Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại XN vận tải biển Vinafco

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại XN vận tải biển Vinafco

Phần mở đầu

Khi nói đến sản xuất kinh doanh thì cho dù dới hình thức kinh tế xã hội nào vấn đề đợc nêu ra trớc tiên cũng là hiệu quả Hiệu quả kinh doanh là mục tiêu phấn đấu của một nền sản xuất, là thớc đo về mọi mặt của nền kinh tế quốc dân cũng nh từng đơn vị sản xuất

Lợi nhuận kinh doanh trong nền kinh tế thị trờng là mục tiêu lớn nhất của mọi doanh nghiệp Để đạt đợc điều đó mà vẫn đảm bảo chất lợng tốt, gía thành hợp lí, doanh nghiệp vẫn vững vàng trong cạnh tranh thì các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao trình độ sản xuất kinh doanh, trong đó quản lí và sử dụng vốn là vấn đề quan trọng có ý nghĩa quyết định kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Trong cơ chế bao cấp trớc đây vốn sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp Nhà nớc hầu hết đợc Nhà nớc tài trợ thông qua cấp phát vốn, đồng thời Nhà nớc quản lí về giá cả sản xuất theo chỉ tiêu kế hoạch lãi Nhà nớc thu - lỗ Nhà nớc bù, do vậy các doanh nghiệp Nhà nớc hầu nh không quan tâm đến hiệu quả

sử dụng của đồng vốn Nhiều doanh nghiệp đã không bảo toàn và phát triển đợc vốn, hiệu quả sử dụng vốn thấp, tình trạng lãi giả lỗ thật ăn mòn vào vốn xảy ra phổ biến trong các doanh nghiệp Nhà nớc Bớc sang nền kinh tế thị trờng có sự quản lí và điều tiết vĩ mô của Nhà nớc, nhiều thành phần kinh tế song song tồn tại, cạnh tranh lẫn nhau gay gắt Bên cạnh những doanh nghiệp làm ăn hiệu quả,

đứng vững trong cơ chế mới là những doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả dẫn đến phá sản hàng loạt

Trớc tình hình đó, Nghị quyết đại hội lần thứ VI BCH Trung ơng Đảng cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh " Các xí nghiệp quốc doanh không còn đợc bao cấp

về giá và vốn, phải chủ động kinh doanh, phải bảo đảm tự bù đắp chi phí, nộp đủ thuế và có lãi " Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải gắn với thị trờng, bám sát thị trờng, tự chủ về vốn và tự chủ trong sản xuất kinh doanh

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh, nhất là trong kinh doanh đờng biển không phải là vấn đề mới mẻ Nó đợc hình thành ngay sau khi tài chính ra

đời, nó là lĩnh vực rất rộng và muốn nghiên cứu một cách toàn diện thì phải có

sự đầu t rất công phu Trong thời gian thực tập tại Xí Nghiệp Vận Tải Biển

Vinafco, em chọn đề tài: "Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco" làm nội dung nghiên cứu cho

chuyên đề tốt nghiệp của mình

Hớng nghiên cứu là kết hợp giữa lí luận và thực tiễn Từ việc khảo sát tình hình thực tế của Xí nghiệp qua các năm, kết hợp với lí luận kinh tế mà cụ thể là lí luận về quản lí, về vốn, về cạnh tranh để tiến hành phân tích tình hình thực tế của Xí nghiệp , qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco

Nội dung chuyên đề tốt nghiệp bao gồm:

Chơng III: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý,sử dụng vốn

sản xuất kinh doanh ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco

- Kết luận:

Trớc sự thay đổi về chất trong hoạt động của các công ty Việt Nam, cùng với việc áp dụng đầy đủ chế độ kế toán mới ở doanh nghiệp, vấn đề quản lí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đã thay đổi sâu sắc cả về phơng pháp luận và chỉ tiêu đánh giá Do đó, tạo nên khó khăn rất lớn trong quá trình nghiên cứu đề tài

và những sai sót không thể tránh khỏi Vì vậy, rất mong sự đóng góp của các thầy, cô giáo

Em xin chân thành cảm ơn sự hớng dẫn tận tình của thầy giáo Đàm Văn Huệ và các cô chú cán bộ ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco đã giúp em hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này

CHƯƠNG I Nhứng vấn đề cơ bản về vốn và hiệu quả sử dụng

vốn trong doanh nghiệp.

1.1.KHáI NIệM Và PHÂN LOạI VốN KINH DOANH CủA DOANH NGHIệP

1.1.1 Khái niệm về vốn sản xuất kinh doanh

Bất cứ một doanh nghiệp nào lúc đầu cũng phải có một lợng tiền vốn nhất

định để thực hiện những khoản đầu t ban đầu cần thiết cho việc xây dựng và khởi động doanh nghiệp Vốn là yếu tố vật chất cần thiết nhất và cần đợc sử dụng có hiệu quả Doanh nghiệp cần có vốn để dự trữ vật t, để đầu t mua sắm máy móc thiết bị, để chi phí cho quá trình sản xuất kinh doanh và đợc thể hiện

ở nhiều hình thái vật chất khác nhau Do có sự tác động của lao động vào đối ợng lao động thông qua t liệu lao động thì hàng hoá và dịch vụ đợc tạo ra nhằm tiêu thụ trên thị trờng Sau cùng các hình thái vật chất khác nhau sẽ lại đợc chuyển hoá về hình thái tiền tệ ban đầu Quá trình trao đổi đó đảm bảo cho sự

t-ra đời, vận hành và phát triển của doanh nghiệp có thể diễn tả nh sau:

Tài sản thực tếTiền Tài sản thực tế - Tài sản có tài chính Tiền

Tài sản có tài chính

Sự thay đổi trên làm thay đổi số d ban đầu (đầu kỳ) của ngân quỹ và sẽ dẫn

đến số d cuối kỳ lớn hơn số d đầu kỳ - tạo ra giá trị thặng d Điều đó có nghĩa là

số tiền thu đợc do tiêu thụ hàng hoá và dịch vụ phải đảm bảo bù đắp toàn bộ chi phí và có lãi Nh vậy số tiền đã ứng ra ban đầu không những chỉ đợc bảo tồn mà còn đợc tăng thêm do hoạt động kinh doanh đem lại Toàn bộ giá trị ứng ra cho sản xuất kinh doanh đó đợc gọi là vốn Tuy nhiên giá trị ứng trớc đó không đơn thuần là vật chất hữu hình, mà một số tài sản không có hình thái vật chất cụ thể nhng nó chứa đựng một giá trị đầu t nhất định nh: Tên doanh nghiệp, nhãn hiệu sản phẩm, lợi thế thơng mại, đặc quyền kinh doanh cũng có giá trị nh vốn Những phân tích khái quát trên đây cho ta quan điểm toàn diện về vốn: "Vốn là một phạm trù kinh tế cơ bản Trong doanh nghiệp vốn là biểu hiện bằng tiền của tất cả các loại tài sản và các nguồn lực mà doanh nghiệp sử dụng trong sản xuất kinh doanh Vốn là giá trị đem lại giá trị thặng d"

Nh vậy việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp là hết sức quan trọng, vừa đem lại hiệu quả kinh tế vừa đem lại hiệu quả xã hội.

1.1.2.Phân loại vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Vốn cố định và vốn lu động

Có nhiều giác độ khác nhau để xem xét vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đôi khi nó đợc khắc hoạ trong luật kinh tế nh là vốn pháp định và vốn

điều lệ Một số khác theo nhu cầu nghiên cứu đứng trên giác độ hình thành vốn lại thể hiện vốn gồm có vốn đầu t ban đầu, vốn bổ sung, vốn liên doanh và vốn đi vay Sở dĩ tồn tại nhiều cách tiếp cận khác nhau là xuất phát từ sự khác nhau về triển vọng hay quan điểm sử dụng Với bài luận văn này, chúng ta sử dụng quan

điểm làm quyết định về vốn qua con mắt quản trị vốn ở công ty sản xuất Với quan điểm đó, vốn đợc xem xét trên giác độ chu chuyển Quan tâm đến vấn đề này chúng ta cần chú ý đến vốn cố định và vốn lu động

1.1.2.1- Vốn cố định:

a) Khái niệm và đặc điểm vốn cố định:

Vốn cố định là biểu hiện bằng tiền của tài sản cố định, đó chính là số vốn doanh nghiệp đầu t mua sắm, trang bị cơ sở vật chất Để là tài sản cố định phải

đạt đợc cả hai tiêu chuẩn Một là, phải đạt đợc về mặt giá trị đến một mức độ nhất định (ví dụ hiện nay giá trị của nó phải lớn hơn hoặc bằng 5.000.000đồng) Hai là, thời gian sử dụng phải từ trên 1 năm trở lên Với những tiêu chuẩn nh vậy thì hoàn toàn bình thờng với đặc điểm hình thái vật chất của tài sản cố định giữ nguyên trong thời gian dài Tài sản cố định thờng đợc sử dụng nhiều lần, tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất và chỉ tăng lên khi có xây dựng cơ bản mới hoặc mua sắm Qua quá trình sử dụng, tài sản cố định hao mòn dần dới hai dạng là hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình Hao mòn vô hình chủ yếu do tiến bộ khoa học công nghệ mới và năng suất lao động xã hội tăng lên quyết định Hao mòn hữu hình phụ thuộc vào mức độ sử dụng khẩn trơng tài sản cố định và các điều kiện ảnh hởng tới độ bền lâu của tài sản cố định nh chế độ quản lý sử dụng, bảo dỡng, điều kiện môi trờng Những chỉ dẫn trên đa ra tới một góc nhìn về đặc tính chuyển đổi thành tiền chậm chạp của tài sản cố định Tuy thế, các tài sản cố

định có giá trị cao có thể có giá trị thế chấp đối với ngân hàng khi vay vốn

b) Hình thái biểu hiện của vốn cố định:

Cơ cấu vốn cố định là tỉ lệ phần trăm của từng nhóm vốn cố định chiếm trong tổng số vốn cố định Nghiên cứu cơ cấu vốn cố định có một ý nghĩa quan trọng là cho phép đánh giá việc đầu t có đúng đắn hay không và cho phép xác

định hớng đầu t vốn cố định trong thời gian tới Để đạt đợc ý nghĩa đúng đắn đó, khi nghiên cứu cơ cấu vốn cố định phải nghiên cứu trên hai giác độ: Nội dung cấu thành và mối quan hệ tỉ lệ trong mỗi bộ phận so với toàn bộ Vấn đề cơ bản trong việc nghiên cứu này phải là xây dựng đợc một cơ cấu hợp lý phù hợp với trình độ phát triển khoa học kỹ thuật, đặc điểm kinh tế kỹ thuật của sản xuất, trình độ quản lý, để các nguồn vốn đợc sử dụng hợp lý và có hiệu quả nhất Cần

lu ý rằng quan hệ tỷ trọng trong cơ cấu vốn là chỉ tiêu động Điều này đòi hỏi cán

bộ quản lý phải không ngừng nghiên cứu tìm tòi để có đợc cơ cấu tối u

Theo chế độ hiện hành Vốn cố định của doanh nghiệp đợc biểu hiện thành hình thái giá trị của các loại tài sản cố định sau đây đang dùng trong quá trình sản xuất:

1) Nhà cửa đợc xây dựng cho các phân xởng sản xuất và quản lý

2) Vật kiến trúc để phục vụ sản xuất và quản lý

3) Thiết bị động lực

4) Hệ thống truyền dẫn

5) Máy móc, thiết bị sản xuất

6) Dụng cụ làm việc, đo lờng, thí nghiệm

7) Thiết bị và phơng tiện vận tải

8) Dụng cụ quản lý

9) Tài sản cố định khác dùng vào sản xuất công nghiệp

Trên cơ sở các hình thái giá trị của tài sản cố định nh trên chỉ ra rõ ràng cơ cấu vốn cố định chịu ảnh hởng của nhiều nhân tố Quan tâm nhất là đặc điểm về

kỹ thuật sản xuất của doanh nghiệp, sự tiến bộ kỹ thuật, mức độ hoàn thiện của

tổ chức sản xuất, điều kiện địa lý tự nhiên, sự phân bổ sản xuất Vì vậy khi nghiên cứu để xây dựng và cải tiến cơ cấu Vốn cố định hợp lý cần chú ý xem xét tác động ảnh hởng của các nhân tố này Trong kết quả của sự phân tích, đặc biệt chú ý tới mối quan hệ giữa các bộ phận Vốn cố định đợc biểu hiện bằng

máy móc thiết bị và bộ phận Vốn cố định đợc biểu hiện bằng nhà xởng vật kiến trúc phục vụ sản xuất.

1.1.2.2 - Vốn lu động:

a) Khái niệm và đặc điểm của vốn lu động:

Vốn lu động và biểu hiện bằng tiền của tài sản lu động và vốn lu thông Đó

là số vốn doanh nghiệp đầu t để dự trữ vật t, để chi phí cho quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, chi phí cho hoạt động quản lý của doanh nghiệp Hoàn toàn khách quan không nh vốn cố định, Vốn lu động tham gia hoàn toàn vào quá trình sản xuất kinh doanh, chuyển qua nhiều hình thái giá trị khác nhau nh tiền tệ, đối tợng lao động, sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, thành phẩm và trở lại hình thái tiền tệ ban đầu sau khi tiêu thụ sản phẩm Nh vậy vốn lu động chu chuyển nhanh hơn vốn cố định, quá trình vận động của Vốn lu động thể hiện dới hai hình thái:

- Hình thái hiện vật: Đó là toàn bộ nguyên vật liệu, sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, thành phẩm

- Hình thái giá trị: Là toàn bộ giá trị bằng tiền của nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, giá trị tăng thêm do việc sử dụng lao động sống trong quá trình sản xuất và những chi phí bằng tiền trong lĩnh vực lu thông

Sự lu thông về mặt hiện vật và giá trị của Vốn lu động ở các doanh nghiệp sản xuất có thể biểu diễn bằng công thức chung:

T - H - SX - H' - T'Trong quá trình vận động, đầu tiên Vốn lu động biểu hiện dới hình thức tiền

tệ và khi kết thúc cũng lại bằng hình thức tiền tệ Một vòng khép kín đó gợi mở cho chúng ta thấy hàng hoá đợc mua vào để doanh nghiệp sản xuất sau đó đem bán ra, việc bán đợc hàng tức là đợc khách hàng chấp nhận và doanh nghiệp nhận

đợc tiền doanh thu bán hàng và dịch vụ cuối cùng Từ các kết quả đó giúp ta sáng taọ ra một cách thức quản lý vốn lu động tối u và đánh giá đợc hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp

b) Hình thái biểu hiện của vốn lu động:

Xác định cơ cấu Vốn lu động hợp lý có ý nghĩa tích cực trong công tác sử dụng hiệu quả vốn lu động Nó đáp ứng yêu cầu vốn cho từng khâu, từng bộ

phận, đảm bảo việc sử dụng tiết kiệm hợp lý Vốn lu động Trên cơ sở đó đáp ứng

đợc phần nào yêu cầu của sản xuất kinh doanh trong điều kiện thiếu vốn cho sản xuất

Cơ cấu Vốn lu động là quan hệ tỉ lệ giữa giá trị mỗi loại và nhóm đó so với toàn bộ giá trị Vốn lu động Tỉ lệ giữa giá trị mỗi loại và nhóm trong toàn bộ Vốn

lu động hợp lý thì chỉ hợp lý tại mỗi thời điểm naò đó và tính hợp lý chỉ mang tính nhất thời Vì vậy trong quản lý phải thờng xuyên nghiên cứu xây dựng một cơ cấu hợp lý đảm bảo độ "khoẻ mạnh" đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh từng thời kỳ Để thuận lợi cho việc quản lý và xây dựng cơ cấu vốn nh thế, ngời

ta thờng có sự phân loại theo các quan điểm tiếp cận khác nhau:

- Tiếp cận theo quá trình tuần hoàn và luân chuyển, Vốn lu động chia thành 3 loại:

+ Vốn trong dự trữ: Là bộ phận vốn dùng để mua nguyên vật liệu, phụ tùng thay thế, dự trữ chuẩn bị đa vào sản xuất

+ Vốn trong sản xuất: Là bộ phận trực tiếp phục vụ cho giai đoạn sản xuất nh: sản phẩm dở dang, chi phí phân bổ, bán thành phẩm, tự chế tự dùng

+ Vốn trong lu thông: Là bộ phận trực tiếp phục vụ cho giai đoạn lu thông

+ Vốn lu động không định mức là số vốn lu động có thể phát sinh trong quá trình kinh doanh và trong sản xuất, dịch vụ phụ thuộc nhng không đủ căn cứ để tính toán đợc

nghiệp

a) Nguồn vốn lu động của doanh nghiệp gồm có vốn tự có, vốn coi nh tự có

và vốn đi vay Từ các nguồn vốn khác nhau này doanh nghiệp có phơng cách huy

động trên nhiều nguồn, hỗ trợ lẫn nhau đảm bảo cho yêu cầu của doanh nghiệp

- Vốn tự có bao gồm:

+ Nguồn vốn pháp định: Chính là vốn lu động do ngân sách hoặc cấp trên cấp cho đơn vị thuộc khối nhà nớc; nguồn vốn cổ phần nghĩa vụ do xã viên hợp tác xã và các cổ đông đóng góp hoặc vốn pháp định của chủ doanh nghiệp t nhân.+ Nguồn vốn tự bổ sung: Nguồn này hình thành từ kết quả sản xuất kinh doanh của đơn vị thông qua quỹ khuyến khích phát triển sản xuất và các khoản chênh lệch hàng hoá tồn kho theo cơ chế bảo toàn giá trị vốn

+ Nguồn vốn lu động liên doanh: Gồm có các khoản vốn của các đơn vị tham gia liên doanh, liên kết góp bằng tiền, hàng hoá, sản phẩm, nguyên vật liệu, công cụ lao động nhỏ v.v

- Vốn coi nh tự có: Đợc hình thành do phơng pháp kết toán hiện hành, có một số khoản tiền tuy không phải của doanh nghiệp nhng có thể sử dụng trong thời gian rỗi để bổ sung vốn lu động Thuộc khoản này có:Tiền thuế, tiền lơng, bảo hiểm xã hội, phí trích trớc cha đến hạn phải chi trả có thể sử dụng và các khoản nợ khác

- Vốn đi vay: Nhằm đảm bảo nhu cầu thanh toán bức thiết trong khi hàng cha bán đã mua hoặc sự không khớp trong thanh toán Nguồn vốn đi vay là nguồn vốn cần thiết, song cần chú ý tới các hình thức vay khác nhau với tỉ lệ lãi suất khác nhau và phải trả kịp thời cả vốn và lãi vay

Bằng cách nghiên cứu các nguồn của cả vốn lu động và vốn cố định nh trên, ngời kinh doanh có thể đạt đợc sự tổng hợp về các nguồn vốn theo các chỉ dẫn của kế toán tài chính Nguồn vốn ở các doanh nghiệp giờ đây trở thành nguồn vốn chủ sở hữu và nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu thể hiện ở khoản "có"; nợ phải trả chính là khoản vay, nợ của doanh nghiệp đối với các tổ chức, cá nhân

để đầu t, hình thành tài sản của doanh nghiệp, đợc sử dụng trong một thời gian nhất định và sau đó phải hoàn trả cả vốn lẫn lãi nh đã cam kết ý nghĩa của việc nghiên cứu này cho ta tạo quan hệ giữa vốn và nguồn vốn về phơng diện giá trị

vốn của ban lãnh đạo doanh nghiệp và tình hình sản xuất kinh doanh là những yếu tố quan trọng khắc hoạ nên sức mạnh của doanh nghiệp Đồng thời chính những yếu tố đó tạo nên một cơ cấu vốn đặc trng cho doanh nghiệp, không giống các doanh nghiệp cùng loại khác Nh vậy tỉ số cơ cấu vốn không phải là một con

số ngẫu nhiên mà là con số thể hiện ý chí của doanh nghiệp Về mặt giá trị, tỉ số

đó cho ta biết trong tổng số vốn ở doanh nghiệp đang sử dụng có bao nhiêu đầu t vào vốn lu động, có bao nhiêu đầu t vào tài sản cố định Vấn đề đặt ra là phải xây dựng đợc cơ cấu vốn khoẻ, hợp lý

Cơ cấu cho từng loại vốn đợc tính nh sau:

1.3.1.1 Khấu hao tài sản cố định

- Khái niệm về khấu hao Tài sản cố định:

- Trong quá trình sử dụng, các tài sản cố định dần dần bị xuống cấp hoăch h hỏng – gọi là sự hao mòn.Sự hao mòn đó làm giảm giá trị của chúng một cách tơng đối Do đó, Xí nghiệp phải xác định giá trị hao mòn trong từng kỳ

kế toán ( năm ,quý, tháng ) và hạch toán vàogiá thành sản phẩm Trong đó sía trị khấu hao đã đợc cộng dồn lại ( luỹ kế ) phản ánh lợng tiền (giá trị) đã hao mòn của tài sản cố định

- Quá trình hao mòn gồm hai hình thái:

+ Hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình Hao mòn hữu hình là sự suy giảm giá trị của tài sản cố định do sự hao mòn, xúng cấp về mặt hiện vật gây ra Các hao mòn hữu hình có thể quan sát, nhận biết đợc bằng trực quan nh sự han gỉ, h hỏng các chi tiết, hiệu suất hoạt động giảm,vv Hao mòn hữu hình phụ thuộc vào

điều kiện hoạt động , cờng đọ khai thác, chế độ vận hành, bảo dỡng và tuổi thọ của tài sản cố định

+ Hao mồn vô hình là sự mất giá tơng đối và tuyệt đối của tài sản cố định do tiến bộ khoa học kỹ thuật,do thị hiếu hoặc do một số nhân tố khác.Sự giảm sút giá trị không trực tiếp biểu hiện qua bề ngoài của máy móc.Do đó, có những thiết

bị chỉ còn lại 30% - 40% giá trị ban đầu; điều đó thể hiện sự lạc hậu về công nghệ Trong mua sắm đầu t máy móc thiết bị cần lu ý

+ Các phơng pháp xác định chi phí khấu hao có thể đợc lựa chọn để áp dụng phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp

a) Khấu hao đều theo thời gian:

Phơng pháp này tính chi phí khấu hao phân chia đều cho các năm, tức mỗi năm tài sản cố định đợc khấu hao một lợng nhất định và không thay đổi cho đến khi thu hồi hoàn toàn giá trị nguyên của nó

Chi phí khấu hao là số tiền xác định mức độ hao mòn hàng năm hay từng thời

kỳ của tài sản cố định Tỷ lệ khấu hao cỏ bản ( K ) xác định theo công thức sau: Ng+ Ctl - Gth

- K = - ì 100%

Ng ì T

Trong đó:

K : Tỷ lệ khấu hao tính bằng bằng %

Ng: Nguyên giá của tài sản cố định

Clt: Chi phí thanh lý thaó dỡ ,vv khi bán thanh lý hoặc khi thải loại tài sản cố

định ( dự tính )

Gth: Giá trị thu hồi ( dự tính của ) phế liệu hoặc giá trị thải loại của TSCĐ T: Tuổi thọ kinh tế ( số năm tính khấu hao ) của tài sản cố định

Trên thực tế, các yếu tố Ctl và Gth chỉ là số ớc tính, kém chính xác Do đó công thức này đợc đơn giản hoá :

- Tuy nhiên cũng có thể tính toán đơn giản hơn bằng cách sau:

+ Lập riêng các bảng theo dõi tình hình mua sắm, bàn giao đa vào sử dụng của tài sản cố định, tách riêng bảng theo dõi tình hình thanh lý,ngừng khai thác tài sản cố định

+ Việc tính toán chi tiết nguyên giá tài sản cố định tăng giảm bình quân cần tuân thủ quy định của cơ quan có thẩm quyền(Bộ tài chính, cơ quan chủ quản )

+ Cáh tính toán nói trên áp dụng cho các nhóm tài sản cố định khác nhau, sau đó tính tổng chi phí khấu hao của các nhóm đó.Có thể áp dụng tỷ lệ khấu hao bình quân

- Tỷ lệ khấu hao bình quân

Thông thờng, trong một doanh nghiệp có rất nhiều nhóm tài sản cố định khác nhau Mức độ hao mòn và tốc độ khấu hao của các tài sản cố định đó thờng khác nhau Nếu tính toán riêng cho từng tài sản cố định hoặc từng nhóm tài sản cố

định thì khối lợng tính toán có thể rất lớn Do vậy trong một số trờng hợp nh lập

kế hoạch khấu hao, dự tính luồng tiền, có thể áp dụng cách tính tỷ lệ khấu hao bình quân ( K )

K = ∑ K d

Trong công thức này :

K: Tỷ lệ khấu hao riêng của một nhóm tài sản cố định.

d : Tỷ trọng về nguyên giá tài sản cố định

Ngoài ra doanh nghiệp cũng có thể tính khấu hao bình quân trong đó tách riêng khấu hao cơ bẩn và khấu hao sữa chữa lớn Tuy nhiên, có thể tính gộp lại thành một tỷ lệ khấu hao bình quân chung và hiện nay hầu nh không tính riêng khấu hao sữa chữa lớn

b) Phơng pháp khấu hao gia tăng:

Dựa trên tỷ lệ khấu hao thông thờng (K) , ban quản lý Công ty hoặc phòng tài chính -kế toán có thể xây dng phơng án khấu hao nhanh nhằm đẩy mạnh tốc độ thu hồi vốn và đổi mới công nghệ Cần tìm ra một hệ số khấu hao phù hợp

(H*).Dùng phơng pháp này làm tăng tốc độ thu hồi khấu hao cao hơn so với tốc

độ hao mòn hữu hình thực tế của tài sản cố định

c) Phơng pháp khấu hao tổng số:

Phơng pháp này có thể hạn chế sự tổn thất vốn cố định do hao mòn vô hình và

t-ơng đối dễ tính toán Nó phù hợp với doanh nghiệp có tỷ lệ chi phí khấu hao trong giá thành nhỏ ( chẳng hạn ở mức 1%-2% trong giá thành ) và phản ánh cách tính toán tiền khấu hao Số tiền khấu hao mỗi kỳ năm đợc tính trên giá trị còn lại của tài sản cố định ở đầu kỳ đó ( chứ không tính trên nguyên giá nh trong phơng pháp khấu hao đều ) Giá trị còn lại của tài sản cố định ( số d ) giảm dần qua các năm, do đó chi phí khấu hao càng về sau càng giảm.Đôi khi, ngời ta nâng tỷ lệ khấu hao của các năm cuối lên gấp đôi nhằm rút ngắn thời hạn thu hồi vốn đầu t Tuy nhiên phơng pháp này đợc áp dụng rất hạn chế, không phổ biến

Nó chỉ tơng đối phù hợp với các nhóm tài sản cố định có tuổi thọ kinh tế khoảng 8- 10 năm và để bán dới dạng “ second- hand “ khi cha thu hồi hết khấu hao

d ) Phơng pháp khấu hao theo sản lợng :

Trong một số lĩnh vực kinh doanh ( nh vận tải , xây dựng, nông nghiệp vv ) có thể dựa vào sản lợng hay khối lợng hoạt động thực tế của tài sản cố định để xác

định chi phí khấu hao Điều kiện để áp dụng có hiệu quả phơng pháp này là:

- Việc xác định, thống kê theo dõi sản lợng tơng đối dễ dàng và không tốn kém

- Sự thay đổi mức độ hoạt động của tài sản cố định không gây đột biến lớn trong giá thành bình quân của sản phẩm hay dịch vụ

- Có thể kết hợp theo dõi sản lợng thực tế với mức tiêu hao một số vật t , nhiên liệu, phụ liệu

- Trớc hết, cần biết mức khấu hao trên một đơn vị sản lợng ( m ):

Nguyên giá TSCĐ ( hay giá trị phải thu hồi )

m =

Tổng khối lợng định mức của đồi thiết bị

Trong đó mẫu số là tổng khối lợng mà tài sản cố định ( hay một thiết bị nào đó )

có thể thực hiện trong suốt đời hoạt động của nó

1.3.2.1 Quản lý quỹ khấu hao:

Ngoài việc quản lý thuần tuý về mặt giá trị, rất cần lu ý quản lý tài sản cố

định về mặt hiện vật nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.Tuỳ theo đặc điểm quy mô và khả năng quản lý, có thể xây dựng chế độ quản lý tài sản cố định một cách thích hợp với điều kiện cụ thể của công ty.Sau đây là một số điểm cơ bản:

a) Doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống theo dõi và kiểm soát toàn bộ tài sản cố định Việc theo dõi tài sản cố định không tốn kém nhng có khả năng tăng hiệu quả sử dụng các trang thiết bị hiện có.Đơn giản nhất là lập các sổ theo dõi tổng hợp và chi tiết Sổ tổng hợp phản ánh khái quát tình hình quản lý sử dụng các nhóm tài sản cố định, các chủng loại thiết bị, nhng chỉ ghi các thông tin cơ bản nhất

- Sổ chi tiết dùng để lu trữ đầy đủ các thông tin về từng nhóm nhỏ hoặc từng

đối tợng thiết bị Sổ này phải thờng xuyên đợc cập nhật, tức là ghi ngay khi có những thay đổi về tài sản cố định Các sổ này thờng đợc sử dụng nhằm mục

đích quản lý chặt chẽ tài sản cố định trong từng doanh nghiệp nên có thể thiết

kế linh hoạt về khuôn mẫu của sổ

- Biện pháp tốt nhất là áp dụng máy tính để theo dõi các sổ nói trên Các thông tin về tài sản cố định liên tục đợc cập nhật vào cơ sở dữ liệu trong máy tính, khi cần biết chỉ cần dùng một lẹnh đơn giản để gọi ra màn hình hoặc in ra giấy

b) Phân định trách nhiệm

Các nhóm máy móc thiết bị hoặc các tổ hợp dây truyền thiết bị nên đợc giao cho từng nhóm hoặc cá nhân quản lý Phải căn cứ vào quy trình công nghệ,

sự sáp xếp ca kíp và cách thức tổ chức phân xởng để phân định trách nhiệm Không có mô hình nào chung cho mọi công ty, mọi doanh nghiệp mà chỉ nên

áp dụng sự phân cấp hoặc giao trách nhiệm quản lý vận hành sao cho phù hợp với hoạt động của doanh nghiệp

Chế độ phân định trách nhiệm nên gắn với chế độ bàn giao, theo dõi và thởng phạt nhằm khuyến khích mọi ngời có ý thức tốt hơn trong quản lý tài sản

Nên quy định chế độ báo cáo định kỳ đối với các quản đốc phân xởng, trởng

ca, tổ trởng, hoặc kỹ s phụ trách dây truyền về tình hình sử dụng tài sản cố

định của từng bộ phận

c) Quản lý tài sản cố định về mặt kỹ thuật

Quản lý tài sản cố định về mặt kỹ thuật vô cùng quan trọng do vậy phần lớn các thiết bị máy móc, hệ thống dây truyền công nghệ yêu cầu phải bảo đảm nghiêm ngặt về mặt kỹ thuật.Cần lu ý các điểm sau:

- Quy trình kỹ thuật, chế độ vận hành cần dợc duy trì nghiêm ngặt với kỷ luật chạt chẽ để hạn chế tổn thất về ngời và tài sản

- Phải lập lịch trình vận hành và theo dõi cho từng hệ thống , thiết bị, có phân

định trách nhiệm rõ ràng.Lịch kiểm tra định kỳ, bảo dỡng, duy tu máy móc thiết bị là rất cần thiết Khuyến khích cán bộ công nhân tích cực tham gia giữ gìn máy móc, thông báo ngay các sự cố cho ngời quản lý để khắc phục kịp thời

- Đối với các loại thiết bị mới, hiện đại nên thực hiện học tập và nghiên cứu để

có thể bắt tay ngay vào sử dụng

Mức dự trữ quá nhỏ, thiếu vật t, gây ra tình trạng căng thẳng hoặc thậm trí phải tạm ngừng sản xuất do thiếu nguyên vật liệu

Rõ ràng, cả hai thái cực nói trên đều không tốt, do đó ngời ta muốn xác định mức dự trữ thích hợp nhất với công ty trong từng điều kiện cụ thể

Phơng pháp điều chỉnh : đơn giản theo phơng pháp này, có thể dựa vào

tình hình tiêu hao vật t của năm trớc (hoặc kỳ trớc) để ớc tính số vật t cần thiết cho kỳ này Tỷ lệ điều chỉnh dựa trên một số dữ liệu và thông tin nh : Mức độ giảm tiêu hao vật t, sản lợng dự kiến, giá vật t vv Phơng pháp này có tính chất kinh nghiệm nhng dễ áp dụng tuy nhiên có thể sai số đáng kể Phơng pháp

định mức : Đây là phơng pháp cũng đợc sử dụng rộng rãi, trong đó dựa trên các

định mức hay các tiêu chuẩn chi phí để xác định số vốn lu động cần thiết

1.3.2.2 Quản lý tiền mặt :

Quản lý tiền mặt trong công ty là vô cùng quan trọng, tất cả tiền mặt tại quỹ, tiền trên các tài khoản ngân hàng và tiền đang chuyển (kể cả nội tệ và ngoại tệ) đều là thuộc nhóm tài sản bằng tiền Do vậy cần phải tăng lợng tiền bằng cách

đi vay hoặc bổ sung Việc đi vay để tăng thêm vốn bằng tiền trong những thời

điểm nào đó là một việc khá phổ biến Khi vay tiền, điều cơ bản nhất là tính đến

chi phí lãi vay và tính hiệu quả của đồng vốn Phần này liên hệ với phần lãi xuất

và phần giá trị hiện tại của tiền

1.3.2.3 Quản lý phải thu :

Quản lý việc thu tiền của công ty cho thấy rằng số tiền đợc phản ánh trên các tài khoản mà công ty đang theo dõi không phải bao giờ cũng bằng số d có trên tài khoản tại ngân hàng Vì vậy sẽ đề cập đến nguyên nhân sau :

F = Số d tài khoản tiền gửi tại NH – Số d tài khoản tiền gửi tại công ty

Tiền nổi do việc thu tiền từ một ngời khác gây ra đợc gọi là tiền nổi thu nợ; nếu

do việc phát hành séc để chi trả thì gọi là tiền nổi chi ra Trong cùng một khoảng thời gian công ty có thể đồng thời đợc lợi nhờ tiền nổi chi ra và vừa bị thiệt thòi

do có tiền nổi thu nợ Số tiền nổi ròng là tổng của tiền nổi chi ra và tiền nổi thu nợ

Do vậy với một kỹ thuật quản lý chặt chẽ, có thể khai thác triệt để tiền nổi vào mục tiêu đầu t ngắn hạn và cải thiện hệ số khả năng thanh toán trên tài khoản tại ngân hàng

b)Thu tiền qua hộp th (lockbox)

Một công ty có thể sử dụng một mạng lới hộp th đợc một ngân hàng quản lý để giúp công ty thu nợ nhanh hơn Ngân hàng này sẽ thu nhận các séc từ các hộp th

đó trong vài lần trong một ngày Sau đó, ngân hàng nhanh chóng chuyển các séc

đó vào tài khoản của công ty

Hệ thống hộp th rút ngắn thời gian gửi séc và thanh toán vì công ty lựa chọn những địa điểm gần khu vực có nhiều khách hàng để đặt hộp th Nếu không có hộp th, khách hàng sẽ gửi séc và hoá đơn đến thẳng trụ sở hoặc chi nhánh của công ty và nh vậy thờng chậm hơn nhiều so với hệ thống hộp th

Mặc dù công ty phải trả phí dịch vụ cho ngân hàng về việc quản lý hộp th, nhng với số tiền lớn, các công ty vẫn có lợi khi sử dụng phơng pháp hộp th (lockbox)

để đẩy nhanh quá trình thu tiền

1.4 hiệu quả sử dụng vốn và hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp

1.4.1 Quan điểm về hiệu quả:

Bất kỳ hoạt động nào của con ngời, hoạt động nói chung và hoạt động kinh doanh nói riêng, đều mong muốn đạt đợc những kết quả hữu ích nào đó Kết quả

đạt đợc trong kinh doanh mới chỉ đáp ứng đợc phần nào yêu cầu của cá nhân và xã hội Tuy nhiên kết quả đó đợc tạo ở mức nào với giá nào là vấn đề cần đợc xem xét vì nó phản ánh chất lợng của hoạt động tạo ra kết quả đó Mặt khác, nhu cầu của con ngời bao giờ cũng lớn hơn khả năng tạo ra sản phẩm của họ Bởi thế, con ngời cần phải quan tâm đến việc làm sao với khả năng hiện có, có thể làm ra

đợc nhiều sản phẩm nhất Do đó nảy sinh vấn đề là phải xem xét lựa chọn cách nào để đạt đợc hiệu quả lớn nhất Chính vì thế khi đánh giá hoạt động kinh tế ng-

ời ta thờng sử dụng hiệu quả kinh tế cùng với các chỉ tiêu của nó.Hiệu quả kinh tế

là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực xã hội để đạt

đ-ợc kết quả cao nhất với chi phí nguồn lực thấp nhất Hiệu quả kinh tế có thể tính theo công thức sau:

Kết quả đầu vàoHiệu quả kinh tế =

Yếu tố đầu ra Xuất phát từ những nguyên lý chung nh vậy, trong lĩnh vực vốn kinh doanh định

ra hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh Hiệu quả sử dụng vốn chính là quan hệ giữa

đầu ra và đầu vào của quá trình kinh doanh, hay cụ thể là quan hệ giữa toàn bộ kết quả kinh doanh và toàn bộ chi phí của quá trình kinh doanh đó đợc xác định bằng thớc đo tiền tệ Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn không chỉ thể hiện đơn thuần ở kết quả kinh doanh và chi phí kinh doanh, mà còn thể hiện ở nhiều chỉ tiêu liên quan khác

1.4.2 - Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng VCĐ và VLĐ:

1.4.2.1 Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn cố định:

a) Sức sản xuất của TSCĐ:

Chỉ tiêu này phản ánh một đồng nguyên giá bình quân TSCĐ đem lại mấy

đồng giá trị sản lợng (hay doanh thu thuần)

Sức sản xuất của tài sản

Tổng doanh thu thuần (hay giá trị tổng sản lợng)

Nguyên giá bình quân TSCĐ

b) Sức sinh lời của TSCĐ

Chỉ tiêu sức sinh lời của TSCĐ cho biết một đồng nguyên giá bình quân TSCĐ đem lại mấy đồng lợi nhuận thuần hay lãi gộp.

Sức sinh lợi của tài sản

cố định =

Lợi nhuận thuần (hay l i gộp) ã Nguyên giá bình quân TSCĐ

c) Suất hao phí tài sản cố định:

Chỉ tiêu này cho thấy để có một đồng doanh thu thuần hoặc lợi nhuận thuần cần có bao nhiêu đồng nguyên giá TSCĐ

Suất hao phí tài sản cố

định

= Nguyên giá bình quân TSCĐ

Giá trị tổng sản lợng (hay doanh thu thuần, lợi nhuận

thuần)

d) Hiệu quả sử dụng vốn cố định:

Hiệu quả sử dụng vốn cố

Sức sản xuất của vốn lu động cho biết một đồng vốn lu động đem lại mấy

đồng doanh thu thuần (giá trị tổng sản lợng)

Sức sản xuất của vốn lu

Tổng doanh thu thuần (hay giá trị tổng sản lợng)

Vốn lu động bình quân

b) Sức sinh lời của vốn lu động

Sức sinh lời của vốn lu động cho biết một đồng vốn lu động tạo ra mấy

đồng lợi nhuận thuần hay lãi gộp trong kỳ

Sức sinh lời của vốn lu

Chỉ tiêu này cho biết vốn lu động quay đợc mấy vòng trong kỳ Nếu số vòng quay tăng, chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn lu động tăng và ngợc lại.

d) Thời gian của một vòng luân chyyển

Thời gian một vòng luân

Thời gian của kỳ phân tích

Số vòng quay của vốn lu động trong kỳ

Chỉ tiêu này cho chúng ta biết số ngày cần thiết để vốn lu động quay đợc một vòng Thời gian một vòng luân chuyển càng nhỏ thì tốc độ luân chuyển càng lớn

e) Hệ số đảm nhiệm vốn lu động:

Hệ số đảm nhiệm vốn

Vốn lu động bình quân Tổng doanh thu thuần

Chỉ tiêu này cho biết để tạo ra một đồng doanh thu thì cần bao nhiêu vốn lu

động bình quân

Trong khi phân tích để tìm ra một kết luận về tính hiệu quả hay không hiệu quả, cần tính ra các chỉ tiêu trên rồi so sánh giữa kỳ phân tích với kỳ gốc Khi tính các chỉ tiêu cần chú ý các nhân tố sau:

+ Tổng doanh thu thuần = Tổng doanh thu bán hàng trong kỳ - (Thuế VAT

hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu+ chiết khấu hàng bán + giảm giá hàng bán + doanh thu hàng đã bán bị trả lại)

+ Thời gian của kỳ phân tích: Quy định một tháng là 30 ngày, một quý là

90 ngày và một năm là 360 ngày

Tổng vốn lu động 4 quý+ Vốn lu động bình quân =

4V1/2 + V2 + V3 + Vn/2

Hoặc =

n-1Với V1, V2, V3 là vốn lu động hiện có vào đầu các tháng,

n là số thứ tự các tháng

1.4.2.3- Phân tích tình hình thanh toán và khả năng thanh toán:

a) Phân tích tình hình thanh toán:

Nh chúng ta đã biết, các giao dịch kinh tế tài chính trong kinh doanh ở mọi doanh nghiệp thờng xuyên phát sinh các khoản phải thu, phải trả và cần một thời gian nhất định mới thanh toán đợc Các quan hệ nợ nần lẫn nhau giữa các doanh nghiệp về các khoản tiền mua bán hàng, giữa các doanh nghiệp với ngân sách về các khoản phải nộp thuế theo luật định, giữa doanh nghiệp với ngời lao động về tiền lơng là các quan hệ tất yếu khách quan Tuy nhiên, trong kinh doanh các doanh nghiệp phải ngăn ngừa và giảm tối đa các khoản nợ đến hạn hoặc quá hạn vẫn cha trả đợc hoặc cha đòi đợc Bởi vì, sự chiếm dụng vốn quá hạn của khách hàng, một mặt gây khó khăn về vốn cho doanh nghiệp, mặt khác do thiếu vốn, thiếu tiền mặt để thanh toán các khoản phải trả, doanh nghiệp sẽ phải đi vay, chịu lãi suất tín dụng, điều đó làm giảm tỉ suất lợi nhuận, làm chậm tốc độ luân chuyển vốn Chính vì vậy, phân tích tình hình thanh toán của doanh nghiệp trở lên tối cần thiết nhằm xem xét mức biến động của các khoản phải thu, phải trả, tìm ra nguyên nhân của các khoản nợ đến hạn cha đòi đợc hoặc nguyên nhân của việc tăng các khỏan nợ đến hạn cha trả đợc

b Phân tích khả năng thanh toán của doanh nghiệp :Khả năng thanh

toán phản ánh tình trạng tài chính tốt hay xấu của doanh nghiệp và có ảnh hởng

đến tình hình thanh toán Khả năng thanh toán xác định nh sau:

Số tiền có thể dùng để thanh toán

K =

Các khoản nợ phải trả

Trong đó: - K là hệ số khả năng thanh toán

- Số tiền có thể dùng thanh toán bao gồm toàn bộ số vốn bằng tiền và những tài sản có thể chuyển hoá thành tiền một cách nhanh chóng

- Các khoản nợ phải trả gồm phải trả ngời bán, ngời mua, nộp ngân sách trả cho cán bộ CNV, vay ngắn hạn ngân hàng, phải trả khác

Khi đã có đợc kết quả hệ số thanh toán

- Nếu K ≥ 1, chứng tỏ doanh nghiệp có khả năng thanh toán và tình trạng tài chính của doanh nghiệp bình thờng hoặc tốt

- Nếu K < 1, chứng tỏ doanh nghiệp không có khả năng thanh toán công nợ

và tình trạng tài chính ở mức không bình thờng hoặc xấu

1.4.2.4 - Mức độ bảo toàn và phát triển vốn:

Chỉ tiêu mức độ bảo toàn vốn sử dụng trong điều kiện nền kinh tế có lạm phát, giá cả biến động lớn nhằm quy định trách nhiệm của doanh nghiệp, buộc doanh nghiệp phải quan tâm đến việc phản ánh đúng giá trị các loại vốn sản xuất kinh doanh , tính đúng, tính đủ các chi phí vào giá thành sản phẩm để bảo toàn đ-

ợc vốn

Khi phân tích chỉ tiêu này cần so sánh giữa số vốn phải bảo toàn, đến cuối năm và số vốn thực tế bảo toàn đợc trong năm để xác định mức độ bảo toàn vốn của doanh nghiệp là bảo toàn cao hơn hay cha bảo toàn đủ Khi bảo toàn đợc cao hơn có nghĩa doanh nghiệp đã có thành tích trong quản lý và sử dụng vốn Với kết quả khả quan này sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp có vốn để dùng vào sản xuất kinh doanh, phát triển đợc vốn Ngợc lại, cha bảo toàn đủ so với số vốn phải bảo toàn phản ánh sự yếu kém của doanh nghiệp trong việc quản lý, sử dụng vốn

1.4.3 Các nhân tố ảnh hởng:

1.4.3.1- Chu kì sản xuất:

Đây là một đặc điểm quan trọng gắn trực tiếp tới hiệu quả sử dụng vốn Nếu chu kì ngắn, doanh nghiệp sẽ thu hồi vốn nhanh nhằm tái tạo, mở rộng sản xuất kinh doanh Ngợc lại, nếu chu kì dài doanh nghiệp sẽ có một gánh nặng là ứ

đọng vốn và trả lãi các khoản vay hay các khoản phải trả

1.4.3.2 - Kĩ thuật sản xuất:

Các đặc điểm riêng có về kĩ thuật tác động liên tục với một số chỉ tiêu quan trọng phản ánh hiệu quả sử dụng vốn cố định nh hệ số đổi máy móc thiết bị, hệ

số sử dụng về thời gian, công suất

Nếu kĩ thuật sản xuất đơn giản, doanh nghiệp dễ có điều kiện, máy móc, thiết bị nhng lại phải luôn đối phó với các đối thủ cạnh tranh và với yêu cầu của khách hàng về chất lợng sản phẩm Do vậy, doanh nghiệp dễ dàng tăng doanh thu, lợi nhuận trên VCĐ nhng khó giữ đợc chỉ tiêu này lâu dài Nếu kĩ thuật sản xuất phức tạp, trình độ trang bị máy móc thiết bị cao, doanh nghiệp có lợi thế

trong cạnh tranh, song đòi hỏi tay nghề công nhân, chất lợng nguyên vật liệu cao

sẽ làm giảm lợi nhuận vốn cố định

1.4.3.3 - Đặc điểm về sản xuất:

Sản phẩm của doanh nghiệp là nơi chứa đựng chi phí và cũng chứa đựng doanh thu cho doanh nghiệp, qua đó quyết định lợi nhuận cho doanh nghiệp.Nếu sản phẩm là t liệu tiêu dùng, nhất là sản phẩm công nghiệp nhẹ nh rợu bia thì sẽ có vòng đời ngắn, tiêu thụ nhanh và qua đó giúp doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh Hơn nữa những máy móc dùng để sản xuất ra những sản phẩm này có giá trị thấp, do vậy dễ có điều kiện đổi mới Ngợc lại, nếu sản phẩm có vòng đời dài, có giá trị lớn, đợc sản xuất trên dây chuyền có giá trị lớn nh máy thu hình,

ôtô, xe máy sẽ là tác nhân hạn chế doanh thu

1.4.3.4 - Tác động của thị trờng:

Tuỳ theo mỗi loại thị trờng mà doanh nghiệp tham gia sẽ tác động đến hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh theo những khía cạnh khác nhau Nếu thị trờng đó là cạnh tranh tự do, những sản phẩm của doanh nghiệp đã có uy tín lâu đối với ngời tiêu dùng thì sẽ là tác nhân tích cực thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng thị trờng

Đối với thị trờng sản phẩm không ổn định (theo màu, theo thời điểm, thị hiếu) thì hiệu quả sử dụng vốn cũng không ổn định qua việc doanh thu biến động lớn qua các thời điểm này

1.4.3.5 - Trình độ tổ chức quản lí, tổ chức sản xuất, hạch toán nội bộ doanh nghiệp:

Để có hiệu quả cao thì bộ máy tổ chức quản lí, tổ chức sản xuất phải gọn nhẹ, trùng khớp nhịp nhàng với nhau, với mỗi phơng thức sản xuất và loại hình sản xuất sẽ có những tác động khác nhau tới tiến độ sản xuất, phơng pháp và quy định vận hành máy móc, số ca, số tổ sản xuất , số bộ phận phục vụ sản xuất

Mặt khác, đặc điểm của công tác hạch toán, kế toán nội bộ doanh nghiệp (luôn gắn với tính chất của tổ chức sản xuất và quản lí trong cùng doanh nghiệp)

có tác động không nhỏ Công tác kế toán đã dùng những công cụ của mình để đo hiệu quả sử dụng vốn Kế toán phải có nhiệm vụ phát hiện những tồn tại trong quá trình sử dụng vốn và đề xuất những biện pháp giải quyết

1.4.3.6 - Trình độ lao động, cơ chế khuyến khích và trách nhiệm vật chất trong doanh nghiệp:

Nếu công nhân trong doanh nghiệp có trình độ cao đủ để thích ứng với trình

độ công nghệ dây chuyền sản xuất thì các máy móc trong dây chuyền sẽ đợc sử dụng tốt hơn và năng suất chất lợng sẽ cao hơn Song trình độ lao động phải đợc

đặt đúng chỗ, đúng lúc thì hiệu quả công việc mới cao

Để sử dụng tiềm năng lao động có hiệu quả cao nhất doanh nghiệp phải có một cơ chế khuyến khích vật chất cũng nh trách nhiệm một cách công bằng Ng-

ợc lại, nếu cơ chế khuyến khích không công bằng, quy định trách nhiệm không

rõ ràng, dứt khoát sẽ làm cản trở mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

1.4.3.7 - Các nhân tố khác:

Các chính sách vĩ mô của Nhà nớc tác dụng một phần không nhỏ tới hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp Cụ thể hơn, từ cơ chế giao vốn, đánh giá tài sản cố định, thuế vốn, thuế doanh thu đến chính sách cho vay bảo hộ và khuyến khích một số loại công nghệ nhất định đều có thể làm tăng, giảm hiệu quả sử dụng TSCĐ, TSLĐ của doanh nghiệp

Mặt khác, cơ chế chính sách cũng tác động đến kế hoạch mua sắm nguyên vật liệu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đợc hởng nguồn nguyên vật liệu, chọn đợc ngời cung cấp tốt nhất Doanh nghiệp phải kết hợp đợc yêu cầu của chính sách này với yêu cầu của thị trờng Từ đó tác động tới hiệu quả sử dụng vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

1.5 Các giải pháp nhằm quản lý và nâng cao hiệu quả sử

dụng vốn

Các giải pháp nhằm quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thờng là các công cụ quản lý, các phơng pháp, biện pháp tập trung vào các lĩnh vực nh nguồn vốn hiện có, các tiềm năng về kỹ thuật , công nghệ, lao động và các lợi thế khác của doanh nghiệp nhằm sử dụng một cách tiết kiệm nhất các nguồn tiềm năng đó

mà đem lại đợc hiệu quả kinh tế cao nhất Dới đây là một số giải pháp chủ yếu

1.5.1 Lựa chọn phơng án kinh doanh, phơng án sản phẩm

Nền tảng căn bản cho sự tồn tại của doanh nghiệp, sự cạnh tranh với doanh nghiệp khác, cho sử dụng vốn có hiệu quả là doanh nghiệp có khả năng sản xuất

ra sản phẩm và đợc ngời tiêu thụ chấp nhận sản phẩm đó Do vậy hoàn toàn bình

thờng khi thấy rằng bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm đến việc sản xuất cái gì, bao nhiêu , tiêu thụ ở đâu, với giá nào để huy động đợc mọi nguồn lực vào hoạt động, có đợc nhiều thu nhập Khẳng định nh thế có nghĩa là việc lựa chọn phơng án kinh doanh nh thế nào, phơng án sản phẩm ra sao sẽ có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả kinh doanh nói chung cũng nh việc quản lý và hiệu quả

sử dụng vốn nói riêng

Biết đợc vai trò quan trọng nh vậy thì phơng án kinh doanh, phơng án sản phẩm phải đợc xây dựng nh thế nào? Đáp số của bài toán đã chỉ rõ sản phẩm làm

ra phải đáp ứng đợc nhu cầu của thị trờng , đợc thị trờng chấp nhận Do vậy các phơng án kinh doanh , phơng án sản phẩm mà doanh nghiệp lựa chọn, suy cho cùng, phải thể hiện đợc ý chí đó Nói cách khác, doanh nghiệp phải xuất phát từ nhu cầu của thị trờng để quyết định quy mô, chủng loại, mẫu mã, chất lợng và giá bán sản phẩm Làm tốt đợc điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu biết và vận dụng tốt phơng pháp Marketing

Sự phân tích trên chỉ ra cho chúng ta ý nghĩa rằng không chỉ lựa chọn phơng

án kinh doanh, phơng án sản phẩm tốt (với t cách là biểu hiện của marketing)

đem lại hiệu quả trong quản lý và sử dụng vốn mà sự tác động ngợc trở lại cũng trở lên có ý nghĩa

1.5.2 Lựa chọn và sử dụng hợp lý các nguồn lực:

Trong quá trình sản xuất kinh doanh , bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần huy động những nguồn vốn bổ sung nhằm đảm bảo sản xuất kinh doanh tiến hành bình thờng, đồng thời đáp ứng yêu cầu mở rộng quy mô hay đầu t chiều sâu Nh đã biết, các nguồn huy động thì có rất nhiều, việc lựa chọn nguồn vốn nào rất quan trọng và phải dựa trên nguyên tắc hiệu quả kinh tế Nếu nhu cầu

đầu t chiều sâu hoặc mở rộng thì trớc hết cần huy động nguồn vốn tự bổ sung từ lợi nhuận để lại, từ quỹ khuyến khích phát triển sản xuất , phần còn lại có thể vay tín dụng, vay ngân hàng thu hút vốn liên doanh, liên kết Nếu nhu cầu bổ sung vốn lu động thì trớc hết doanh nghiệp cần sử dụng linh hoạt các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi của các quỹ trích lập theo quy định (NĐ 59 và TT70) nhng cha sử dụng, lợi nhuận cha phân phối, các khoản phải trả nhng cha đến hạn trả, phần còn lại có thể vay ngân hàng hoặc các đối tợng khác Việc đi vay đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự cân nhắc, lựa chọn và đặc biệt là có một quan điểm rõ ràng trong chính sách nguồn tài trợ của doanh nghiệp, bởi vì việc phải chịu lãi từ các khoản vay có thể gây trở ngại cho phát huy hiệu quả đồng vốn Ngợc lại, đối với

doanh nghiệp thừa vốn thì tuỳ từng điều kiện cụ thể để lựa chọn khả năng sử dụng Nếu đa đi liên doanh, liên kết hoặc cho vay thì cận phải thận trọng, thẩm tra kỹ các dự án liên doanh, kiểm tra t cách khách hàng nhằm đảm bảo liên doanh có hiệu quả kinh tế, cho vay không bị chiếm dụng vốn do quá hạn cha trả hoặc mất vốn do khách hàng không có khả năng thanh toán,

1.5.3 Tổ chức và quản lý tốt quá trình sản xuất kinh doanh

Nhu cầu thị trờng tồn tại khách quan, luôn luôn biến động và phát triển Xét một cách toàn diện, quy mô, trình độ của quá trình sản xuất là do thị trờng quy

định Để đáp ứng đợc những yêu cầu khách quan của thị trờng , một mặt đòi hỏi doanh nghiệp phải tổ chức và quản lý tốt quá trình sản xuất kinh doanh, đảm bảo cho nội trình đó đợc tiến hành thông suốt, đều đặn, nhịp nhàng giữa các khâu dự trữ, sản xuất, tiêu thụ, đảm bảo sự phối hợp ăn khớp, chặt chẽ giữa các bộ phận,

đơn vị trong nội bộ doanh nghiệp; mặt khác cũng đòi hỏi doanh nghiệp đảm bảo các yếu tố mang tính tĩnh đó vận động phù hợp với sự biến động, phát triển liên tục của thị trờng Kết quả tốt của việc điều hành và quản lý sản xuất kinh doanh

là hạn chế tối đa tình trạng ngừng làm việc của máy móc, thiết bị, ứ đọng vật t dự trữ, sản phẩm sản xuất ra không tiêu thụ đợc do chất lợng không đảm bảo, gây lãng phí, làm giảm tốc độ chu chuyển của vốn Để đạt đợc các mục tiêu trên, các doanh nghiệp phải tăng cờng quản lý từng yếu tố của quá trình sản xuất

Đối với quản lý TSCĐ, vốn cố định: đòi hỏi doanh nghiệp phải có một hệ thống các biện pháp Một là phải bố trí dây chuyền sản xuất hợp lý , khai thác hết công suất thiết kế và nâng cao hiệu suất công tác của máy móc, thiết bị, sử dụng triệt để diện tích sản xuất, giảm chi phí khấu hao trong giá thành phẩm Hai là ,

xử lý dứt điểm những TSCĐ không cần dùng, h hỏng chờ thanh lý nhằm thu hồi vốn cố định cha sử dụng vào luân chuyển, bổ sung thêm vốn cho sản xuất kinh doanh Ba là quy định rõ trách nhiệm vật chất, nâng cao tinh thần trách nhiệm trong quản lý, sử dụng, bảo dỡng, sửa chữa TSCĐ Bốn là có sự quan tâm thờng xuyên đến bảo toàn vốn cố định

Đối với quản lý TSCĐ, vốn lu động thì nguyên tắc chung là phải sử dụng tiết kiệm và tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn lu động Để quán triệt nguyên lý

đó doanh nghiệp nên tăng cờng các biện pháp quản lý Một là xác định đúng nhu cầu vốn lu động cần thiết cho từng kỳ sản xuất, kinh doanh nhằm huy động hợp

lý các nguồn vốn bổ sung Hai là tổ chức tốt quá trình thu mua, dự trữ vật t nhằm

đảm bảo hạ giá thành thu mua vật t, hạn chế tình trạng ứ đọng vật t dự trữ, dẫn

đến kém hoặc mất phẩm chất vật t, gây ứ đọng vốn lu động Ba là quản lý chặt chẽ việc tiêu dùng vật t theo định mức nhằm giảm chi phí nguyên, nhiên, vật liệu trong giá thành sản phẩm Bốn là tổ chức hợp lý quá trình lao động, tăng cờng kỷ luật sản xuất và các quy trình về kiểm tra, nghiệm thu số lợng, chất lợng sản phẩm nhằm hạn chế đến mức tối đa sản phẩm xấu, sai quy cách bằng các hình thức kích thích vật chất thông qua tiền lơng, thởng , kích thích tinh thần Năm là

tổ chức đa dạng các hình thức tiêu thụ sản phẩm nhằm tiêu thụ nhanh, số lợng nhiều Sáu là xây dựng quan hệ bạn hàng tốt với các khách hàng nhằm củng cố

uy tín trên thơng trờng, chú ý đến thanh toán, tránh giảm các khoản nợ đến hạn Bảy là tiết kiệm các yếu tố chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí lu thông nhằm góp phần giảm chi phí sản xuất tăng lợi nhuận

1.5.4 Mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh

Mặc dù tính u việt của sản phẩm phần nào bị xoá nhoà bởi sự bùng nổ của khoa học, công nghệ Nhng ở một nơi nào đấy, với tiến bộ khoa học kỹ thuật ở một giai đoạn nào đó, doanh nghiệp vẫn có thể phát huy đợc những lợi thế về sản phẩm đa lại Kỹ thuật tiến bộ và công nghệ hiện đại nói chung là điều kiện vật chất để doanh nghiệp sản xuất ra những sản phẩm mới, hợp thị hiếu, chất lợng cao, đồng thời có thể rút ngắn chu kỳ sản xuất sản phẩm , giảm tiêu hao nguyên vật liệu hoặc sử dụng loại vật t thay thế nhằm tăng tốc độ luân chuyển vốn, tiết kiệm vật t , hạ giá thành sản phẩm Chính vì vậy, trong điều kiện công nghệ ở đa

số các doanh nghiệp của nớc ta hiện nay rất lạc hậu, các doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu t đổi mới TSCĐ cũ, lạc hậu bằng TSCĐ mới, hiện đại, thay đổi công nghệ sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh cả về chất lợng, kiểu dáng

và giá bán Đạt đợc quá trình này có thể làm cho tỉ trọng vốn cố định trên tổng vốn sản xuất kinh doanh tăng lên, tổng chi phí khấu hao cũng nh chi phí về khấu hao TSCĐ trong giá thành đơn vị sản phẩm tăng lên, nhng đồng thời các chi phí khác về vật liệu, lơng công nhân sản xuất giảm đáng kể Kết quả cuối cùng là sản xuất và tiêu thụ đợc nhiều sản phẩm chất lợng cao, tăng lợi nhuận thu đợc và tăng hiệu quả sử dụng vốn sản xuất kinh doanh

1.5.5 Tổ chức tốt công tác hạch toán kế toán và phân tích hoạt động kinh

tế

Qua số liệu kế toán nh các báo tài chính, bảng tổng kết tài sản, kết quả kinh doanh , chi phí sản xuất theo yếu tố, bản giải trình về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh doanh nghiệp có thể thờng xuyên nắm đợc số vốn hiện có cả về mặt

giá trị và hiện vật, nguồn hình thành và các biến động tăng giảm trong kỳ, mức

độ bảo đảm vốn lu động, tình hình và khả năng thanh toán, nhờ đó doanh nghiệp nắm chắc tình hình tài chính Tuy nhiên số liệu kế toán, tự nó cha thể chỉ

ra những biện pháp cần thiết để tăng cờng quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, mà đòi hỏi phải thực hiện phân tích hoạt động kinh tế , trong đó chú ý đến phân tích tình hình tài chính và hiệu quả sử dụng vốn Thông qua phân tích, đánh giá các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn trong kỳ, tìm ra nguyên nhân yếu kém để

có biện pháp khắc phục, thành tích để có biện pháp phát huy

Tóm lại, các giải pháp tập trung đi sâu vào một số yếu tố có ảnh hởng mạnh

mẽ đến quản lý và hiệu quả sử dụng vốn Hơn thế nữa, hệ thống kinh doanh là một hệ thống biến đổi, do vậy để các giải pháp phát huy u thế của mình cần phải

có kế hoạch cụ thể, tiến hành thờng xuyên và có hệ thống

Chơng II Phân tích thực trạng hiệu quả sử dụng vốn

ở xí nghiệp vận tải biển vinafco

I Quá trình hình thành và phát triển của xí nghiệp vận tải biển vinafco.

1.1 Lịch sử hình thành

Xí Nghiệp Vận Tải Biển là đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Cổ phần Vinafco là doanh nghiệp đợc thành lập theo quyết định số 2125/TCCB – LĐ ngày 13/8/1999 của Bộ trởng Bộ Giao thông vận tải.

1.2.Nhiệm vụ khi thành lập

a) Liên doanh liên kết trên cơ sở hợp đồng kinh tế với các tổ chức vận tải, các chủ hàng, các ga cảng các tổ chức dịch vụ giao nhận kho, bãi của Trung

ơng và địa phơng để thực hiện liên hiệp vận chuyển hàng hoá từ kho hàng Trung ơng đến kho hàng cơ sở và chiều ngợc lại

b) Nhận uỷ thác của chủ hàng và chủ phơng tiện tổ chức thực hiện

các dịch vụ vận tải, dịch vụ hàng hoá, hàng Bắc-Nam, hàng nặng, thiết bị toàn bộ, dịch vụ giao nhận xếp dỡ, đóng gói, bảo quản và bãi gửi hàng trong quá trình tiếp nhận, vận tải

*Cuối năm 2000 thành lập Xí nghiệp Dịch vụ Container và vận tải biển nay là Xí Nghiệp Vận Tải Biển để quản lý, khai thác đội tàu Container.

- Xí Nghiệp Vận Tải Biển là đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Cổ phần Dịch vụ Vận Tải Trung Ương, nhiệm vụ chủ yếu của Xí nghiệp là tổ chức kinh doanh dịch vụ vận tải giữa hai đầu cảng đi và cảng đến.Do vậy, tất cả các bộ phận trong Xí nghiệp hoạt động nh một dây chuyền thống nhất liên tục.Mỗi phòng ban đại diện là một mắt xích không thể tách rời Vì vậy việc xây dựng chức năng nhiệm vụ của các bộ phận cũng mang tính thống nhất, không thể tách rời

- Căn cứ vào chức năng nhiệm vụ của Xí nghiệp đợc Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt theo Quyết định số 3757/2000/QĐ/ Bộ GTVT ngày

- cầu sản xuất thực tế của Xí nghiệp

1.3 Cơ cấu tổ chức của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco

- Xí nghiệp vận tải biển Vinafco bao gồm các phòng sau:

+ Phòng giám đốc và phó giám đốc

+ Phòng tổ chức hành chính

1.3.1 Giám đốc và phó giám đốc: Giám đốc là ngời đại diện pháp nhân của Xí

nghiệp và là ngời có quyền điều hành cao nhất trong Xí nghiệp Giám đốc chịu trách nhiệm trớc Hội đồng quản trị, trớc Tổng giám đốc công ty và trớc pháp luật

về công tác điều hành hoạt động Xí nghiệp Phó giám đốc là ngời giúp giám đốc

điều hành một số lĩnh vực hoạt động theo sự phân công của giám đốc và chịu trách nhiệm trớc giám đốc và pháp luật về nhiệm vụ đợc giao

1.3.2 Chức năng nhiệm vụ của phòng nhân chính:

- Tham mu cho Giám đốc trên các mặt hoạt động về công tác tổ chức cán

bộ, lao động tiền lơng, hành chính quản trị trong phạm vi toàn Xí nghiệp

- Xây dựng mô hình tổ chức quản lý của Xí nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế trớc mắt và tơng lai, trình Giám đốc duyệt

- Tham mu và dự thảo các quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ

- Xây dựng các các quy chế, các quy định liên quan đến công tác nhân chính, hành chính của Xí nghiệp

- Có kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, bồi dỡng cán bộ làm nghiệp vụ phù hợp với ngành nghề đáp ứng nhu cầu trớc mắt và lâu dài cho Xí nghiệp

- Theo dõi chế độ BHXH, BHYT, BHYT

- Xây dựng phơng án phân phối tiền lơng, tiền thởng công bằng hợp lý

- Giải quyết các công việc của hành chính quản trị :Mua sắm các thiết bị văn phòng, quản lý điều động xe con

1.3.3.Chức năng nhiệm vụ của phòng quản lý tàu :

- Trực tiếp tham mu và thực hiện việc quản lý tàu, khai thác đội tàu với hiệu quả cao nhất, đáp ứng đầy đủ kế hoạch SXKD của Xí nghiệp đề ra

- Xây dựng lịch chạy tàu ( thời gian và số chuyến ) hàng tháng, quý, năm với hiệu quả cao

- Tổ chức quản lý theo dõi, điều hành mọi hoạt động của tàu theo đúng lịch trình

- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện việc quản lý khai thác tàu, sửa chữa thờng xuyên, bảo dỡng định kỳ đảm bảo chất lợng

- Theo dõi, quản lý đầy đủ các thủ tục hồ sơ, giấy phép hoạt động của tàu.Tổ chức quản lý và điều hành các hoạt động của thuyền viên trên tàu theo quy định của Luật Hàng Hải

1.3.4.Chức năng và nhiệm vụ của phòng kế hoạch tổng hợp:

- Tham mu cho Giám đốc Xí nghiệp trong việc xây dựng kế hoạch chuyến, tháng, quý,năm và kế hoạch đầu t dài hạn.Tổng hợp tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh trên phạm vi toàn Xí nghiệp

- Tập hợp kế hoạch báo cáo của các Bộ phận để theo dõi và tham mu cho Giám đốc trong việc quyết định khối lợng hàng hoá chuyên chở cho từng chuyến tàu

1.3.5 Chức năng nhiệm vụ phòng khai thác vận tải:

- Trực tiếp khai thác hàng hoá vận chuyển cho tàuđem lại doanh thu cao nhất

- Tham mu cho lãnh đạo Xí nghiệp về chiến lợc thị trờng và xây dựng các

kế hoạch khai thác hàng theo hàng quý, năm

- Chủ động khai thác hàng hoá từ khâu tìm kiếm đối tác cho đến khi giành

1.3.6 Chức năng và nhiệm vụ của phòng tổ chức vận tải:

- Tham mu và tổ chức thực hiện các công việc liên quan đến hoạt động vận tải và giao nhận trên phạm vi toàn Xí nghiệp

- Tham gia quản lý và điều hành các hoạt động vĩ mô liên quan đến công tác vận tải và giao nhận.

- Lên phơng án và tham mu cho Giám đốc Xí nghiệp trong việc lựa chọn và

ký hợp đồng các đơn vị vận chuyển, xếp dỡ, cảng, bãi tại hai khu vực Nam Bắc

- Trực tiếp tổ chức thực hiện các nghiệp vụ giao nhận, kiểm đếm hàng hoá

ở khu vực phía Bắc

- Chịu trách nhiệm quản lý báo cáo Giám đốc Xí nghiệp hoạt động của Phòng và các công việc tới mảng điều hành vận tải,giao nhận toàn Xí nghiệp

1.3.7 Phòng Tài chính kế toán

* Ngành nghề kinh doanh:

- Nhiệm vụ chủ yếu của Xí nghiệp là tổ chức kinh doanh dịch vụ vận tải giữa hai đầu cảng đi và cảng đến

- Nhận uỷ thác của chủ hàng và chủ phơng tiện tổ chức thực hiện các

- dịch vụ vận tải, dịch vụ hàng hoá, hàng Bắc- Nam, hàng nặng, thiết bị toàn bộ, dịch vụ giao nhận xếp dỡ, đóng gói, bảo quản và bãi gửi hàng trong quá trình tiếp nhận, vận tải

- Kinh doanh các mặt hàng từ kho đến kho, từ kho đến cảng hoặc từ cảng

đến cảng với phơng tiện vận chuyển chủ yếu là đờng biển, đờng bộ và ờng sắt Kết hợp dịch vụ vận chuyển giữa hai đầu Nam- Bắc , kinh doanh hàng hoá

đ Trụ sở của Xí nghiệp Vận Tải Biển Vinafco đặt tại 33C- Cát Linh -Đống Đa- Hà Nội.

Toàn bộ cán bộ công nhân viên của Xí nghiệp là 85 ngời , 95% là tốt nghiệp Đại học

+ Văn phòng Xí nghiệp 42 ngời

+ Đại diện Hải phòng 12 ngời

+ Đại diện Sài Gòn 18 ngời

+ Nhân viên trên tàu 13 ngời

1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco.

1.4.1 Những thuận lợi và khó khăn của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco.

a) Những thuận lợi :

- Việt Nam là một trong số ít nớc đợc thiên nhiên u đãi để trở thành một quốc gia kinh tế phát triển Vị trí địa lý của Việt Nam và chính sách mở cửa hiện nay của Đảng và nhà nớc ta là những yếu tố rất thuận lợi cho việc xây dựng một

ngành công nghiệp đờng biển với chức năng không chỉ phục vụ các nhu cầu phát triển kinh tế , xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng của chính mình mà còn tham gia cung cấp dịch vụ cho hoạt động đờng biển Ngành đờng biển Việt Nam

đã tích luỹ đợc một số cơ sở vật chất , phơng tiện, lao động kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý, điều hành sản xuất kinh doanh ban đầu, rất có giá trị để bớc vào một giai đoạn phát triển mới theo hớng "chuyên dùng hoá - hiện đại

b Những khó khăn chủ yếu:

- Ngành đờng biển là một ngành kinh tế đặc thù, sản phẩm chủ yếu là dịch

vụ , phụ thuộc nhiều vào biến động của thị trờng cũng nh các rủi ro thiên nhiên Mặt khác, cơ sở vật chất kỹ thuật luôn đòi hỏi nhu cầu đầu t vốn khá lớn nhng thời hạn thu hồi vốn thờng kéo dài hơn so với nhiều ngành kinh doanh dịch vụ khác Hiện nay, hai lĩnh vực hoạt động kinh doanh quan trọng nhất là vận tải đờng biển và lạc hậu về công nghệ và rất thiếu vốn đầu t cải tạo, nâng cấp đổi mới trang thiết bị để đáp ứng kịp thời các

đòi hỏi ngày càng cao của thị trờng

- Về dịch vụ: Xu thế chung của các doanh nghiệp lớn là tổ chức kinh doanh trọn gói, nghĩa là tổ chức riêng các doanh nghiệp dịch vụ nh vận tải, bốc xếp, giao nhận để phục vụ cho mình và cạnh tranh lôi kéo khách hàng, việc làm của các doanh nghiệp dịch vụ cùng thuộc xí nghiệp Có thể nói, thị trờng dịch vụ đã,

đang bị cạnh tranh khốc liệt và ngày càng bị thu hẹp Đây là khó khăn lớn nhất của các doanh nghiệp dịch vụ làm cho một số doanh nghiệp bị mất việc làm hoặc kinh doanh thua lỗ

- Mặc dù chính phủ và các cơ quan quản lý chuyên ngành đã quan tâm tháo

gỡ một số vớng mắc về cơ chế chính sách, nhng vẫn cha có một chế độ u tiên bảo

hộ thích đáng với ngành đờng biển nh một số nớc khác vẫn làm

1.4.2 Những đặc điểm chủ yếu ảnh hởng đến quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco.

cầu vốn đầu t rất lớn, đặc biệt là vào tài sản cố định, nhng thời hạn thu hồi vốn ờng phải kéo dài hơn.

1.4.2.2 Tổ chức quản lý Xí nghiệp vận tải biển Vinafco.

Xí nghiệp vận tải biển Vinafco là một doanh nghiệp Nhà nớc hoạt động kinh doanh , có t cách pháp nhân, có các quyền và nghĩa vụ dân sự theo luật định, tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động kinh doanh trong phạm vi số vốn do Tổng công ty quản lý, có con dấu, tài sản và các quỹ tập trung, đợc mở tài khoản tại các ngân hàng trong nớc theo quy định của nhà nớc, đợc tổ chức và hoạt động theo điều lệ tổ chức công ty

Bộ máy tổ chức quản lý của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco mô hình trực tuyến chức năng, đứng đầu là Giám đốc và phó giám đốc, sau là các phòng ban

và hai đại diện ở Hà nội và Hải phòng

Hội đồng quản trị Công ty thực hiện chức năng quản lý Xí nghiệp vận tải biển Vinafco chịu trách nhiệm về sự phát triển của theo nhiệm vụ nhà nớc giao Ban kiểm soát là tổ chức do Hội đồng quản trị quyết định thành lập theo luật, hoạt động theo điều lệ về tổ chức và hoạt động của Xí nghiệp và chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Hội đồng quản trị

Xí nghiệp vận tải biển Vinafco đợc tổ chức và quản lý theo sự thống nhất giữa lãnh đạo về kinh tế và lãnh đạo về chính trị Tập trung dân chủ, thực hiện triệt để chế độ một thủ trởng và phát huy cao quyền làm chủ tập thể ngời lao

động, phát huy vai trò lãnh đạo tổ chức của giám đốc và quyền hạn, trách nhiệm của tập thể công nhân viên chức của hội đồng Xí nghiệp và tập thể Xí nghiệp sử dụng đòn bẩy kinh tế , tài chính, kết hợp hài hoà ba lợi ích trong đó lợi ích ngời lao động là động lực cơ bản, trực tiếp Đảm bảo thực hiện tốt nghĩa vụ và quan hệ tài chính với ngân sách nhà nớc, cơ quan chủ quản và với khách hàng

1.4.2.3 Đặc điểm về máy móc thiết bị và công nghệ:

Hệ thống máy móc thiết bị là yếu tố rất quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp Máy móc thiết bị thuộc ngành này là những loại

có trọng tải lớn, cồng kềnh, và có giá trị rất lớn Các trang thiết bị liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh chủ yếu là các phơng tiện vận tải (đờng thuỷ, trên bộ) các phơng tiện bốc xếp, phơng tiện bảo quản hàng hoá Theo đánh giá một cách tổng quát thì hệ thống trang thiết bị còn lạc hậu, bất hợp lý, tuổi khai thác

khá lớn, khả năng chuyên dùng hoá kém số lợng các phơng tiện vận chuyển còn ít, tổng trọng tải còn nhỏ, cha tơng xứng với tiềm năng Hiện nay Xí nghiệp

đang nỗ lực và khuyến khích đầu t phát triển theo hớng nâng cao khả năng chuyên dùng hoá, hiện đại hoá nhằm nâng cao năng lực khai thác và tránh tụt hậu

so với các đối thủ cạnh tranh, tận dụng khả năng thiết lập dây chuyền công nghệ khép kín; chú trọng việc cải tiến công nghệ vận chuyển - bốc xếp - giao nhận theo phơng thức, từ kho đến kho và phân công chuyên môn hoá cao, nâng cao hơn nữa năng lực của đội tàu biển thông qua thuê mua và mua mới các tàu đi biển có trọng tải phù hợp Sau đây là một số số liệu chủ yếu liên quan đến hệ thống trang thiết bị

- Phơng tiện vận tải thuỷ:

+ Tàu Vinafco 18: Trọng tải 4119 Tấn sức chở 240 Teu

+ Tàu Vinafco 25: Trọng tải 5778 Tấn sức chở 252 Teu

-Đây là hai con tàu container chuyên dụng của xí nghiệp

1.4.2.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco Bớc sang nền kinh tế thị trờng, trong điều kiện hạch toán kinh doanh độc lậ

, cũng nh nhiều doanh nghiệp nhà nớc khác, Xí nghiệp vận tải biển Vinafco với các thành viên của nó đã gặp không ít khó khăn, đặc biệt là về vốn sản xuất kinh doanh , máy móc thiết bị cũ, lạc hậu Thị trờng giờ đây ngày càng nhiều công ty vận tải đờngbiển , dịch vụ Đờng sông lớn nhỏ lần lợt trở thành những đối thủ cạnh tranh gay gắt của Xí nghiệp

Đánh giá đúng tình hình đó xí nghiệp đã kịp thời đầu t thực hiện các phơng án sản xuất kinh doanh , quy hoạch phát triển đội tàu, đầu t nâng cấp, cải tạo các cảng trọng điểm phấn đấu xây dựng xí nghiệp thành tập đoàn kinh tế lớn Việt Nam

Từ năm 2000 đến nay, chất lợng dịch vụ của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco không ngừng tăng lên, mặc dù còn gặp phải rất nhiều khó khăn nhng sản phẩm dịch vụ của Xí nghiệp đã đợc nhiều khách hàng chấp nhận Nhờ đó, trong những năm qua công ty dần có u thế, cụ thể nh khách hàng đã chủ động tìm đến với tổng công ty Ta có thể thấy qua một số chỉ tiêu sau:

Biểu: Một số chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh của Xí

nghiệp vận tải biển Vinafco