Đồng dao bao gồm nhiều loại: các bài hát, câu hát trẻ em, lời hát trong các trò chơi, bài hát ru em.... Thường gặp nhất là các bài đồng dao gắn liền với các trò chơi trẻ em.. Con mèo trè
Trang 1Kiến thức lớp 10
Ca dao Việt Nam –phần30
Đồng dao
Đồng dao là thơ ca dân gian truyền miệng của trẻ em Việt Nam Đồng dao bao gồm nhiều loại: các bài hát, câu hát trẻ em, lời hát trong các trò chơi, bài hát ru em Thường gặp nhất là các bài đồng dao gắn liền với các trò chơi trẻ
em Nói chung, đồng dao trong các trò chơi trẻ em ở các vùng miền đều khá giống nhau ở nội dung, chỉ khác một
vài tiếng địa phương
Ngày nay, cùng với các trò chơi dân gian, đồng dao không
còn phổ biến như xưa
Trang 2Một số bài đồng dao của các trò chơi
Kéo cưa
Ở Miền Nam:
Kéo cưa kéo kít Làm ít ăn nhiều Đụng đâu ngủ đó
Nỡ lấy mất cưa Lấy gì mà kéo
Ở Miền Bắc:
Kéo cưa lừa xẻ Ông thợ nào khỏe
Trang 3Thì ăn cơm vua Ông thợ nào thua
Về bú tí mẹ."
Dung dăng dung dẻ
Dung dăng dung dẻ (hoặc Xúc xắc xúc xẻ)
Nhà nào còn đèn còn lửa
Mở cửa cho anh em chúng tôi vào?
Bước lên giường cao Thấy đôi rồng thấp Bước xuống giường thấp Thấy đôi rồng chầu…";
hoặc
Trang 4Dung dăng dung dẻ Dắt dế đi chơi Đến ngõ nhà Trời Lạy Cậu lạy Mợ Cho chó về quê Cho dê đi học Cho cóc ở nhà Cho gà bới bếp
Xì xà xì xụp
Rồng rắn lên mây
Rồng rắn lên mây
Có cây núc nắc
Có nhà khiển binh Hỏi thăm thầy thuốc có nhà hay không
Trang 5Chơi chuyền
Cái mốt, cái mai Con trai, con hến Con nhện chăng tơ Quả mơ, quả mận Cái cận, lên bàn đôi Đôi chúng tôi Đôi chu'ng nó Đôi con chó Đôi con mèo Hai chèo ba
Ba đi xa
Ba về gần
Ba luống cần
Trang 6Một lên tư
Tư củ từ
Tư củ tỏi Hai hỏi năm Năm em nằm Năm lên sáu Sáu lẻ tư
Tư lên bảy Bảy lẻ ba
Ba lên tám Tám lẻ dôi Đôi lên chín Chín lẻ một Mốt lên mười
Chuyền chuyền một, một đôi
Trang 7Các bài hát vui
Các bài đồng dao kiểu nối vòng
Chim ri là dì sáo sậu
Sáo sậu là cậu sáo đen
Sáo đen là em tu hú
Tu hú là chú bồ các
Bồ các là bác chim ri
Chim ri
hay
Kỳ nhông là ông kỳ đà
Kỳ đà là cha cắc ké
Trang 8Cắc ké là mẹ kỳ nhông
Kỳ nhông
hay
Bí ngô là cô đậu nành Đậu nành là anh dưa chuột Dưa chuột cậu ruột dưa gang Dưa gang cùng hàng dưa hấu Dưa hấu là cậu bí ngô
Bí ngô
hay
Trọc gì ? Trọc đầu
Đầu gì? Đầu tàu
Trang 9Tàu gì? Tàu hoả
Hoả gì? Hoả tốc
Tốc gì? Tốc hành
Hành gì? Hành củ
Củ gì ? Củ khoai
Khoai gì ? Khoai lang
Lang gì ? Lang trọc
Trọc gì ? Trọc đầu
Một số bài khác
Con gà cục tác lá chanh Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi Con chó khóc đứng, khóc ngồi
Bà ơi đi chợ mua tôi đồng riềng
Trang 10Con mèo trèo lên cây cau
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
Chú chuột đi chợ đàng xa
Mua mắm, mua muối giỗ cha con mèo
Thằng Cuội ngồi gốc cây đa
Thả trâu ăn lúa gọi cha ời ời Cha còn cắt cỏ trên đồi
Mẹ thì cưỡi ngựa đi mời quan viên
Ông Sấm, ông Sét Ông hét đùng đùng Ông nổ lung tung
Trang 11Vỡ vung, vỡ nồi
Vỡ cả bát đĩa nhà tôi Tôi lôi ông ra đánh Đánh một roi
Đánh hai roi
Ông trốn về trời
Ơi ông Sấm ông Sét ơi Buổi sáng ngủ dậy
Ăn bụng cơm no Chạy ra ngoài gò Bắt một con công Đem về biếu ông Ông cho trái thị
Đem về biếu chị
Chị cho bánh khô Đem về biếu cô
Trang 12Cô cho bánh ú
Đem về biếu chú
Chú cho buồng cau
Nay chừ chú thím giận nhau Đem trả buồng cau cho chú
Trả bánh ú cho cô
Trả bánh khô cho chị Trả trái thị cho ông
Bắt con công, đem về nhà
Ông trẳng, ông trăng xuống chơi ông chánh Ông chánh cho mõ
xuống chơi nồi chõ
Trang 13nồi chõ cho vung xuống chơi cây sung cây sung cho nhựa xuống chơi con ngưạ con ngựa cho gan xuống chơi bà quan
bà quan cho bạc xuống chơi thợ giác thợ giác cho bầu xuống chơi cần câu cần câu cho lưỡi xuống chơi cây bưởi cây bưởi cho hoa xuống chơi vườn cà vườn cà cho trái xuống chơi con gái
Trang 14con gái cho chồng xuống chơi đàn ông đàn ông cho vợ xuống chơi kẻ chợ
kẻ chợ cho voi xuống chơi cây sòi cây sòi cho lá xuống chơi con cá con cá cho vây xuống chơi ông thầy ông thầy cho sách xuống chơi thợ ngạch thợ ngạch cho dao xuống chơi thợ rào thợ rào cho búa Trả búa thợ rào
Trang 15Trả dao thợ ngạch Trả sách ông thầy Trả vây con cá Trả lá cây sòi Trả voi kẻ chợ trả vợ đàn ông Trả chồng cô gái Trả trái cây cà Trả hoa cây bưởi Trả lưỡi cần câu Trả bầu thợ giác Trả bạc bà quan Trả gan con ngựa Trả nhựa cây sung Trả vung nồi chõ Trả mõ ông chánh