ỷ; năm Và m c tăng k l c ức tăng kỷ lục ỷ lục ục tăng cao: 8 t USD ỷ; năm trong b i c nh n n kinh t th gi i v n ch a có ối do kiều bào và người ảnh nền kinh tế thế giới vẫn chưa có ều
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA NGÂN HÀNG
***********
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
**Độc lập - tự do - hạnh phúc**
-*** -"Chính sách kiều hối phục vụ phát triển Kinh tế - Xã hội Việt Nam "
Đề tài: “Thực trạng sử dụng kiều hối tại Việt Nam và các giải pháp nâng cao hiệu quả
quản lý và sử dụng Kiều hối”
Nghiên cứu: Dương Mạnh Tiến-TTQT.C-K11
MỤC LỤC
1 Lời mở đầu
2 Thực trạng kiều hối và việc quản lý kiều hối những năm gần đây
Kiều hối qua các kênh chính thức
Kiều hối qua các kênh phi chính thức
Vai trò của kiều hối trong phát triển kinh tế
Phân tích luồng kiều hối năm 2010,dự đoán năm 2011
3 Tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới và khu vực
Tại Ấn độ
Tại Trung Quốc
Tại Philippines\
4 Nhóm các giải pháp phát triển để nâng cao hiệu quả của việc thu hút và quản lý nguồn kiều hối
Nhóm giải pháp với cơ quan quản lý nhà nước
Nhóm giải pháp với hệ thống ngân hàng và các ngân hàng
Các giải pháp bổ trợ khác
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Do kiều hối là nguồn tài chính ổn định và ít biến động ngay cả trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế toàn cầu nên đây là nguồn lực rất quan trọng mà các nước đang phát triển cần tận dụng
Các chuyên gia kinh tế tài chính của Hội nghị LHQ về thương mại và phát triển (UNCTAD) đã nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của các nguồn kiều hối trong tiến trình thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của các nước nghèo và các nước đang hát triển
Theo số liệu mới nhất của UNCTAD, nguồn kiều hối đổ về các nước chậm phát triển nhất và đang phát triển trên thế giới trong năm 2009 đã lên tới 316 tỷ USD Đối với các nước này, kiều hối còn quan trọng hơn cả nguồn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI) và là nguồn tài chính ổn định và ít biến động ngay cả trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế toàn cầu
Kiều hối thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo, giúp người nghèo đảm bảo các nhu cầu đời sống và đầu tư phát triển sản xuất, đồng thời tạo điều kiện tăng cường chuyển giao tri thức và kỹ năng, nâng cao năng lực kinh doanh ở các nước đang phát triển thông qua đầu tư trực tiếp phát triển các dịch vụ cơ sở hạ tầng, dịch vụ công cộng và khu vực sản xuất
Bắt đầu từ năm 1997 đến nay, chính sách quản lý kiều hối của Nhà nước và chính phủ Việt Nam được thay đổi một cách rõ ràng theo hướng tự do hoá với một loạt cơ chế mới về quản lý ngoại hối thông thoáng, linh hoạt được ban hành Đặc biệt là Nhà nước cho phép người hưởng thụ kiều hối được nhận ngoại tệ tiền mặt, hoặc ký gửi ngoại tệ vào tài khoản tiết kiệm ngoại tệ tại ngân hàng, được rút ra cả tiền gốc và tiền lãi bằng ngoại tệ; được phép chuyển ngoại tệ ra nước ngoài để chi tiêu khi được phép xuất cảnh, hoặc bán ngoại tệ cho ngân hàng lấy tiền Việt Nam theo tỷ giá do ngân hàng công bố sát giá thị trường
Như chúng ta đã biết, sau năm 1975, Việt Nam
có khoảng hơn 2 triệu người sinh sống ở hải ngoại
Trong đó đông nhất là ở Hoa Kỳ có 1,3 triệu người, ở
Pháp có 250.000 người, ở Australia có 240.000 người,
ở Canada có 200.000 người ,ở Đức có 100.000 người ,
ở Nga và Đông Âu có 300.000 người , ở Anh quốc có
40.000 người , ở Hòa Lan có 15.000 người , ở Bỉ có
12.000 người , ở Bắc Âu có 30.000 người , ở Nhật Bản
có 12.000 người , ở Đài Loan có 110.000 người, và ở
Trang 3Thái Lan có 100.000 người Theo thống kê chưa đầy đủ, tính đến năm nay, đã có gần 4 triệu người Việt Nam cư ngụ trong gần 110 nước trên thế giới Và xu hướng người Việt ra nước ngoài định cư và làm việc sẽ còn tiếp tục tăng trong những năm tới đây,khi mà nền kinh tế nước ta ngày càng hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế của thế giới,và mức sống của người dân
và các hộ gia đình ngày càng được cải thiện,tăng khả năng đi du học để nâng cao trình độ của con em mình và của những trí thức muốn nâng cao trình độ hiểu biết của mình
Và với đặc thù tính cách là một dân tộc chăm chỉ,cần cù,thông minh,hơn 4 triệu kiều bào của ta ở nước ngoài đã là những người có đóng góp tích cực vào sự phát triển của các nước họ cư trú,và chính những kiều bào chiếm 1/25 dân số của cả nước là những người có đóng góp lớn vào sự phát triển của nước ta thông qua cải thiện cán cân vãng lai,tiêu dùng cá nhân,hộ gia đình(người thân của họ),giảm sức ép tăng tỷ giá,đầu tư vào các thị trường tiềm năng trong nước:bất động sản,chứng khoán,vàng…
Ch tính t năm 1991 đ n nay, có th th y lến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ượng kiều hối do kiều bào và người ng ki u h i do ki u bào và ngều hối do kiều bào và người ối do kiều bào và người ều hối do kiều bào và người ười i lao đ ng Vi t Nam đi lao đ ng nở nước ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ước ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: c ngoài g i v (tính b ng USD) liên t c tăng cao: ửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ều hối do kiều bào và người ằng USD) liên tục tăng cao: ục tăng cao:
Năm 1991 đ t 135 tri u; năm 1995 là 285 tri u; năm 2000 m c 1,757 t ; năm ệu; năm 1995 là 285 triệu; năm 2000 ở mức 1,757 tỷ; năm ệu; năm 1995 là 285 triệu; năm 2000 ở mức 1,757 tỷ; năm ở mức 1,757 tỷ; năm ức 1,757 tỷ; năm ỷ; năm
2005 đ t 3,8 t ; năm 2008 là 7,2 t ; năm 2009 có gi m chút ít do nh h ỷ; năm ỷ; năm ảm chút ít do ảnh hưởng suy ảm chút ít do ảnh hưởng suy ưở mức 1,757 tỷ; năm ng suy thoái toàn c u, đ t 6,238 t và năm 2010 đ t m c h n 8 t USD ầu, đạt 6,238 tỷ và năm 2010 đạt mức hơn 8 tỷ USD ỷ; năm ức 1,757 tỷ; năm ơn 8 tỷ USD ỷ; năm
Và m c tăng k l c ức tăng kỷ lục ỷ lục ục tăng cao: 8 t USD ỷ; năm trong b i c nh n n kinh t th gi i v n ch a có ối do kiều bào và người ảnh nền kinh tế thế giới vẫn chưa có ều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ẫn chưa có ư
d u hi u ph c h i theo m c kỳ v ng là m t con s đáng tích c c,vấy lượng kiều hối do kiều bào và người ục tăng cao: ức tăng kỷ lục ọng là một con số đáng tích cực,vượt qua các dự đoán ối do kiều bào và người ực,vượt qua các dự đoán ượng kiều hối do kiều bào và người t qua các d đoán ực,vượt qua các dự đoán
và kỳ v ng c a các chuyên gia và chính ph ,và đi u này th c s gây nên m t c n s t,vàọng là một con số đáng tích cực,vượt qua các dự đoán ều hối do kiều bào và người ực,vượt qua các dự đoán ực,vượt qua các dự đoán ơn sốt,và ối do kiều bào và người thu hút s quan tâm c a r t nhi u ngực,vượt qua các dự đoán ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ều hối do kiều bào và người ười i.Và đ n lúc này,ta đ t ra m t câu h i:T i sao ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ặt ra một câu hỏi:Tại sao ỏi:Tại sao ại sao
lượng kiều hối do kiều bào và người ng Ki u h i v VN l n nh thều hối do kiều bào và người ối do kiều bào và người ều hối do kiều bào và người ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ư ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người (năm 2010 đ t 8 t USD,g p 2.5 l n so v i m c ạt 8 tỷ USD,gấp 2.5 lần so với mức ỷ USD,gấp 2.5 lần so với mức ấp 2.5 lần so với mức ần so với mức ới mức ức ODA gi i ngân là 3.5 t ,g n b ng m c 11 t USD gi i ngân v n FDI,cao g p 4 l n ỷ USD,gấp 2.5 lần so với mức ần so với mức ằng mức 11 tỷ USD giải ngân vốn FDI,cao gấp 4 lần ức ỷ USD,gấp 2.5 lần so với mức ốn FDI,cao gấp 4 lần ấp 2.5 lần so với mức ần so với mức
m c FII…và vi c ki m soát Ki u h i th m chí còn đ n gi n h n so v i vi c ki m ức ểm soát Kiều hối thậm chí còn đơn giản hơn so với việc kiểm ều hối thậm chí còn đơn giản hơn so với việc kiểm ốn FDI,cao gấp 4 lần ậm chí còn đơn giản hơn so với việc kiểm ơn giản hơn so với việc kiểm ơn giản hơn so với việc kiểm ới mức ểm soát Kiều hối thậm chí còn đơn giản hơn so với việc kiểm soát FDI,ODA do có ít các th t c gi y t h n.), ủ tục giấy tờ hơn.), ục giấy tờ hơn.), ấp 2.5 lần so với mức ờ hơn.), ơn giản hơn so với việc kiểm v y t i sao ngu n l c này l i có ít ậy tại sao nguồn lực này lại có ít ại sao ực,vượt qua các dự đoán ại sao thông tin nh th ?? Và vi c ki m soát ngu n l c này v n còn ch a đ t đư ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ực,vượt qua các dự đoán ẫn chưa có ư ại sao ượng kiều hối do kiều bào và người c hi u qu ảnh nền kinh tế thế giới vẫn chưa có trong khi chúng ta đang có m t h th ng ngân hàng khá phát tri n( đ i v i 1 nối do kiều bào và người ể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ối do kiều bào và người ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ước ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: c còn
ch a thoát nghèo hoàn toàn) cùng nh ng s quan tâm r t l n c a nhà nư ững sự quan tâm rất lớn của nhà nước tới hệ ực,vượt qua các dự đoán ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ước ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: c t i h
th ng tài chính ngân hàng.ối do kiều bào và người
Đó là nh ng câu h i c n có s gi i đáp.Và v i s quan tâm và l a ch n chuyên ững sự quan tâm rất lớn của nhà nước tới hệ ỏi:Tại sao ần có sự giải đáp.Và với sự quan tâm và lựa chọn chuyên ực,vượt qua các dự đoán ảnh nền kinh tế thế giới vẫn chưa có ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ực,vượt qua các dự đoán ực,vượt qua các dự đoán ọng là một con số đáng tích cực,vượt qua các dự đoán
đ nghiên c u r t h p lý và phù h p v i s quan tâm c a xã h i.Cu c thi nghiên c u ều hối do kiều bào và người ức tăng kỷ lục ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ợng kiều hối do kiều bào và người ợng kiều hối do kiều bào và người ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ực,vượt qua các dự đoán ức tăng kỷ lục chuyên đ v “ều hối do kiều bào và người ều hối do kiều bào và người Ki u h i ều hối ối” c a khoa Ngân hàng tr ường Học viện Ngân Hàng ng H c vi n Ngân Hàng ọc viện Ngân Hàng ệu; năm 1995 là 285 triệu; năm 2000 ở mức 1,757 tỷ; năm th c s ực,vượt qua các dự đoán ực,vượt qua các dự đoán
là m t đ tài b ích và thi t th c giúp cho các b n sinh viên quan tâm t i các di n bi n ều hối do kiều bào và người ! ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ực,vượt qua các dự đoán ại sao ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ễn biến ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người
c a kinh t đ t nến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ước ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: c có c h i đ góp ti ng nói và m t ph n nào đó s hi u bi t c a ơn sốt,và ể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ần có sự giải đáp.Và với sự quan tâm và lựa chọn chuyên ực,vượt qua các dự đoán ể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người mình t i s phát tri n c a kinh t đ t nớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ực,vượt qua các dự đoán ể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ước ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: c.Và cá nhân em-m t sinh viên r t quan tâm ấy lượng kiều hối do kiều bào và người
t i các di n bi n c a n n kinh t đ t nớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ễn biến ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ước ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: c và các di n bi n c a kinh t chính tr c a ễn biến ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ị của
th gi i,cũng mu n góp m t ph n nào đó s hi u bi t,ki n th c và nh ng khát v ng ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ớc ngoài gửi về (tính bằng USD) liên tục tăng cao: ối do kiều bào và người ần có sự giải đáp.Và với sự quan tâm và lựa chọn chuyên ực,vượt qua các dự đoán ể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ến nay, có thể thấy lượng kiều hối do kiều bào và người ức tăng kỷ lục ững sự quan tâm rất lớn của nhà nước tới hệ ọng là một con số đáng tích cực,vượt qua các dự đoán
ph n đ u vì m t ấy lượng kiều hối do kiều bào và người ấy lượng kiều hối do kiều bào và người “n n tài chính kh e m nh-đ t n ều hối ỏe mạnh-đất nước Việt Nam phát triển bền ất nước Việt Nam phát triển bền ước Việt Nam phát triển bền c Vi t Nam phát tri n b n ệu; năm 1995 là 285 triệu; năm 2000 ở mức 1,757 tỷ; năm ển bền ều hối
v ng” ững” ,do đó em đã l a ch n ch đ :ực,vượt qua các dự đoán ọng là một con số đáng tích cực,vượt qua các dự đoán ều hối do kiều bào và người
Trang 4“Th c tr ng c a vi c s d ng Ki u h i t i VN và các gi i pháp nâng cao ủa việc sử dụng Kiều hối tại VN và các giải pháp nâng cao ệu; năm 1995 là 285 triệu; năm 2000 ở mức 1,757 tỷ; năm ử dụng Kiều hối tại VN và các giải pháp nâng cao ụng Kiều hối tại VN và các giải pháp nâng cao ều hối ối ảm chút ít do ảnh hưởng suy
hi u qu qu n lý và s d ng ngu n l c này” ệu; năm 1995 là 285 triệu; năm 2000 ở mức 1,757 tỷ; năm ảm chút ít do ảnh hưởng suy ảm chút ít do ảnh hưởng suy ử dụng Kiều hối tại VN và các giải pháp nâng cao ụng Kiều hối tại VN và các giải pháp nâng cao ồn lực này”
I Th c tr ng Ki u h i vào VN nh ng năm qua,đánh giá hi u qu ều hối ối ững” ệu; năm 1995 là 285 triệu; năm 2000 ở mức 1,757 tỷ; năm ảm chút ít do ảnh hưởng suy
qu n lý và s d ng ảm chút ít do ảnh hưởng suy ử dụng Kiều hối tại VN và các giải pháp nâng cao ụng Kiều hối tại VN và các giải pháp nâng cao
Ki u h i là gì ?? ều hối ối
Theo quyết định 170/1999/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ ngày 19/08/1999 có giải thích định nghĩa về kiều hối: “Kiều hối là các loại ngoại tệ tự do chuyển đổi được chuyển vào Việt Nam theo các hình thức sau:
chính quốc tế;
nhập cảnh vào Việt Nam có mang theo ngoại tệ hộ cho người Việt Nam ở nước ngoài phải
kê khai với Hải quan cửa khNu số ngoại tệ mang hộ từ nước ngoài gửi về cho Người thụ hưởng ở trong nước.”
Còn theo ý kiến của một số lãnh đạo các Ngân hàng thương mại cổ phần trong nước, điển hình là ông Nguyễn Thanh Toại – Phó tổng giám đốc ACB phát biểu vào cuối năm
2007 trích trong bài báo “Kiều hối lũ lượt đổ về” đăng trên báo Tuổi trẻ ngày 15/12/2007 về kiều hối : " Trước đây, chúng ta hiểu kiều hối là tiền kiều bào gửi cho thân nhân với ý nghĩa trợ cấp tiêu dùng Nhưng nay trong số này còn có tiền người lao động gửi
về nhà, tiền kiều bào gửi về đầu tư, người thân của khách du lịch chuyển về tiếp tế khi họ dừng chân ở Việt Nam, người thân của du học sinh người nước ngoài du học tại Việt Nam Chúng tôi gọi chung nhóm này là chuyển tiền bank-to-bank”
Theo tôi cần kết hợp cả 2 định nghĩa trên để có một định nghĩa tổng quan về Kiều hối như sau: Kiều hối là bao gồm toàn bộ tiền kiều bào gửi cho thân nhân với ý nghĩa trợ cấp tiêu dùng, tiền người lao động gửi về nhà, tiền kiều bào gửi về đầu tư, người thân của khách
du lịch chuyển về tiếp tế khi họ dừng chân ở Việt Nam, người thân của du học sinh người nước ngoài du học tại Việt Nam và phải thông qua con đường chính thức như: thông qua các tổ chức tín dụng được phép; thông qua các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính bưu chính quốc tế; cá nhân mang ngoại tệ theo người vào Việt Nam có khai báo với Hải quan cửa khẩu
Các dòng kiều hối
Nguồn tiền kiều hối chuyển vào một quốc gia có thể phân thành 2 loại sau:
1.2.1 Kiều hối chuyển theo kênh chính thức:
Trang 5Chuyển qua các tổ chức tín dụng, các tổ chức được Ngân hàng Nhà Nước cho phép làm dịch vụ nhận và chi trả ngoại tệ hoặc tổ chức kinh tế làm đại lý cho các tổ chức tín dụng thực hiện việc chi trả ngoại tệ, các tổ chức tín dụng làm đại lý cho các tổ chức tín dụng được phép, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính bưu chính quốc tế và các cá nhân mang theo ngoại tệ hộ cho kiều bào ở nước ngoài, có khai báo với Hải Quan cửa khNu số ngoại tệ mang hộ từ nước ngoài gửi cho người thụ hưởng ở trong nước Hiện nay phương thức chuyển tiền thông qua con đường chính thức đã phổ biến rộng rãi vì sự nhanh chóng và an toàn Tuy nhiên cũng rất nhiều kiều bào e ngại vì phải chứng minh tính pháp lý của món tiền, đồng thời phí dịch vụ của Ngân hàng còn cao
- Ưu điểm
dụng dịch vụ chuyển tiền ngay của các Tổ chức chuyển tiền nhanh có các đại lý đặt tại Ngân hàng, công ty kiều hối)
- Khuyết điểm
1.2.2 Kiều hối chuyển qua kênh phi chính thức
Là lượng kiều hối được chuyển vào một quốc gia do kiều bào nhập cảnh vào quốc gia đó mà không khai báo tại Hải Quan cửa khNu hoặc qua đường dây ngầm của dịch vụ chuyển tiền tư nhân không qua hệ thống ngân hàng và các công ty kiều hối được cấp giấy phép nhận và chi trả ngoại tệ Loại hình này được thực hiện dựa trên cơ sở quen biết và tin tưởng lẫn nhau Phương thức chuyển tiền này đơn giản Chỉ cần điện 2 lần điện thoại: một cho cá nhân làm dịch vụ chuyển tiền và một cuộc điện thoại cho thân nhân ở Việt Nam đến địa điểm chi trả hoặc đường dây chi trả sẽ đến tận nhà của kiều quyến để thực hiện chi trả
- Ưu điểm
các ngân hàng thương mại
- Khuyết điểm
Trang 6 Phí cao.
Theo nghiên cứu của Ngân Hàng Thế Giới, quy mô của thị truờng kiều hối được chuyển qua kênh phi chính thức xấp xỉ ngang bằng với thị trường kiều hối được
chuyển qua kênh chính thức (nguồn w w w v n m e d i a vn ).
Về phân tích cán cân vãng lai, có thể thấy ngay là kiều hối đóng một vai trò quan trọng trong việc làm giảm sự thiếu hụt cán cân vãng lai Cụ thể trong nhiều năm liền Việt Nam là một quốc gia nhập siêu, chỉ tính riêng năm 2010, nhập siêu của cả nước lên tới 12 tỷ USD Trong khi đó chỉ riêng nguồn kiều hối đã mang về khoảng 8 tỷ USD (chỉ bao gồm đường chính thức), giúp bù đắp gần 65% thâm hụt cán cân
thương mại
Kiều hối cũng đóng vai trò quan trọng là nguồn cung cấp ngoại tệ cho nền kinh tế, tạo ra một nguồn lực tài chính cho đất nước, làm tăng sức đề kháng của Việt Nam trước những chuyến biến phức tạp của nền kinh tế Thế giới Đây là một nguồn lực tài chính được huy động tư trong dân cư – nội lực tài chính của quốc gia - mang tính ổn định hơn những nguồn ngoại tệ khác như vốn vay, tiền viện trợ…giúp quốc gia giảm thiểu nhiều rủi ro trong quá trình huy động vốn, giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài
Việt Nam là một nước sản xuất dầu thô và vừa nhận được số lượng kiều hối đáng kể Do
đó Việt Nam là một trường hợp điển hình để so sánh lợi ích của kiều hối và thu nhập từ nguồn tài nguyên thiên nhiên Trong khi số thu nhập về dầu thô trong năm
2010 lên đến khoảng g ầ n 5 tỷ USD (số liệu báo cáo từ Tập đoàn Dầu khí Quốc gia) hoàn toàn nằm trong tay Nhà nước Việc sử dụng số tiền này một cách hữu hiệu không tránh khỏi những mâu thuẫn liên hệ đến chính trị, giữa quyền lợi của Đảng
và của nhân dân Ngược lại Kiều hối gồm nhiều triệu món tiền nhỏ, được phân phối rộng rãi và không qua trung gian Nhà nước Do đó kiều hối không bị ảnh hưởng tiêu cực như số lượng thu nhập từ dầu thô
Lượng kiều hối lên tới 8 tỷ USD giúp giảm bớt sức ép tăng tỷ giá khi mà lạm phát trong năm vừa rồi lên tới 11.75% gây ảnh hưởng rất lớn tới niềm tin của người dân đối với
Trang 7đồng nội tệ và các chính sách điều hành của chính phủ
Lượng kiều hối lớn giúp các thị trường đầu tư với luồng vốn hóa lớn trong nước như vàng,chứng khoán,bất động sản…được tiếp thêm nguồn lực để phát triển.Việc thị trường bất động sản VN trong năm 2010 vẫn có những bước phát triển ấn tượng có đóng góp rất lớn từ việc Kiều bào nước ngoài gửi tiền về với mục đích đầu tư và phần lớn trong số đó
là đầu tư vào thị trường nhà đất Việt Nam
Quan trọng hơn cả, trên phương diện thực tế, kiều hối trực tiếp giúp nhiều gia đình nghèo có phương tiện sinh sống và vốn làm ăn Như vậy kiều hối giúp giảm mức nghèo đói ở Việt Nam, đặc biệt khu vực nông thôn vì phần đông công nhân xuất khNu lao động phát xuất từ đây
Hình 1.1 Lượng kiều hối chính thức chuyển về Việt Nam trong 20 năm qua
Trong 20 năm vừa qua lượng kiều hối chuyển về nước mỗi năm mỗi tăng vượt bậc (hình1.1)và đóng góp rất nhiều trong công cuộc cải thiện mức sống cho người dân của đất nước,điều này cho thấy kiều hối thực sự là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế đất nước và đang có nhiều thuận lợi để đột phá trong tương lai Những năm gần đây chính sách kiều hối được điều chỉnh theo hướng cởi mở hơn, tạo thêm nhiều thuận lợi cho cả người gửi và người nhận Đây được coi là nguyên nhân chính tạo nên sự
Trang 8tăng trưởng ngoạn mục về lượng kiều hối chuyển tiền về nước.
kiều hối năm 2011
Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới trong cuối năm 2009 vẫn chưa có nhiều dấu hiệu khôi phục tích cực theo mức kỳ vọng của các chuyên gia kinh tế,thì chính phủ và các chuyên gia ở cục quản lý ngoại hối VN đều đưa ra 1 con số thực tế và không quá kỳ vọng vào sự tăng trưởng của luồng kiều hối về VN trong năm 2010.Và thực tế cho thấy rằng năm 2008, ảnh hưởng suy thoái của nền kinh tế thế giới khiến nền kinh tế các nước phát triển chao đảo Sang năm 2009, nền kinh tế thế giới vẫn còn bị phủ một đám mây u ám mang tên "suy thoái" Bà con Việt kiều làm ăn ở nước ngoài gặp phải nhiều khó khăn nhất định Rõ nét nhất, lượng USD chuyển về Việt Nam chỉ đạt 6 tỉ USD Nếu so với năm 2008, lượng kiều hối đạt 7,2 tỉ USD, mức giảm tương ứng 13% Dẫu sao, năm 2009 cũng là năm "bản lề" để nền kinh tế các nước phát triển từng bước gượng dậy Các gói hỗ trợ kích cầu của chính phủ nhiều nước được tung ra Các nền kinh tế lớn gồm Mỹ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc đang bắt đầu có những dấu hiệu chững lại sau cuộc khủng hoảng lan rộng Nhiều gói kích cầu đã phát huy tác dụng đáng kể
PGS.TS Trần Hoàng Ngân, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia phân tích: "Bước sang năm 2010, nền kinh tế thế giới có những chuyển biến rõ nét nên bà con Việt kiều có công việc thu nhập tốt hơn, lượng USD chuyển về nhiều hơn Bên cạnh lượng kiều hối tiêu dùng còn có lượng kiều hối đầu tư Bà con gửi về một phần cho thân nhân tiêu xài và một phần đầu tư gián tiếp thông qua Việt Nam"
Điều này thể hiện môi trường đầu tư Việt Nam cải thiện và có khả năng phát triển mạnh trong tương lai Niềm tin của bà con kiều bào xa quê hương vào thị trường tiền tệ Việt Nam như được tiếp sức khiến nguồn cung ngoại tệ tăng mạnh Với lượng kiều hối năm 2010 đạt hơn 8 tỉ USD đã phá vỡ các kỷ lục trước đó và gây sửng sốt giới chuyên gia Ban đầu, theo phân tích, dự kiến lượng kiều hối năm 2010 chỉ đạt vào khoảng 6 tỉ USD
Thống kê ước tính của Ngân hàng Nhà nước, 6 tháng đầu năm 2010, lượng kiều hối chỉ mới ở mức khoảng 3,6 tỉ USD Càng dần về cuối năm, lượng kiều hối đổ về Việt Nam như dòng nước, càng lúc chảy càng mạnh hơn Những ngày cuối năm, lượng kiều hối tăng đột biến Lẽ ra, nếu lượng USD chảy về Việt Nam sớm hơn sẽ không gây bất ngờ cho giới chuyên gia Nguồn kiều hối chuyển về sẽ làm cải thiện thâm hụt cán cân thanh toán tổng thể của Việt Nam
Thống kê của Bộ Công thương, năm 2010, nhập siêu cả nước ước đạt 12,3 tỉ USD Trong
đó, kim ngạch nhập khẩu khoảng 84 tỉ USD, tăng 20% và xuất khẩu đạt 71,63 tỉ, tăng 25,5%
so với năm 2009 Trước đây, dự kiến thâm hụt mậu dịch năm 2010 hơn 14 tỷ USD thì với
Trang 9dòng kiều hối trên làm giảm thâm hụt khoảng 2 tỷ đến 2,5 tỷ, góp phần làm giảm áp lực vào
sự tăng giá USD mạnh trong thời gian vừa qua
tất cả những chuyên gia và những người quan tâm tới kinh tế đất nước như vậy ??
triển đáng kể ??
cho mục đích khác ??
Chúng ta hãy cùng phân tích để trả lời cho những câu hỏi này !!
Nguyên nhân đầu tiên phải kể tới đó là sự phục hồi đáng kể của nền kinh tế các nước
phát triển trên thế giới,đặc biệt là tại Mỹ và 1 số nước Châu Âu,nơi có 1 lượng lớn kiều bào Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại đây.Với đà phục hồi có thể không cao nhưng cũng
đã phần nào đó đáp ứng được kỳ vọng của những nhà đầu tư và các chuyên gia,thì những Kiều bào của ta ở nước ngoài-những người làm việc chăm chỉ và cần cù-cũng phần nào đó hưởng lợi từ những gói kích cầu của chính phủ các nước phát triển,và do đó có điều kiện để gửi tiền về hỗ trợ cho người thân ở quê nhà
Nguyên nhân thứ 2,đó là lãi suất tiền gửi USD hấp dẫn trong nước,trong năm
2010,chúng ta chịu áp lực tỷ giá khá lớn,nên đồng USD hấp dẫn hơn so với đồng nội tệ VNĐ,lãi suất của USD vì thế cũng tăng lên,đặc biệt là trong giai đoạn cuối năm 2010,khi chúng ta chịu áp lực từ việc nhập khẩu và tiêu dùng hàng tết,tỷ gía trên thị trường phi chính thức có khi lên tới con số 22.000 VNĐ,điều đó thể hiện mức khó khăn trong việc huy động đồng ngoại tệ phục vụ cho việc thanh toán xuất nhập khẩu,và do đó kéo theo lãi suất đồng USD cũng lên mức rất cao,lên tới mức hơn 6% theo lãi suất biểu công bố chính thức,trong khi đó lãi suất của đồng USD ở bên nước ngoài lại ở mức rất thấp để kích thích sự đầu tư Khi Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thương Tín (Vietbank) đồng loạt tăng lãi suất lên 6%/năm thì Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Việt (NaviBank) đã ở mức 6,24%/năm Cuộc đua lãi suất huy động USD của các ngân hàng sẽ còn sôi động đến hết quý I/2011 Thậm chí, có thể kéo dài sang đến quý II/2011.Với mức lãi suất cao và niềm tin về sự ổn định của đồng USD trong thời gian gần đây, việc kiều hối chảy về VN trong năm 2010 ở mức cao
và để hưởng lãi suất tiền gửi trong các ngân hàng là tương đối dễ hiểu
Nguyên nhân thứ 3,đó là sự phát triển tốt của thị trường BĐS tại VN bất chấp các
khó khăn của các thị trường đầu tư khác của VN và các thị trường đầu tư trên thế giới.Năm 2010,chứng kiến sự bùng nổ của thị trường BĐS tại VN với rất nhiều các dự án lớn được khởi công,đặc biệt là tại Hà Nội và TP.HCM,hai trung tâm kinh tế lớn nhất của cả
nước.Lượng kiều hối theo các số liệu báo cáo không chính thức,chảy về thị trường BĐS có khi lên tới 45-50% tổng lượng kiều hối,vào khoảng 4 tỷ đô la,một con số rất lớn,và đó là lý
Trang 10do tại sao trong thời gian gần đây,dù có các thông tin từ chính phủ và nhà nước trong việc siết chặt tín dụng đối với lĩnh vực phi sản xuất,nhưng thị trường BĐS vẫn chưa phải chịu tác động quá lớn từ chính sách này của chính phủ.Điều này thể hiện niềm tin vào sự phát triển của khu vực phi sản xuất nói chung,và lĩnh vực đầu tư BĐS nói riêng tại Việt Nam
Nguyên nhân thứ 4,đó là sự mất giá của đồng USD so với rổ tiền tệ thế giới trong
năm 2010 vừa rồi,theo ước tính,đồng USD bị mất giá tới 25-30% so với các đồng tiền chủ chốt khác như nhân dân tệ,Yên nhật,hay USD úc…
Hình 2.1.Đồng USD mất giá 15-20% so với rổ tiền tệ
Nguyên nhân cuối cùng,nằm ở việc các chính sách kiểm soát luồng ngoại hối của
chúng ta đã có những điểm mở hơn,cụ thể là ở việc quy định về kết hối của chúng ta ngày càng giảm bớt,các thủ tục để nhận ngoại tệ từ nước ngoài gửi về dễ dàng hơn.Bên cạnh đó là các biện pháp tuyên truyền và khuyến khích tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cả người gửi lẫn người nhận tiền
Dự đoán năm 2011:Với việc tiếp tục duy trì mức lãi suất USD vẫn ở mức cao trong khi lãi suất tại các nước phát triển trên thế giới vẫn chưa có nhiều thay đổi và ở mức thấp,và với sự phục hồi ấn tượng của nền kinh tế thế giới,đặc biệt là kinh tế Mỹ,cùng với sự phát triển ổn định và các chính sách điều hành vĩ mô tốt của chính phủ Việt Nam,thì năm
2011 hứa hẹn mức Kiều hối gửi về sẽ còn tăng trưởng ấn tượng hơn nữa so với năm 2010,dự đoán mức tăng trưởng sẽ là 6.5% so với năm 2010,tức rơi vào tầm gần 8,5 tỷ USD
Theo Ngân hàng Thế giới (WB) ngày 3/1/2008, trong 10 quốc gia dẫn đầu thế giới về thu hút kiều hối trong năm 2007, Ấn độ chiếm vị trí đầu tiên với 27 tỷ USD, đứng thứ hai là
