Tác động của thuế và trợ cấp Thuế và hạn ngạch nhập khẩu Thuế và hạn ngạch xuất khẩu... 26.11.2010 Đặng Văn Thanh 5B C Q 1 Nếu đường cầu là rất ít co giãn, tam giác B có thể lớn
Trang 126.11.2010 Đặng Văn Thanh 1
Phân tích thị trường
cạnh tranh
Các nội dung chính
Hiệu quả của thị trường cạnh tranh
Chính sách kiểm soát giá: giá tối đa, giá tối thiểu.
Tác động của thuế và trợ cấp
Thuế và hạn ngạch nhập khẩu
Thuế và hạn ngạch xuất khẩu
Trang 226.11.2010 Đặng Văn Thanh 3
Thặng dư nhà sản xuất
Thặng dư người tiêu dùng
Hiệu quả của thị trường cạnh tranh
Lượng 0
Giá
S
D
P
Q
A
B
CS = A
PS = B
NW = A + B
B A
C
Tổn thất vô ích
Chính sách kiểm soát giá của chính phủ: Giá tối đa (giá trần)
Q
P
S
D
P 0
Q 0
P max
Q 1 Q 2 D
* Mục đích : Bảo vệ lợi ích người
tiêu dùng
* Tạo nên sự thiếu hụt
* Cần một chế phân phối phi giá
cả.
* Cơ sở tồn tại các tiêu cực
* Tổng phúc lợi xã hội giảm
D CS = C-B
D PS = -C-D
D NW (DWL) = -B-D
Thiếu hụt E
Trang 326.11.2010 Đặng Văn Thanh 5
B
C
Q 1
Nếu đường cầu là rất ít
co giãn, tam giác B có
thể lớn hơn hình chữ nhật C và người tiêu dùng sẽ bị thiệt do chính sách kiểm soát giá tối đa
S D
Tác động của việc kiểm soát giá khi đường cầu co giãn ít
Q
P
P 0
Q 0
A
DCS = C - B
Chính sách kiểm soát giá của chính phủ: Giá tối thiểu (Giá sàn)
• Mục đích : Bảo vệ lợi ích nhà sản xuất, người lao động
• Giá sàn chỉ có nghĩa khi cao hơn giá thị trường
• Ví dụ: giá bảo hộ nông sản, lương tối thiểu…
• Gây ra sự dư thừa nông sản và chính phủ thường phải tổ
chức thu mua sản lượng thừa.
• Đối với thị trường lao động, sẽ làm tăng tỷ lệ thất nghiệp
và chính phủ phải trợ cấp thất nghiệp
Trang 426.11.2010 Đặng Văn Thanh 7
Pmin
Q D Q S
Chính sách kiểm soát giá của chính phủ: Giá tối thiểu (giá sàn)
Q
P
S
D
P0
Q 0
Dư thừa
B
D PS =A+B+G
D G = -B-D-G-I-E-H
D NW =-B-D-I-E-H
D
E
Chính sách Giá tối thiểu (tt)
Q
D
P 0
Q 0
P min
Q 2 Q 3
C
G H
I
Trang 526.11.2010 Đặng Văn Thanh 9
wmin
L D L S
Thất nghiệp
Các doanh nghiệp không được trả lương thấp hơn
w min Điều này sẽ làm tăng nạn thất nghiệp.
S
D
w0
L 0
Mức lương tối thiểu
L w
Tác động của thuế và trợ cấp
Khi chính phủ đánh thuế gián thu đối với nhà sản xuất thì ai là người chịu thuế?
Khi chính phủ đánh thuế đối với người tiêu dùng thì ai là người chịu thuế?
Khi chính phủ trợ cấp cho nhà sản xuất căn cứ trên sản lượng sản xuất thì ai là người được lợi?
Khi chính phủ trợ cấp cho người tiêu dùng căn cứ trên số lượng tiêu dùng về một mặt hàng cụ thể thì ai là người được lợi?
Trang 626.11.2010 Đặng Văn Thanh 11
D
S
B C
A
D
Tác động của thuế gián thu
Q
P
P 0
Q 0
Q 1
P D 1
t
* Sản lượng giảm
* Giá cầu tăng
* Giá cung giảm
D CS = - A – B
D PS = -C – D
D G = A + C DWL = -B -D
P S 1
Ai chịu thuế nhiều hơn tuỳ thuộc vào độ co giãn của cung và cầu
S
D
Q 0
0
Q 0
Q 1
P D
1
P S
1
t
Q 1
t
Cầu co giãn ít
hơn cung, người
tiêu dùng chịu
thuế nhiều hơn
P D 1
P S 1
Cung co giãn ít
hơn cầu, nhà sản xuất chịu thuế nhiều hơn
Trang 726.11.2010 Đặng Văn Thanh 13
D
S
Trợ cấp
Q
P
P 0
Q 0 Q 1
s
Giống như thuế, lợi ích của trợ cấp được phân chia cho cả người mua và người bán, tùy thuộc vào độ co giãn của cung và cầu
P S 1
P D 1
* Sản lượng tăng
* Giá cầu giảm
* Giá cung tăng
D CS = C + D
D PS = A + B
D G = -A -B - C -D -E
DWL = -E
D
P W
QIM
Lợi ích của chính sách tự do nhập khẩu
Q
P
D
P 0
Q 0
S
* Giá trong nước giảm
* Lượng cầu tăng
* Lượng cung giảm
D CS = A + B + C
D PS = - A
D NW = B + C
S T
Trang 826.11.2010 Đặng Văn Thanh 15
Hạn ngạch và thuế nhập khẩu
Mục đích:
Bảo hộ các ngành sản xuất non trẻ trong nước
Là chính sách kinh tế nhằm khuyến khích hay hạn chế đối với sản xuất và tiêu dùng
Tạo nguồn thu ngân sách
C
D
B
Q S Q S Q D Q D
1
A
P W (1+ t)
P W
Thuế nhập khẩu
Q
P
D
S IM
Giá trong nước tăng lên một
khỏan đúng bằng tiền thuế
Lượng cầu giảm
Lượng cung trong nước tăng
Lượng nhập khẩu giảm
DCS = -A-B-C-D
DPS = A
DG = C
DNW (DWL) = -B-D
S
S IM1
S T
S T1
Trang 926.11.2010 Đặng Văn Thanh 17
Hạn ngạch nhập khẩu
Nếu áp dụng biện pháp đánh
thuế nhập khẩu, chính phủ sẽ
thu được C, mất mát ròng trong nước là B + D.
Nếu áp dụng biện pháp hạn
ngạch nhập khẩu, hình chữ
nhật C sẽ trở thành lợi nhuận
của nhà nhập khẩu sản phẩm (người xin được quota) và mất mát ròng trong nước
cũng là B + D
C
D
B
Q S Q S Q D Q D
1
A
P q
P W
Q
D
S
So sánh hạn ngạch và thuế nhập khẩu
Giống nhau:
Cùng mục đích chính là bảo vệ các nhà sản xuất non trẻ trong nước.
Cùng tác động làm:
giá trong nước tăng.
lượng cung trong nước tăng.
lượng cầu trong nước giảm.
lượng nhập khẩu giảm.
Trang 1026.11.2010 Đặng Văn Thanh 19
So sánh hạn ngạch và thuế nhập khẩu (tt)
Lượng hàng và ngoại
tệ để nhập khẩu Biết chính xác Khó biết chính xác Đối tượng hưởng lợi
ngoài nhà sản xuất Người có quota Ngân sách chính phủ Khi cầu trong nước
tăng Giá trong nước tăng, nhà sản xuất trong nước được lợi tăng, nhà sản xuất trong Giá trong nước không
nước không được lợi Khi giá thế giới thay
đổi Giá trong nước không thay đổi Giá trong nước thay đổi Nếu có độc quyền
bán trong nước Còn sức mạnh độc quyền Hết sức mạnh độc quyền
Q S
Q D
P W
QEX
Lợi ích của chính sách tự do xuất khẩu
Q
P
D
P 0
Q 0
S
* Giá trong nước tăng
* Lượng cầu giảm
* Lượng cung tăng
D CS = -A - B
D PS = + A+B + C
D NW = + C
Trang 1126.11.2010 Đặng Văn Thanh 21
Thuế xuất khẩu
Giá trong nước giảm một
khỏan đúng bằng tiền thuế
Lượng cung giảm
Lượng cầu trong nước tăng
Lượng xuất khẩu giảm
D CS = + a + b
D PS = - a - b - c - d - e
D G = d
DWL = - c - e
D
D EX
Q
P
P W (1 -t)
P W
S
QD 0
QS 0
a b
QD 1
QS 1
c d e
D EX1
D T
D T1
Hạn ngạch xuất khẩu
D CS = + a + b
D PS = -a - b - c - d - e
Người có quota = d
DWL = - c - e
D
Q
P
P q
P W
S
QD
0
a b
QD
1 QS 1
D +quota
Trang 1226.11.2010 Đặng Văn Thanh 23
So sánh hạn ngạch và thuế xuất khẩu
Giống nhau:
Cùng tác động làm:
giá trong nước giảm.
lượng cung trong nước giảm.
lượng cầu trong nước tăng.
lượng xuất khẩu giảm.
So sánh hạn ngạch và thuế xuất khẩu (tt)
Lượng hàng và ngoại
tệ thu từ xuất khẩu Biết chính xác Khó biết chính xác Đối tượng hưởng lợi
ngoài người tiêu dùng Người có quota Ngân sách chính phủ Khi cầu trong nước
tăng Giá trong nước tăng, nhà sản xuất trong nước được lợi tăng, nhà sản xuất trong Giá trong nước không
nước không được lợi Khi giá thế giới thay
đổi Giá trong nước không thay đổi Giá trong nước thay đổi
Trang 1326.11.2010 Đặng Văn Thanh 25
Tóm tắt
Các mô hình đơn giản của cung và cầu có thể được sử dụng để phân tích các chính sách khác nhau của chính phủ.
Ở mỗi trường hợp, thặng dư của người tiêu dùng và nhà sản xuất được sử dụng để xác định được và mất của người tiêu dùng và nhà sản xuất
Tóm tắt
Khi chính phủ thực hiện việc đánh thuế hay trợ cấp đối với mặt hàng phi ngọai thương, giá cả sẽ không tăng lên hay giảm xuống bằng với lượng thuế hay trợ cấp.
Các chính sách can thiệp của chính phủ thường dẫn đến mất mát xã hội (DWL).
Can thiệp của chính phủ vào thị trường cạnh tranh không phải lúc nào cũng là điều xấu.