Anh gửi vào tác phẩm một lá thư, một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một phần của mình góp vào đời sống chung quanh.. 2,0 điểm Cảm nhận của em về hình ảnh bếp lửa trong đoạn thơ sau: Mấy chụ
Trang 1(Ngày thi: Chiều 20 tháng 7 năm 2008)
Sở giáo dục và đào tạo
Hưng Yên
Đề chính thức
Đề thi tuyển sinh lớp 10 THPT Chuyên
năm học 2008 - 2009
Môn: Ngữ văn
(Dành cho thí sinh thi vào lớp chuyên Văn) (Thời gian: 150 phút không kể giao đề)
-Câu 1 (3,0 điểm)
Đọc kỹ đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu dưới đây:Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng bằng những vật liệu mượn ở thực tại Nhưng nghệ sĩ không những ghi lại cái đã có rồi mà còn muốn nói một điều gì mới mẻ Anh gửi vào tác phẩm một lá thư, một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một phần của mình góp vào đời sống chung quanh.
(Tiếng nói của văn nghệ Nguyễn Đình Thi)
a Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn là gì?
b Chỉ ra phép liên kết hình thức giữa các câu trong đoạn văn trên?
c Viết đoạn văn khoảng 25 đến 30 câu về lời nhắn nhủ của Nguyễn Duy qua
bài thơ ánh trăng.
Câu 2 (2,0 điểm)
Cảm nhận của em về hình ảnh bếp lửa trong đoạn thơ sau:
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ.
(Bếp lửa Bằng Việt)
Câu 3 (5,0 điểm)
Có ý kiến cho rằng: Lặng lẽ Sa Pa viết về những con người vô danh, họ đến
từ những vùng đất khác nhau, làm những công việc khác nhau nhưng lại gặp nhau
ở một điểm: lặng lẽ dâng cho đời tình yêu và sức lực của mình
Hãy làm sáng tỏ nhận định trên qua việc phân tích truyện ngắn “Lặng lẽ Sa
Pa của nhà văn Nguyễn Thành Long.
- Hết
Trang 2-SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HƯNG YÊN
CHÍNH THỨC
HƯỚNG DẪN CHẤM THI TUYỂN SINH LỚP 10
THPT CHUYÊN HƯNG YÊN NĂM HỌC 2008- 2009 Môn: Ngữ văn
(Dành cho thí sinh thi vào lớp chuyên Văn) (Thời gian: 150 phút không kể giao đề)
-(Đáp án gồm 03 trang)
Câu 1 (3,0 điểm).
b Các phép liên kết hình thức giữa các câu trong đoạn văn:
- Phép dùng từ ngữ cùng trường liên tưởng: tác phẩm - nghệ sĩ; từ ngữ đồng
Trang 3- Phép thế: anh thế cho nghệ sĩ
c (2,0 điểm) Thi sinh viết được một đoạn văn theo đúng yêu cầu: Đủ về độ
dài, đúng về nội dung
Trên cơ sở hiểu biết về tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh ra đời bài thơ, thí sinh
trình bày được nội dung lời nhắn nhủ của tác giả (có nhiều cách cảm nhận
khác nhau, miễn là hợp lí) song cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
- Lời nhắn nhủ của Nguyễn Duy đến với người đọc qua giọng điệu tâm tình
tự nhiên và hình ảnh quen thuộc nhưng giàu ý nghĩa: Hình ảnh vầng trăng
+ Vầng trăng là hình ảnh của thiên nhiên, là người bạn tri kỷ gắn bó với tuổi
thơ và thời chiến tranh gian khổ Vầng trăng là biểu tượng cho quá khứ nghĩa
tình, cho vẻ đẹp bình dị mà vĩnh hằng của cuộc sống
+ Sau chiến tranh, trong cuộc sống hiện đại, người ta đã lãng quên, vầng trăng
“tình nghĩa trở thành “người dưng qua đường”.
+ Sự xuất hiện đột ngột của vầng trăng trong tình huống bất ngờ có ý nghĩa
gợi nhớ, nhắc nhở vừa nghiêm khắc vừa bao dung về lẽ sống
- Bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy như một lời tự nhắc nhở về những năm
tháng gian lao đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất
nước bình dị, hiền hậu Từ đó gợi nhắc, củng cố ở người đọc thái độ sống
“uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thuỷ chung
* Lưu ý: Học sinh hiểu vấn đề, đảm bảo các ý chính, diễn đạt trong sáng,
trôi chảy mới cho điểm tối đa Nếu không đảm bảo số câu theo quy định trừ
0,25 điểm.
0,25 đ
0,25 đ 0,5đ 0,25 đ 0,25 đ 0,75đ
Câu 2 (2,0 điểm)
* Về nội dung: Trên cơ sở hiểu biết về tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh ra đời của bài
thơ thí sinh nêu được ý nghĩa của hình ảnh bếp lửa trong đoạn thơ (có nhiều
cách cảm nhận khác nhau, miễn là hợp lí) cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
- Bếp lửa là hình ảnh thực, gần gũi quen thuộc được khơi dậy từ bàn tay kiên
nhẫn khéo léo của người bà
- Bếp lửa gắn với hình ảnh bà tần tảo, chịu thương chịu khó trong ký ức của
nhà thơ
- Bếp lửa có ý nghĩa thiêng liêng, khơi dậy tình cảm đẹp đẽ với gia đình, quê
hương
* Về nghệ thuật: Đoạn thơ sử dụng nhiều từ ngữ giàu sức gợi, điệp từ nhóm;
giọng thơ trầm lắng tha thiết
* Yêu cầu diễn đạt: Văn viết trong sáng, rõ ràng, không mắc lỗi mới cho điểm
tối đa
0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ
0
Trang 4Câu 3.(5,0 điểm)
văn học để chứng minh cho một nhận định Bài làm có kết cấu chặt chẽ, rõ
ràng, diễn đạt tốt, không mắc các loại lỗi, chữ viết cẩn thận
Trên cơ sở hiểu được nội dung nhận định, nắm vững tác phẩm, biết phân tích
theo định hướng, bài làm cần đạt được những ý sau:
1 Giới thiệu tác giả, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm và trích dẫn nhận định
2 Giải thích ngắn gọn ý kiến: Nhận định đã khái quát được giá trị đặc sắc
của tác phẩm:
- Những nhân vật trong tác phẩm đều không có tên riêng, không có những nét
ngoại hình, cá tính thật đặc sắc Họ đều là những con người bình dị ta có thể
gặp bất cứ ở đâu trong cuộc sống hàng ngày
- Lặng lẽ Sa Pa là khám phá về sự gặp gỡ trong tâm hồn và lẽ sống của những
con người ấy Đó là sự lặng lẽ dâng cho đời tình yêu và sức lực của mình
3 Phân tích các nhân vật để chứng minh cho nhận định:
a Anh thanh niên:
- Hoàn cảnh sống và làm việc, những khó khăn mà anh phải đối mặt
- Nét nổi bật ở nhân vật là tình yêu, tinh thần trách nhiệm với công việc Anh
góp một phần thầm lặng mà ý nghĩa cho cuộc sống Anh đã vượt qua hoàn
cảnh khó khăn bằng suy nghĩ đúng đắn, sâu sắc về ý nghĩa của công việc và
cách tổ chức, sắp xếp cuộc sống một cách khoa học
- Sự cởi mở, quan tâm đến mọi người cùng lối sống trẻ trung yêu đời của anh
mang đến niềm vui bất ngờ cho họ, làm cho cuộc sống vùng núi cao nơi đây
thêm hương thêm sắc
- Với vẻ đẹp bình dị, thầm lặng mà cao quí, nhân vật không chỉ góp phần
mình làm đẹp cho cuộc sống mà còn giúp cho mọi người có những nhận thức,
suy nghĩ sâu sắc về lẽ sống, có niềm tin vào cuộc đời (Ông hoạ sĩ tìm thấy
đối tượng nghệ thuật mà mình ao ước, cô kỹ sư trẻ tìm thấy ý nghĩa cuộc
sống)
b Ông hoạ sĩ già:
- Là người từng trải trong nghề nghiệp, ông say sưa tâm huyết trong hành
trình sáng tạo nghệ thuật, khao khát đi tìm đối tượng của nghệ thuật Ông lặng
thầm quat sát, suy ngẫm và phát hiện chiều sâu vẻ đẹp con người
- Ông ý thức sâu sắc về quá trình lao động sáng tạo của người nghệ sĩ: “làm
thế nào hiện lên được mẫu người ấy? Cho người xem hiểu được anh ta, mà
không phải hiểu như một ngôi sao xa? Và làm thế nào đặt được chính tấm
0,5 đ
0,25 đ
0,25 đ
0,5 đ 0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
Trang 5lòng của nhà hoạ sĩ vào giữa bức tranh đó”.
c Cô kĩ sư trẻ:
- Sẵn sàng rời thành phố đến với vùng đất xa xôi khi vừa mới ra trường Đó là
biểu hiện của nhiệt huyết tuổi trẻ và khát khao cống hiến
- Từ những cảm nhận về vẻ đẹp của anh thanh niên, cô gái ấy đã có nhận thức
sâu sắc về lẽ sống và vững tin vào con đường mình đi tới
d Các nhân vật khác :
- Ông kỹ sư ở vườn rau dưới Sa Pa ngày này sang ngày khác rình xem cách
ong lấy phấn, thụ phấn cho hoa su hào và tự mình làm việc đó thay ong, để
nhân dân miền Bắc được ăn những củ su hào to hơn, ngọt hơn
- Đồng chí nghiên cứu khoa học lập bản đồ sét, mười một năm không một
ngày xa cơ quan, “không đi đến đâu mà tìm vợ, quyết tâm hoàn thành cái bản
đồ sét riêng cho nước ta
- Bác lái xe là người cởi mở, gần gũi và yêu mến mọi người
4 Đánh giá khái quát:
- Mỗi con người có nét đẹp riêng nhưng đều gặp nhau ở sự khiêm nhường
bình dị, ở tình yêu và sự gắn bó với cuộc đời, ở sự cống hiến thầm lặng Họ
là hiện thân cụ thể của hai chữ sống đẹp
- Còn có sự gặp gỡ giữa cái lặng lẽ của Sa Pa và sự thầm lặng của những
nhân vật Chính cái lặng lẽ ấy khơi dậy trong lòng độc giả tình cảm trân trọng
nâng niu vẻ đẹp cao quí của con người, vững tin hơn vào cuộc sống và có ý
thức trách nhiệm, khao khát cống hiến với cuộc đời chung
* Lưu ý: Thí sinh phải biết phân tích các chi tiết cụ thể, tiêu biểu trong tác
phẩm để làm sáng tỏ nhận định
C CÁCH CHO ĐIỂM:
- Điểm 5,0: Bài làm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trên, có thể còn một
vài lỗi nhỏ trong diễn đạt
- Điểm 3,0: Bài làm trình bày được khoảng một nửa số ý của yêu cầu
về kiến thức, còn mắc một vài lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp
- Điểm 1,0: Bài làm sơ sài, mắc nhiều lỗi diễn đạt, ngữ pháp, chính tả
- Điểm 0: Bài làm lạc đề hoàn toàn
0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
* Lưu ý chung:
- Điểm toàn bài của thí sinh là điểm của ba câu cộng lại.
- Tuyệt đối không làm tròn điểm dưới mọi hình thức.
- Bài làm có nhiều câu Vì vậy các đồng chí giám khảo đặc biệt chú ý khi cộng điểm toàn bài; không cộng thiếu, thừa điểm của thí sinh.
Trang 6HẾT