chiïën lûúåc trong viïåc thânh lêåp cấc trûúâng àẩi hổc àùèng cêëp thïë giúái

ăaơo maơnh meô, möơt tíìm nhòn roô rađng vïì nhiïơm vuơ vađ muơc tiïu cuêa trûúđng, ăöìng thúđi coâ kïị hoaơch chiïịn lûúơc ặúơc vaơch ra roô rađng ăïí chuýín hoâa tíìm nhòn ăoâ thađnh nhûông muơc tiïu vađ chûúng trònh cuơ thïí Caâc trûúđng ăaơi hoơc coâ mong muöịn thu ặúơc kïịt quaê töịt hún thûúđng thûơc hiïơn viïơc ăaânh giaâ khaâch quan caâc thïị maơnh cuêa hoơ vađ nhûông lônh vûơc cíìn caêi thiïơn, ặa ra caâc muơc tiïu ắnh hûúâng múâi, cuông nhû líơp vađ triïín khai möơt kïị hoaơch caêi töí nhùìm níng cao kïịt quaê hoaơt ăöơng Ngûúơc laơi, nhiïìu trûúđng laơi thúđ ú vúâi triïín voơng cuêa hoơ, thiïịu tíìm nhòn hoađi baôo vïì tûúng lai töịt ăeơp hún, trong khi tiïịp tuơc hoaơt ăöơng theo kiïíu cuô, vađ röịt cuöơc lađ tuơt laơi ngađy cađng xa so vúâi caâc ăöịi thuê trong vađ ngûúđi nûúâc

Baêng liïơt kï toâm tùưt

Sau ăíy lađ caâc cíu hoêi chuê ýịu mađ caâc chñnh phuê vađ trûúđng hoơc cíìn giaêi ăaâp ăïí ắnh hûúâng cho viïơc thađnh líơp caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi: Taơi sao nûúâc ăoâ cíìn möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi? Nhûông lúơi ñch kinh tïị vađ giaâ trõ gia tùng mađ hoơ mong muöịn lađ gò khi thađnh líơp möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi so vúâi giaâ trõ cuêa nhûông trûúđng hiïơn taơi?

Tíìm nhòn ăöịi vúâi trûúđng ăaơi hoơc nađy lađ gò? Võ trñ mađ trûúđng nađy seô ăaơt ặúơc lađ gò?

Nhađ nûúâc mong muöịn vađ coâ thïí ăíìu tû xíy dûơng bao nhiïu trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi?

Chiïịn lûúơc nađo lađ töịt nhíịt trong hoađn caênh hiïơn taơi cuêa quöịc gia ăoâ: níng cíịp caâc trûúđng hiïơn hûôu, saâp nhíơp laơi, hay xíy dûơng caâc trûúđng múâi? Quaâ trònh choơn loơc giûôa caâc trûúđng seô thûơc hiïơn nhû thïị nađo nïịu caâch tiïịp cíơn thûâ nhíịt vađ thûâ hai ặúơc lûơa choơn?

Möịi quan hïơ vađ saâp nhíơp, tûúng thñch giûôa nhûông trûúđng múâi vúâi nhûông trûúđng ăaơi hoơc cuô seô nhû thïị nađo?

Sûơ chuýín ăöíi nhû víơy seô ặúơc tađi trúơ ra sao? Bao nhiïu phíìn trùm ặúơc chi tûđ ngín saâch nhađ nûúâc? Phíìn nađo seô do khu vûơc tû nhín tađi trúơ? Caâc saâng kiïịn ăïí cuơ thïí hoâa viïơc nađy seô nhû thïị nađo (vñ duơ cíịp ăíịt hay miïîn thúị)? Cöng viïơc quaên lyâ seô ặúơc böị trñ nhû thïị nađo ăïí thuâc ăííy quaâ trònh chuýín ăöíi nađy vađ höî trúơ cho thûơc tiïîn quaên trõ phuđ húơp? Mûâc ăöơ tûơ chuê vađ caâc hònh thûâc chõu traâch nhiïơm ặúơc aâp duơng ra sao cho phuđ húơp?

Vai trođ cuêa chñnh phuê trong quaâ trònh nađy lađ gò?

Lađm thïị nađo ăïí trûúđng ăaơi hoơc ăoâ xíy dûơng ặúơc ăöơi nguô laônh ăaơo töịt nhíịt? Tíìm nhòn vađ caâc tuýn böị vïì sûâ mïơnh lađ gò, vađ caâc muơc tiïu cuơ thïí mađ trûúđng ăaơi hoơc ăoâ cíìn phaêi ăaơt ặúơc lađ gò?

Nhûông lônh vûơc nađo trûúđng ăoâ cíìn phaêi phíịn ăíịu ăaơt mûâc xuíịt sùưc trong caê giaêng daơy vađ nghiïn cûâu?

Nhoâm sinh viïn hûúâng túâi lađ ăöịi tûúơng nađo?