Trong quá trình cắt, dưới tác dụng của lực cắt, mạng tinh thể ở lớp bề mặt kim loại bị xô lệch, gây biến dạng dẻo ở vùng trước và sau của lưỡi cắt.. Điều đó dẫn đến thay đổi cơ tính lớp
Trang 11
CHƯƠNG 3: CHẤT LƯƠNG BỀ MẶT GIA CÔNG
1 Khái niệm và các yếu tố đặc trưng
của chất lượng bề mặt
Sai lệch đại quan
Độ sóng bề mặt
Độ nhám bề mặt
Rz :Chiều cao nhấp nhô
Ra :Sai lệch profile trung bình cộng
a Tính chất hình học
2
Bề mặt gia cơng Cấp Ra
()
Rz () Chiều dài chuẩn (mm)
Thơ
Bán tinh
Tinh
Siêu tinh
Trang 25
b Tính chất cơ lý
Mức độ biến cứng
Chiều sâu lớp biến cứng
Ứng suất dư
Mức độ biến cứng và chiều sâu biến cứng phụ thuộc vào mối
quan hệ giữa hai thông số: lực cắt và nhiệt cắt
Trong quá trình cắt, dưới tác dụng của lực cắt, mạng tinh thể
ở lớp bề mặt kim loại bị xô lệch, gây biến dạng dẻo ở vùng
trước và sau của lưỡi cắt
Giữa các tinh thể kim loại xuất hiện ứng suất Thể tích
riêng tăng, mật độ kim loại giảm ở vùng cắt Điều đó dẫn
đến thay đổi cơ tính lớp bề mặt
Khi gia công, bề mặt chi tiết xuất hiện lớp ứng suất dư
Trị số, dấu và chiều ứng suất dư phụ thuộc vào điều
kiện gia công
6
2 Aûnh hưởng của chất lượng bề mặt đến tính năng sử dụng của chi tiết máy
a Đến tính chất chống mài mòn
Của độ nhám
Của độ biến cứng
Của ứng suất dư
b Đến sức bền mỏi
Của độ nhám
Của độ biến cứng
Của ứng suất dư
7
Bề mặt nhấp nhô sẽ tạo điều kiện chứa các tạp chất như
muối, acid,… gây ra ăn mòn hóa học
Chiều và hướng ăn mòn xảy ra từ đỉnh đến đáy các nhấp
nhô Các đỉnh nhấp nhô cũ sẽ bị ăn mòn và hình thành các
nhấp nhô mới Quá trình xảy ra liên tục
Bề mặt chi tiết càng nhẵn bóng thì càng ít bị ăn mòn Bán kính các
đáy nhấp nhô càng lớn thì khả năng chống ăn mòn hóa học càng
cao
Khắc phục: mạ crôm, kẽm, làm chắc bề mặt,…
Biến dạng dẻo gây nên sự không đồng nhất tế vi của kim
loại, trong đó, sinh ra nhiều phần tử ăn mòn Nhất là ở mặt
trượt, gây ra hiện tượng hấp thụ mạnh, tăng cường quá trình
ăn mòn và khuếch tán ở lớp bề mặt
Sau khi gia công, lớp bề mặt bị biến cứng Tăng lớp biến
cứng bề mặt thì khả năng chống ăn mòn tăng lên
Các phương pháp làm tăng lớp biến cứng bề mặt: nhiệt
luyện, lăn ép,…
8
Ứng suất dư ít ảnh hưởng đến tính chống ăn mòn của chi tiết
Trang 39
Các đường a, b, c tương ứng với 3 độ nhám ban đầu
khác nhau, độ nhám của đường c là cao nhất
Rz(c) > Rz(b) > Rz(a)
Khoảng thời gian:
0 ÷ ti: giai đoạn mòn ban đầu
ti ÷ T1: giai đoạn mòn bình thường
T1 trở đi: giai đoạn mòn kịch liệt
10
11
3 Các nguyên nhân ảnh hưởng đến
chất lượng bề mặt
a Aûnh hưởng đến độ nhám bề mặt
Thông số hình học của dao
Thông số của chế độ cắt
Điều kiện cắt
12
Trang 413
4 Các phương pháp đảm bảo chất lượng bề mặt
a Phương pháp đạt độ nhám bề mặt
Tuỳ theo phương pháp gia công
b Các phương pháp tạo ra độ biến cứng
Phun bi
Lăn ép
Gõ đập
Nong
14
15
5 Các pương pháp đánh giá chất lượng bề mặt
Đo bằng máy đo prôfin
So sánh bằng mắt
b Các phương pháp đánh giá mức độ biến cứng
Mẫu hiển vi
Tia RƠNGEN
Chùm tia điện tử
Bằng máy đo độ cứng
a Đo độ nhám bề mặt