Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta bắt gặp rất nhiều trường hợp sử dụng hóa đơn, đơn giản khi bạn mua đồ ở siêu thị, các cửa hàng đều được nhận hóa đơn hay khi bạn đi nộp tiền điện, nước, mạng hạy khi bạn bán cái gì đó… ở mỗi trường hợp chúng ta có thể thấy rất nhiều loại hóa đơn khác nhau có thể là tự in, có sẵn theo mẫu…Vậy hóa đơn có vai trò quan trọng như thế nào? Với bạn khi đi mua hàng ở siêu thị đơn giản nó chỉ là tờ giấy thể hiện hàng hóa bạn mua và số tiền thanh toán. Vậy với siêu thị thì sao? Với một doanh nghiệp thì hóa đơn quan trọng như thế nào? Tại sao hóa đơn lại được BTC, cơ quan thuế quản lý chặt chẽ? Hóa đơn như thế nào là hóa đơn hợp pháp?
Trang 1CHỦ ĐỀ 2: HOÁ ĐƠN
Nền kinh tế thị trường phát triển, các doanh nghiệp đã dần
hình thành nên ở rất nhiều thành phần kinh tế khác nhau, hoạt động trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế, việc tạo điều kiện khuyến khích cho các doanh n ghiệp phát triển là một định hướng tốt cho toàn bộ nền kinh tế, đồng thời thông qua việc phát triển mạnh các nguồn thu thì kết quả thu thuế cũng sẽ tăng lên. Tuy nhiên nhờ chính sách ưu đãi của Chính phủ, sự thông thoáng của luật Doanh nghiệp, tron
g bối cảnh hiện nay, ở nước ta đã diễn ra tình trạng rất
nhiều các doanh nghiệp được lập nên, nhưng không thực
sự tiến hành sản xuất kinh doanh mà chỉ để mua bán hoá đơn trái phép, nhằm trục l
ợi bất chính, trốn thuế và chiếm đoạt tiền thuế của Nhà nước. Hầu hết các biểu hiện
ở đây chính là việc các doanh nghiệp sử dụng hoá đơn bất hợp pháp để
hợp thức hoá đầu vào, để được khấu trừ thuế…những hành động như
vậy không những làm thất thu cho Ngân sách Nhà nước, mà còn tạo điều kiện cho các hành vi buôn lậu, tham nhũng có điều kiện phát triển hơn.
Cùng với điều đó còn tồn tại khá nhiều doanh nghiệp trên cả nước sử dụng n hững tấm hoá đơn giả, hoá đơn trái qui định, hoá đơn bất hợp pháp…và chúng đượ
c sử dụng ngày càng tinh vi hơn, điều này cũng gây ra không ít khó khăn cho sự qu
ản lý của ngành thuế.
Thông qua những sự việc như vậy đòi hỏi ngành thuế phải xử lý một các thực sự linh hoạt, nhạy bén, và chính xác, bởi nếu không nó sẽ thực sự gây ra những hậu quả rất lớn cho công tác thu thuế cho NSNN
Từ những lý do nêu trên ta có thể thấy một điều rằng, công tác quản lý sử dụ
ng hoá đơn thuế thực sự cần thiết, nó tạo điều kiện nâng cao hiệu quả thu cho NSN
N, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế
Trang 2I Khái niệm hóa đơn
Theo quy định tại Khoản 1, Điều 3, Nghị định 51 Quy định về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ: “Hóa đơn là chứng từ do người bán lập, ghi nhận
thông tin bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật”
Quy định trên cũng có nghĩa: hoá đơn là chứng từ xác nhận quan hệ mua,
bán, trao đổi hàng hoá, dịch vụ , thanh toán, quyết toán tài chính, xác định chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp và các vấn đề khác theo quy định của pháp luật Đồng thời, trong việc thực hiện Luật thuế giá trị gia tăng và các Luật
thuế mới thì hoá đơn lại có ý nghĩa quan trọng trong việc kê khai thuế, khấu trừ
thuế, hoàn thuế, đảm bảo tính chính xác và chống thất thoát tiền Ngân sách Nhà
nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện tốt chế độ kế toán thống kê, thúc
đẩy doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh
II Phân loại hóa đơn
Theo quy định tại Khoản 2, Điều 3 (loại và hình thức hóa đơn), Thông tư 153 Hướng dẫn thi hành Nghị định số 51/2010/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2010 của
Chính phủ quy định về hoá đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, hóa đơn gồm các
loại sau:
dịch vụ trong nội địa dành cho các tổ chức, cá nhân khai, nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ
Mẫu Hóa đơn Giá trị gia tăng do Cục Thuế phát hành
TÊN CỤC THUẾ: Mẫu số: 01GTKT3/001
HÓA ĐƠN
GIÁ TRỊ GIA TĂNG Ký hiệu: 01AA/11P Liên 1: Lưu Số: 0000001
Ngày………tháng………năm 20
Đơn vị bán hàng:
Mã số thuế:
Địa chỉ: Số tài khoản
Điện thoại:
Họ tên người mua hàng
Tên đơn vị
Trang 3Mã số thuế:
Địa chỉ Số tài khoản
STT Tên hàng hóa, dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền 1 2 3 4 5 6=4x5 Cộng tiền hàng: .
Thuế suất GTGT: % , Tiền thuế GTGT: ………
Tổng cộng tiền thanh toán ………
Số tiền viết bằng chữ:
Người mua hàng Người bán hàng (Ký, ghi rõ họ, tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ, tên) (Cần kiểm tra, đối chiếu khi lập, giao, nhận hoá đơn) (In tại Công ty in , Mã số thuế )
Ghi chú: - Liên 1: Lưu
- Liên 2: Giao người mua
- Liên 3:
Mẫu tham khảo Hóa đơn Giá trị gia tăng Mẫu số: 01GTKT3/001 HÓA ĐƠN
GIÁ TRỊ GIA TĂNG Ký hiệu: AA/11P Liên 1: Lưu Số: 0000001
Ngày tháng năm 20
Đơn vị bán hàng: CÔNG TY TNHH A Mã số thuế: 010023400 Địa chỉ: 45 phố X, quận Y, thành phố Hà Nội Số tài khoản
Điện thoại:
Họ tên người mua hàng
Tên đơn vị
Địa chỉ Số tài khoản
Trang 4Hình thức thanh toán:
STT Tên hàng hóa, dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền 1 2 3 4 5 6=4x5 Cộng tiền hàng: …………
Thuế suất GTGT: …… % , Tiền thuế GTGT: ………
Tổng cộng tiền thanh toán .
Số tiền viết bằng chữ:
Người mua hàng (Ký, ghi rõ họ, tên) (Ký, đóng dấu ghi rõ họ, tên)Người bán hàng (Cần kiểm tra, đối chiếu khi lập, giao, nhận hoá đơn) (In tại Công ty , Mã số thuế )
Ghi chú: - Liên 1: Lưu
- Liên 2: Giao người mua
- Liên 3:
b) Hoá đơn bán hàng là hoá đơn bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ trong nội địa dành cho các tổ chức, cá nhân khai, nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp
Mẫu Hóa đơn bán hàng do Cục Thuế phát hành
Trang 5Ghi chú:
- Liên 1: Lưu
- Liên 2: Giao người mua - Liên 3:
Mẫu tham khảo Hóa đơn bán hàng TÊN CỤC THUẾ Mẫu số: 02GTTT3/001 HÓA ĐƠN BÁN HÀNG Ký hiệu: 03AA/11P Liên 1: Lưu Số: 0000001
Ngày………tháng………năm 20
Đơn vị bán hàng:
MST:
Địa chỉ: Số tài khoản
Điện thoại:
Họ tên người mua hàng
Tên đơn vị
MST:
Địa chỉ Số tài khoản
STT Tên hàng hóa, dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền 1 2 3 4 5 6=4x5 Cộng tiền bán hàng hóa, dịch vụ: …
Số tiền viết bằng chữ:
Người mua hàng (Ký, ghi rõ họ, tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ, tên)Người bán hàng
(Cần kiểm tra, đối chiếu khi lập, giao, nhận hoá đơn)
Trang 6(In tại Công ty in , Mã số thuế )
Ghi chú: - Liên 1: Lưu
- Liên 2: Giao người mua - Liên 3:
Tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan khi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ sử dụng hóa đơn bán hàng, trên hóa đơn ghi rõ “Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan” Mẫu số: 02GTTT3/001
HÓA ĐƠN BÁN HÀNG
Ký hiệu: AB/12P Liên 1: Lưu Số: 0000001
Ngày tháng năm 20
Đơn vị bán hàng: CÔNG TY TNHH A Mã số thuế: 010023400 Địa chỉ: 45 phố X, quận Y, thành phố Hà Nội Số tài khoản
Điện thoại:
Họ tên người mua hàng
Tên đơn vị
Địa chỉ Số tài khoản
Hình thức thanh toán: MST:
STT Tên hàng hóa, dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền 1 2 3 4 5 6=4x5 Cộng tiền bán hàng hóa, dịch vụ: …
Số tiền viết bằng chữ:
Người mua hàng
(Ký, ghi rõ họ, tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ, tên)Người bán hàng
(Cần kiểm tra, đối chiếu khi lập, giao, nhận hoá đơn)
Trang 7Mẫu tham khảo Hóa đơn bán hàng dùng cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan
(In tại Công ty in…… , Mã số thuế……… )
Ghi chú: - Liên 1: Lưu
- Liên 2: Giao người mua Mẫu số: 07KPTQ
HÓA ĐƠN BÁN HÀNG (Dùng cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan) Ký hiệu: AC/11P Liên 1: Lưu Số: 0000001
Ngày tháng năm 200
Đơn vị bán hàng:.Công ty A
Địa chỉ: Số 12 Lô A KCX C Số tài khoản
Điện thoại: MST:
Họ tên người mua hàng
Tên đơn vị
Địa chỉ Số tài khoản
Hình thức thanh toán: MST:
STT Tên hàng hóa, dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền 1 2 3 4 5 6=4x5 Cộng tiền bán hàng hóa, dịch vụ: .
Số tiền viết bằng chữ:
Người mua hàng Người bán hàng
(Ký, ghi rõ họ, tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ, tên)
(Cần kiểm tra, đối chiếu khi lập, giao, nhận hoá đơn)
Trang 8- Liên 3:…
Trang 9c) Hoá đơn xuất khẩu là hoá đơn dùng trong hoạt động kinh doanh xuất khẩu
hàng hoá, cung ứng dịch vụ ra nước ngoài, xuất vào khu phi thuế quan và các trường hợp được coi như xuất khẩu, hình thức và nội dung theo thông lệ quốc tế và quy định của pháp luật về thương mại
Mẫu tham khảo Hóa đơn xuất khẩu
HÓA ĐƠN XUẤT KHẨU Liên 1: Lưu
Số: 0000001 Ngày tháng năm 20
Tên đơn vị xuất khẩu:.Công ty A
Địa chỉ:.số 7 phố Số tài khoản
Điện thoại: Mã số thuế
Tên đơn vị nhập khẩu
Địa chỉ Số tài khoản
Điện thoại:
Số hợp đồng: : Ngày hợp đồng:……/…./……
Hình thức thanh toán:
Địa điểm giao hàng: ………
Địa điểm nhận hàng: ………
Số vận đơn: ………
Số container:……… Tên đơn vị vận chuyển: ………
STT Tên hàng hóa, dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền 1 2 3 4 5 6=4x5 Cộng tiền bán hàng hóa, dịch vụ:
Số tiền viết bằng chữ:
Người bán hàng
(Ký, đóng dấu, ghi rõ họ, tên)
Trang 10(In tại Công ty in………, Mã số thuế ………)
Ghi chú:
- Liên 1: Lưu
- Liên 2: Giao người mua
d) Hoá đơn khác gồm: tem; vé; thẻ; phiếu thu tiền bảo hiểm…
đ) Phiếu thu tiền cước vận chuyển hàng không; chứng từ thu cước phí vận tải quốc tế; chứng từ thu phí dịch vụ ngân hàng…, hình thức và nội dung được lập theo thông lệ quốc tế và các quy định của pháp luật có liên quan
III Chức năng của hóa đơn.
Hóa đơn có những chức năng sau:
khối lượng, giá trị của hàng hóa, cần thiết cho việc thống kê, đối chiếu hàng hóa với hợp đồng và theo dõi thực hiện hợp đồng
bộ chứng từ thanh toán Trong trường hợp bộ chứng từ có hối phiếu kèm theo, thông qua hóa đơn, người trả tiền có thể kiểm tra lệnh đòi tiền trong nội dung của hối phiếu Nếu không dùng hối phiếu để thanh toán, hóa đơn có tác dụng thay thế cho hối phiếu, làm cơ sở cho việc đòi tiền và trả tiền
thuế, pháp lệnh thuế và các văn bản pháp quy dùng để quản lý, thu thuế cho ngân sách Nhà nước Khi khai báo cơ quan hải quan, cơ quan thuế, hóa đơn nói lên giá trị hàng hóa và là bằng chứng cho việc mua bán, trên cơ sở đó người ta tiến hành giám quản và tính tiền thuế
người mua có thể làm vai trò của một chứng từ bảo đảm cho việc vay mượn
như một thư thông báo kết quả giao hàng, để người mua chuẩn bị nhập hàng và chuẩn bị trả tiền hàng
cho công ty, cơ quan, tập thể…
Trang 11 Hóa đơn là chứng từ để thu tiền bán hàng và thể hiện doanh số của một doanh nghiệp
đa hoá doanh thu, vì vậy đòi hỏi trong quá trình hoạt động của mình, doanh ng hiệp cần phải hạch toán chính xác được chi phí, đánh giá chính xác lợi nhuận, lỗ, lãi…của doanh nghiệp, để từ đó có thể đưa ra phương hướng hoạt độ
ng cho kìkinh doanh sau. Để làm được điều đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải có một qui trình hạch toán, kế toán chính xác và không có gì khác ngoài hoá đơn, c hứng từ nơi lưu giữ tốt nhất những khoản chi phi, doanh thu phát sinh trong kỳ,
để từ đó có thể giúp cho kế toán
doanh nghiệp hạch toán chính xác những khoản chi phí và doanh thu
phát sinh trong kỳ, đưa ra được chính xác mức lợi nhuận của doanh nghiệp
Vì hoá đơn là chứng từ ghi nhận hoạt động kinh doanh nên hoá đơn cũng có nghĩa là tiền, thậm chí quan trọng hơn tiền bởi vì, hoá đơn tài chính nếu vượt ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước thì còn nguy hiểm hơn cả việc làm tiền giả rất nhiều Người ta có thể tùy tiện nâng giá trị công trình xây dựng bằng cách đưa các hoá đơn tài chính không phản ánh đúng thực tế để hợp thức hoá gian lận Đối với
doanh nghiệp, hoá đơn cũng là bằng chứng chủ yếu cho một nghiệp vụ kinh doanh
và có tính chất quyết định đến nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp Vì vậy, Nhà nước phải quản lý hoá đơn Việc quản lý hoá đơn có ý nghĩa rất to lớn không chỉ đối với Nhà nước mà cả đối với bản thân doanh nghiệp Việc quản lý hoá đơn không tốt có thể dẫn đến việc phản ánh sai lệch kết quả sản xuất kinh doanh, nghĩa
vụ đối với Nhà nước của doanh nghiệp; Các đối tượng xấu có thể lợi dụng các kẽ
hở trong quy định về hoá đơn để gian lận, rút tiền của NSNN; quản lý hoá đơn không tốt sẽ tạo ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp, ảnh hưởng xấu đến môi trường sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đối với Nhà nước, việc quản lý hoá đơn không tốt sẽ dẫn đến các thông tin về doanh nghiệp bị sai lệch, ảnh hưởng đến việc hoạch định các chính sách vĩ mô của Nhà nước Vấn đề là phải quản lý hoá đơn như thế nào? Thực tế thi hành các Luật thuế, sơ hở trong công tác quản lý hoá đơn để lập các hồ sơ gian lận, mua bán gian lận hoá đơn, bòn rút tiền Nhà nước Vấn đề hoá đơn đã trở thành vấn nạn của nền kinh tế
IV Mục tiêu của việc quản lý hoá đơn.
Mục tiêu chủ yếu của việc quản lý hoá đơn nhằm:
Trang 12* Thứ nhất, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tự quản lý tốt hoạt động sản xuất, kinh doanh theo đúng quy định của pháp luật Thông qua hoá đơn, doanh nghiệp dễ dàng hạch toán được các luồng hàng hoá, dịch vụ cũng như sự vận động của các luồng tiền, vốn trong kinh doanh, xác định đúng kết quả kinh doanh, lãi, lỗ của doanh nghiệp; thực hiện tốt các quy định của Luật thuế và làm tròn nghĩa vụ với Nhà nước
* Thứ hai, tạo sự bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh và trong việc thi hành các Luật thuế Sự minh bạch trong các quy định về hoá đơn đảm bảo sự nhất quán trong quá trình thực hiện văn bản, từ đó, tạo ra sự bình đẳng trong cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, trong quá trình thực thi các luật thuế
* Thứ ba, góp phần thực hiện thắnglợi các luật thuế Hoá đơn là căn cứ để các doanh nghiệp kê khai thuế, khấu trừ thuế, là căn cứ để hoàn thuế GTGT, là căn
cứ để hạch toán vào chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp, là căn
cứ để thực hiện quyết toán thuế, vì vậy, công tác quản lý hoá đơn chính là cơ sở cho sự thành công của các Luật thuế
V Dấu hiệu hóa đơn hợp lệ, hợp pháp
Hóa đơn hợp lệ, hợp pháp phải đảm bảo các yêu cầu:
theo quy định của Chỉnh phủ và Bộ Tài chính về in ấn, phát hành, quản lý và
sử dụng hoá đơn
xác theo đúng quy định, không bị tẩy xóa, sửa chữa
Theo khoản 4 điều 3 nghị định 51 Quy định về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ : “Hóa đơn hợp pháp là hóa đơn đảm bảo đúng, đầy đủ về hình thức và nội dung theo quy định tại Nghị định này”
1 Về hình thức:
Trang 13Theo quy định tại Khoản 3, Điều3, Thông tư 153 Hướng dẫn thi hành Nghị
định số 51/2010/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2010 của Chính phủ quy định về hoá
đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, hoá đơn được thể hiện bằng các hình thức sau:
a) Hoá đơn tự in là hoá đơn do các tổ chức kinh doanh tự in ra trên các thiết
bị tin học, máy tính tiền hoặc các loại máy khác khi bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ;
b) Hoá đơn điện tử là tập hợp các thông điệp dữ liệu điện tử về bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, được khởi tạo, lập, gửi, nhận, lưu trữ và quản lý theo quy định tại Luật Giao dịch điện tử và các văn bản hướng dẫn thi hành;
c) Hoá đơn đặt in là hoá đơn do các tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh đặt in theo mẫu để sử dụng cho hoạt động bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, hoặc do cơ quan thuế đặt in theo mẫu để cấp, bán cho các tổ chức, hộ, cá nhân
2 Về nội dung:
51/2010/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2010 của Chính phủ quy định về hoá đơn
bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ
cùng một mặt giấy
a) Tên loại hoá đơn
Tên loại hóa đơn thể hiện trên mỗi tờ hoá đơn Ví dụ: HÓA ĐƠN GIÁ TRỊ GIA TĂNG, HÓA ĐƠN BÁN HÀNG…
Trường hợp hoá đơn còn dùng như một chứng từ cụ thể cho công tác hạch toán kế toán hoặc bán hàng thì có thể đặt thêm tên khác kèm theo, nhưng phải ghi sau tên loại hoá đơn với cỡ chữ nhỏ hơn hoặc ghi trong ngoặc đơn Ví dụ: HÓA
(PHIẾU BẢO HÀNH), HÓA ĐƠN GIÁ TRỊ GIA TĂNG - PHIẾU THU TIỀN, HÓA ĐƠN