Viêm lợi chiến hào viêm loét lợi hoại tử cấp Viêm lợi chiến hào - một nhiễm khuẩn nặng ở lợi - có tên như vậy vì thường gặp ở những người lính trên tuyến đầu trong chiến tranh thế giới
Trang 1Viêm lợi chiến hào (viêm loét lợi hoại tử cấp)
Viêm lợi chiến hào - một nhiễm khuẩn nặng ở lợi - có tên như vậy vì thường gặp ở những người lính trên tuyến đầu trong chiến tranh thế giới thứ
I Mặc dù ngày nay ít gặp hơn, chứng viêm lợi này vẫn ảnh hưởng tới hàng ngàn người trẻ ở lứa tuổi 15-35 Bệnh cũng được biết tới bởi các tế khác, gồm viêm miệng Vincent và viêm loét lợi hoại tử cấp
Bệnh khởi đầu bằng nhiễm khuẩn gây viêm, chảy máu lợi Thậm chí, các vết loét lớn hình thành ở lợi và giữa các răng Thường rất đau có thể gây hơi thở hôi và thối miệng
Mặc dù nguyên nhân chính xác vẫn chưa rõ, viêm lợi chiến hào khởi phát khi có các yếu tố như vệ sinh răng miệng kém, hút thuốc và stress làm
Trang 2phá vỡ cân bằng vi khuẩn có lợi và có hại trong miệng Những người có hệ miễn dịch bị tổn thương nặng như HIV/AIDS có nhiều nguy cơ mắc
Khi không được điều trị, nhiễm khuẩn có thể lan tới má, môi hoặc xương hàm, tại đó nó có thể làm tổn thương hoặc phá hủy mô sống May thay, chải răng và vệ sinh miệng thường xuyên và liệu pháp kháng sinh có thể loại trừ được nhiễm khuẩn này Và tiếp tục vệ sinh răng miệng tốt có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng
Dấu hiệu và triệu chứng
Triệu chứng đầu tiên của viêm lợi chiến hào thường xảy ra đột ngột và gồm đau miệng, hơi thở hôi Các triệu chứng khác gồm:
Chảy máu lợi nhiều khi ấn nhẹ
Lợi sưng đỏ và phá hủy mô lợi
Có màng màu xám trên lợi
Vết loét như cái hố giữa các răng và lợi đầy mẩu vụn thức ăn và bựa răng
Miệng thối
Trang 3 Sốt hoặc sưng hạch đầu và cổ
Nguyên nhân
Miệng có rất nhiều vi khuẩn - có 500 loài nấm, virus và vi khuẩn khác nhau Trên thực tế, miệng người khỏe mạnh có thể có từ 1.000-100.000 vi khuẩn/răng Hầu hết những vi khuẩn này là có lợi, giúp phân hóa thức ăn và bảo vệ bạn khỏi vi khuẩn có hại Một vài vi khuẩn, Streptococcus mutans, vi khuẩn này gây sâu răng, có thể rất có hại Tuy nhiên, trong miệng sạch, các
vi khuẩn có ích thường kiềm chế vi khuẩn có hại
Nhưng trong viêm lợi chiến hào, các vi khuẩn có hại phát triển vượt khỏi tầm kiểm soát- đầu tiên là sưng lợi và thậm chí tổn thương hoặc phá hủy mô lợi mềm bao quanh và bảo vệ răng Các vết loét rộng, thường có đầy
vi khuẩn, mảnh thức ăn và mô hoại tử, có thể hình thành ở lợi, dẫn tới rất đau, hơi thở hôi và miệng thối Cuối cùng, lợi và mô xương bị hủy hoại, bạn
có thể bị rụng răng
Thiếu dinh dưỡng, vệ sinh răng miệng kém, hút thuốc, stress và hệ miễn dịch suy yếu có thể làm thay đổi môi trường trong miệng, dẫn tới sự phát triển quá mức của vi khuẩn có hại Các thầy thuốc vẫn chưa hiểu rõ
Trang 4những vi khuẩn này hủy hoại mô lợi như thế nào, nhưng một số chất gồm men và độc tố do vi khuẩn sinh ra có thể tham gia quá trình này
Các yếu tố nguy cơ
Người ta rất dễ mắc các loại bệnh về lợi, kể cả viêm lợi chiến hào, nếu không chải răng thường xuyên Các yếu tố nguy cơ bao gồm:
- Chế độ ăn nghèo dinh dưỡng
- Hút và nhai thuốc lá
- Stress xúc cảm
- Hệ miễn dịch suy giảm nặng như nhiễm HIV/AIDS
Khi nào cần đi khám
Hãy đi khám nha sỹ nếu đột nhiên bạn đau miệng, sưng và chảy máu lợi hoặc hơi thở hôi khác thường Thông thường, điều này có thể là các triệu chứng về lợi hơn là viêm lợi chiến hào, như viêm lợi hoặc nha chu viêm Nhưng tất cả các dạng bệnh lợi có thể nặng và hầu hết có xu hướng tiến triển xấu đi Càng chữa sớm, lợi bạn càng chóng trở lại khỏe mạnh và ngăn ngừa mất răng, hủy hoại xương hoặc các mô khác
Trang 5Chẩn đoán viêm lợi chiến hào không phức tạp - nha sỹ có thể phát hiện bệnh đơn giản bằng cách khám răng và lợi Đôi khi bạn cần chụp X quang để xác định phạm vi nhiễm khuẩn và có tổn thương mô hay không
Biến chứng
Viêm lợi chiến hào có thể rất đau nó khiến khó nhai hoặc nuốt Hơn nữa, nhiễm khuẩn đôi khi lan rộng tới các phần khác ở mặt và cổ, phá hủy
mô má, môi và thậm chí xương hàm Trong một số trường hợp, nó có thể vào máu và đi tới các phần khác của cơ thể
Người nhiễm HIV/AIDS có thể bị vết loét rộng bất thường trên lợi và vòm miệng - còn gọi là viêm miệng hoại tử Nếu không điều trị thích hợp, viêm miệng hoại tử có thể làm tổn thương xương và lợi rất nặng
Điều trị
Tùy thuộc mức độ nặng của bệnh, nha sỹ có thể bắt đầu điều trị bằng cách loại bỏ nhẹ nhàng mô hoại tử để giúp giảm đau Cũng có thể xúc miệng bằng dung dịch sát khuẩn như povidon iodin (Betadine)
Khi lợi đỡ lỏng lẻo hơn, phải làm sạch răng được gọi là lấy cao và đánh bóng Trong thủ thuật này, nha sỹ hoặc người làm vệ sinh răng lấy bỏ
Trang 6bựa và cao răng khỏi viền lợi Do việc lấy cao làm cho mặt răng thô ráp, những vùng này sau đó được làm phẳng và nhẵn
Ngay sau khi làm sạch, lợi khá đau, và nha sỹ sẽ khuyên bạn làm sạch miệng bằng nước xúc miệng oxy già thay vì đánh răng, điều này có thể làm rát lợi hơn Tuy nhiên, khi lợi bắt đầu liền, bạn cần đánh răng ít nhất 2 lần/ngày và tốt nhất là 3 lần/ngày để ngăn ngừa các vấn đề về sau
Mặc dù đánh răng là bước bảo vệ hàng đầu chống lại viêm lợi chiến hào, bác sỹ có thể kê đơn kháng sinh nếu bạn sốt, nhiễm khuẩn nặng hoặc hệ miễn dịch suy yếu Metronidazole (Flagyl) thường là thuốc được chọn lựa, nhưng penicillin (Amoxil, Cleocin) có thể được khuyên dùng nếu bạn sốt
Mặc dù lợi gần như lành và trở lại hình dạng bình thường bằng làm sạch và chữa tại nhà, bạn có thể cần phẫu thuật nếu lợi có tổn thương rộng Trong trường hợp này, sự lựa chọn gồm:
- Ghép xương Nếu xương ổ răng bị hủy hoại, nha sỹ có thể làm chắc
bằng mảnh xương ghép vô trùng lấy từ ngân hàng xương để lắp vào khoảng trống và giữ cho răng chắc lại
- Tái tạo mô có hướng dẫn Kỹ thuật này cho phép xương bị vi khuẩn
phá hủy mọc lại Nha sỹ đặt một mảnh sợi sinh học tương thích đặc biệt giữa
Trang 7xương và răng Vật liệu này ngăn mô không mong muốn khỏi xâm nhập vào vùng lành, vì thế kích thích xương phát triển trở lại
Ngăn ngừa
Cách tốt nhất để ngăn ngừa các bệnh lợi là vệ sinh răng miệng tốt - đánh chải răng ít nhất hai lần/ngày hoặc thường xuyên như nha sỹ khuyên và làm sạch răng định kỳ để ngăn ngừa sự hình thành cao và mảng bám răng
Gợi ý sau có thể giúp:
- Đánh răng bằng bàn chải và chỉ nha khoa đúng cách Nha sỹ có thể
hướng dẫn bạn cách hiệu quả nhất để làm sạch răng Nói chung, nghiêng bàn chải một góc 45 độ với lợi và nhẹ nhàng đưa từ sau ra trước, nhát ngắn Đánh toàn bộ răng mặt ngoài, mặt trong và mặt nhai Đánh nhẹ nhàng, xoay tròn là tốt nhất Vì bàn chải mòn sẽ không làm sạch hiệu quả và có thể làm tổn thương lợi, thay bàn chải cứ mỗi 3-4 tháng một lần
Khi làm sạch răng bằng chỉ nha khoa, cầm chỉ căng và uốn quanh mỗi răng hình chữ C và nhẹ nhàng đánh mỗi phía của răng Mỗi lần đánh nên cọ nhẹ phía dưới viền lợi cho tới khi bạn cảm thấy vướng, chỉ nha khoa loại bỏ bựa giữa các răng và xoa bóp lợi
Trang 8- Bỏ hút thuốc hoặc nhai thuốc Góp phần gây một số bệnh nghiêm
trọng bao gồm bệnh tim mạch, khí thũng, và ung thư miệng, thanh quản, thực quản, phổi, dạ dày, tụy và thận, hút thuốc lá làm biến đổi hoàn toàn sự cân bằng vi khuẩn trong miệng và là yếu tố hàng đầu gây viêm lợi chiến hào Hãy hỏi bác sỹ về các cách chọn lựa để cai thuốc
- Ăn chế độ ăn khỏe mạnh Dinh dưỡng tốt có thể giúp ngăn ngừa
viêm lợi chiến hào Một chế độ ăn lành mạnh gồm từ 5 phần rau quả trở lên một ngày cùng với 6 phần thực phẩm có nguồn gốc thực vật như bánh mỳ, ngũ cốc, gạo và đậu hàng ngày Nếu ăn thịt, chọn thịt nạc và thịt gà, cá và thực phẩm ít chất béo
- Học cách chế ngự stress Vì stress làm suy sụp cả thể chất và tinh
thần, hãy học cách chế ngự stress là cần thiết để khỏe mạnh Một số người thấy rằng tập thể dục đều đặc giúp giảm stress Những người khác hướng tới các kỹ thuật thư giãn như thở sâu, yoga, dưỡng sinh Có người tĩnh tâm, nghe nhạc, đi bộ hoặc làm vườn Nếu không phương pháp nào thích hợp với bạn, bạn có thể nói với bác sỹ về phản hồi sinh học - một phương pháp dạy bạn tạo ra sự thay đổi tích cực trong một số đáp ứng của cơ thể Hoặc bạn có thể nói chuyện với chuyên gia tâm lý hoặc bác sỹ trị liệu Đôi khi chỉ thay đổi cách nhận thức về stress có thể tạo ra sự khác biệt thực sự