Hoạt động bảo lãnh tại chi nhánh Ngân hàng đầu tư và phát triển Nghệ An.DOC

Hoạt động bảo lãnh tại chi nhánh Ngân hàng đầu tư và phát triển Nghệ An.

là một trong những dịch vụ mới của Ngân hàng ra đời vào đầu những năm

70 của thế kỷ XX, đợc sử dụng nhằm bảo đảm tính lành mạnh, an toàn chocác quan hệ quốc tế đang diễn biến theo xu hớng ngày một phức tạp.Nghiệp vụ bảo lãnh tuy mới ra đời nhng đã phát triển mạnh mẽ ở nhiều nớctrên thế giới Bảo lãnh Ngân hàng đã trở thành hoạt động không thể thiếutrong các giao dịch có giá trị lớn, đặc biệt là khi có sự tham gia của bên nớcngoài

Nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng mới chỉ thật sự xuất hiện ở Việt Namtrong ít năm gần đây, đánh dấu bằng việc thống đốc NHNN ra quyết định

số 23QĐ - NH 14 ngày 21/2/1994 về việc ban hành quy chế bảo lãnh và táibảo lãnh vay vốn nớc ngoài, Quyết định số 196/QD - NH ngày 16/9/1994

về việc ban hành quy chế nghiệp vụ bảo lãnh của Ngân hàng Tuy mới ra

đời nhng nghiệp vụ Bảo lãnh ngân hàng đã tỏ rõ tầm quan trọng của mình,

đặc biệt là khi nền kinh tế nớc ta đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn,thách thức nh thiếu vốn thiếu công nghệ thông tin hiện đại, uy tín trên thịtrờng quốc tế còn thấp…Mặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là mộtMặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là mộtnghiệp vụ mới mẻ, sự phát triển của nó cha thể đáp ứng tốt nhu cầu bứcbách của nền kinh tế Việt Nam do việc xây dựng cơ sở lý luận về bảo lãnhcòn cha đồng bộ thống nhất, việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn còn nhiềukhó khăn Chính vì vậy, tiếp tục nghiên cứu đa ra các giải pháp phát triểnnghiệp vụ bảo lãnh Ngân hàng sẽ là rất có ý nghĩa

Việc phát triển từ nhận thức tren, kết hợp với thực tiễn ở đơn vị thựctập tại chi nhánh Ngân hàng đầu t và phát triển Nghệ An, Em đã lựa chọn

đề tài: "Hoạt động bảo lãnh tại chi nhánh Ngân hàng đầu t và phát triển Nghệ An".

Em xin chân thành cảm ơn GV Cao Thị ý Nhi, ngời đã trực tiếp hớndẫn em làm đề tài này Em xin bày tỏ lòng biết ơn tới Chi nhánh Ngânhàng đầu t và phát triển Nghệ An đã tạo điều kiện hớng dẫn em tìm hiểuthực tế hoạt động kinh doanh của Ngân hàng

Chơng I

Lý luận chung về nghiệp vụ bảo lãnh của Ngân

Hàng Thơng mại

I.1 Những vấn đề cơ bản về bảo l nh ngân hàngã

1.1.1 Khái niệm bảo lãnh ngân hàng

Với t cách là chủ thể trong xã hội con ngời luôn phải tham gia vàocác mối quan hệ xã hội tạo nên sự phong phú đa dạng và đầy phức tạp chocác mối quan hệ đó Khi tham gia vào những quan hệ xã hội nhất là nhữngquan hệ kinh tế, việc chủ thể này không đủ khả năng hoặc không đủ tin t-ởng, hoặc gặp rủi ro sự cố nào đó khó có thể đảm bảo thực hiện nghĩa vụcủa mình sẽ ảnh hởng trực tiếp đến quyền lợi của chủ thể kia Các bên cũngkhong thẻ nào có đủ thời gian và chi phí cũng nh kỹ thuật nghiệp vụ để

đánh giá một cách toàn diện và chính xác về đối tác mà không gây ra ảnhhởng gì đến thời cơ kinh doanh của họ Do đó đòi hỏi cần phải có một bênthứ ba có khả năng đảm bảo bằng tài sản hoặc uy tín của mình về quyền lợicũng nh việc thực hiện nghĩa vụ của các bên sự bảo đảm này chính là bảolãnh

Điều 336 Bộ luật dân sự nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam có

định nghĩa về bảo lãnh nh sau:

Bảo lãnh là việc ngời thứ ba (gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên cóquyền (gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên cónghĩa vụ (gọi là bên đợc bảo lãnh) nếu đến thời hạn mà ngời đợc bảo lãnhkhông thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ của mình

Sự phát triển của nền kinh tế cho thấy hệ thống ngân hàng là ngời thứ

ba "hợp lý nhất, do có đủ các điều kiện về uy tín cũng nh vị thế tài chínhtrong nền kinh tế một cách tốt nhất Do đó bảo lãnh ngân hàng xuất hiện vàphát triển ngày càng phổ biến trên toàn thế giới theo quyết định số 283/QĐ

- NHNN, 14 ngày 25/8/2000 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nớc bảo lãnhngân hàng đợc gọi là: Bảo lãnh ngân hàng là cam kết bằng văn bản của tổchức tín dụng (bên bảo lãnh) với bên có quyền (bên nhận bảo lãnh) về việcthực hiện nghĩa vụ tài chính th ay cho khách hàng (bên đợc bảo lãnh) khikhách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghãi vụ đã camkết với bên nhận bảo lãnh Khách hàng phải nhận nợ sẽ hoàn trả cho tổchức tín dụng số tiền đã đợc trả thay

Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng dới hình thức th bảolãnh về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng của Ngânhàng khi khách không thực hiện đúng nghĩa vụ nh cam kết theo điều 58 luật

tổ chức tín dụng thì "tổ chức tín dụng đợc bảo lãnh bằng uy tín và khả năngtài chính của mình đối với ngời nhận bảo lãnh".

Nh vậy bảo lãnh ngân hàng là bảo lãnh bằng năng lực chi trả

1.1.2 Đặc điểm của bảo lãnh ngân hàng

Là một trong những hoạt động dịch vụ của ngân hàng bảo lãnh ngânhàng có những đặc điểm cơ bản sau:

* Bảo lãnh là một hình thức tín dụng bằng chữ ký của Ngân hàng Córủi ro cao

Trong hoat động bảo lãnh ngân hàng không phải xuất vốn cho kháchhàng vay mà chỉ cung cấp cho khách hàng một chữ ký (ký bảo lãnh) thôngqua phát hành th bảo lãnh hay cam kết bảo lãnh bảo đảm chi trả cho ngờithụ hởng nếu ngời đợc ngân hàng bảo lãnh không thực hiện đợc hay viphạm hợp đồng ký kết với ngời thụ hởng

* Có sự tham gia của nhiều bên phụ thuộc lẫn nhau không giống nhnghiệp vụ tín dụng Nghiệp vụ bảo lãnh bao gồm nhiều bên tha gia có quan

hệ phụ thuộc lẫn nhau một cách chặt chẽ

Bên bảo lãnh: là các tổ chức tín dụng thành lập và hoạt động theo luậtcác tổ chức tín dụng

Bên đợc bảo lãnh: Là các khách hàng của tổ chức tín dụng đợc quy

định trong quy chế bảo lãnh ngân hàng Đây là những chủ thể đợc bên bảolãnh sử dụng uy tín của mình để ca áp cho một cam kết bảo lãnh để thamgia vào các quan hệ kinh tế

Bên nhận bảo lãnh: là các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nớc cóquyền thụ hởng các cam kết bảo lãnh của các tổ chức tín dụng

Vì vậy trong mỗi một ngh iệp vụ bảo lãnh ngân hàng thờng có ba hợp

đồng riêng biệt độc lập với nhau

+ Hợp đồng cơ sở: Là hợp đồng giữa bên đợc bảo lãnh và bên nhậnbảo lãnh Đây có thể là hợp đồng mua bán thi công công trình

+ Hợp đồng bảo lãnh: Là văn bản thoả thuận giữa tổ chức tín dụngvới khách hàng về quyền lợi và nghĩa vụ của các bên trong việc bảo lãnh vàhoàn trả

+ Cam kết bảo lãnh: là cam kết đơn phơng bằng văn bản của tổ chứctín dụng hoặc văn bản thoả thuận giữa tổ chức tín dụng, khách hàng đợcbảo lãnh với bên nhân bảo lãnh về việc tổ chức tín dụng sẽ thực hiện nghĩa

vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện đúngnghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh

* Bảo lãnh là một hoạt động ngoại bảng

Hoạt động ngoại bảng là những hoạt động không thuộc bảng cân đốitài sản của Ngân hàng thơng mại, trong đó ngân hàng không phải sử dụngvốn của mình ngay mà cung cấp dới hình thức dịch vụ để thu phí Thờng thìcam kết bảo lãnh sẽ tự kết thúc mà không cần ngân hàng bảo lãnh thựchiện nghĩa vụ thanh toán cho ngời thụ hởng Để hạn chế sự phụ thuộc quálớn vào thu nhập từ hoạt động cho vay đầu t ngày nay các ngân hàng đặcbiệt chú trọng đến việc phát triển các hoạt động ngoại bảng nhằm thu phítrong đó có hoạt động bảo lãnh ngân hàng Hoạt động bảo lãnh ngân hàngphát triển và góp p hần tang thu nhập cho ngân hàng vừa có tác dụng đadạng hoá hoạt động ngân hàng để hạn chế rủi ro

1.1.3 Vai trò của Bảo lãnh ngân hàng

* Ngăn ngừa và hạn chế rủi ro phát sinh trong các quan hệ kinh tếgiữa các chủ thể trong nền kinh tế

Trong các hoạt động kinh tế, rủi ro là một yếu tố tiềm ẩn và có thểxảy ra bất cứ lúc nào Do đó, chức năng quan trọng nhất của bảo lãnh làcung cấp cho ngời nhận bảo lãnh một sự đảm bảo chắc chắn với quyền lợicủa họ Bên nhận bảo lãnh sẽ nhận một khoản bồi hoàn tài chính cho nhữngthiệt hại do hành vi vi phạm hợp đồng của bên đợc bảo lãnh gây ra Trênthực tế khi đòi hỏi phải có hoạt động đợc bảo, ngời nhận đợc bảo h oàn toànkhông mong đợi bên đợc đợc bảo vi phạm hợp đồng để đợc nhận bồi hoàn

từ bên bảo lãnh Họ chỉ coi đó là một công cụ có tính chất đảm bảo an toàncho mình khi có biến cố vi phạm hợp đồng của bên đợc bảo lãnh Vì vậy đ-

ợc bảo là một công cụ bảo đảm chứ không phải là công cụ thanh toán Bảolãnh ngân hàng có tác dụng giúp cho các den yên tâm ký kết các hợp đồngvới đối tác kinh doanh một cách nhanh chóng mà không cần tốn nhiều thờigian cũng nh chi phí để tìm hiểu đối tác kinh doanh của mình Nắm bắt tốtthời cơ việc tìm hiểu đối tác đợc ngân hàng, là bên có chuyên môn, có quan

hệ từ trớc, lâu dài với đối tác sẽ tốn ít thời gian, chi phí và chính xác hơn.Việc Ngân hàng giữ tài sản đảm bảo mỗi bên đợc bảo lãnh sẽ khuyến khíchbên dợc bảo lãnh thực hiện tốt nghĩa vụ trong hợp đồng cơ sở

* Bảo lãnh Ngân hàng tài trợ cho các doanh nghiệp trong việc ký kết

và thực hiện hợp đồng

Nhu cầu về vốn luôn là một vấn đề bức thiết đối với các chủ thể kinh

tế Đặc biệt trong các hợp đồng xây dựng hoặc mua bán có giá trị lớn thờigian thực hiện kéo dài thì vấn đề tìm nguồn tài trợ đối với các nhà thầu xây

dựng hoặc các thơng nhân càng trở nên bức xúc, nhất là trong trờng hợp họ

có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay của các tổ chức tíndụng, và sẽ mất đi cơ hội đầu t tốt nếu không thực hiện hợp đồng này Khi

đó bảo lãnh ngân hàng sẽ có chức năng nh là một công cụ tài trợ Việc ngânhàng phát hành bảo lãnh tiền ứng trớc (bảo lãnh hoàn thanh toán) có thểgiúp cho các nhà thầu, cho ngời mua có đợc mọt khoản tiền ứng trớc từ chủ

đầu t, từ ngời bán Nguồn ứng trớc này có thể đợc cung cấp từng phần, kéodài trong quá trình thực hiện hợp đồng rõ ràng ngân hàng không đa ra với tcách ngời cho vay mà chỉ là một hình thức tài trợ gián tiếp Ngoài ra, chứcnăng này cũng có thể thực hiện thông qua việc phát hành các hình thức bảolãnh khác nh bảo lãnh vay vốn…Mặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là mộtThông qua chức năng này bảo lãnh Ngânhàng góp phần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có thể ký kết các hợp

đồng nay cả khi cha đủ uy tín cần thiết với đối tác Bảo lãnh cũng giúp chodoanh nghiệp có đợc nguồn tài trợ từ phía đối tác (Bảo lãnh vay vốn) để có

đủ khả năng tài chính thực hiện hợp đồng cũng nh đổi mới máy móc trangthiết bị nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trờng trong và ngoài nớc

* Bả0 lãnh ngân hàng góp phần đôn đốc thúc đẩy việc thực hiện kýhợp đồng

Việc thanh toán bảo lãnh đợc thực hiện dựa trên sự vi phạm hợp đồngcủa bên đợc bảo lãnh Trong suốt thời gian có hiệu lực của bảo lãnh, bênnhận bảo lãnh có thể yêu cầu ngân hàng bảo lãnh thanh toán bất kỳ lúc nàonếu ngời đợc bảo lãnh vi phạm hợp đồng Do đó ngân hàng luôn phải theodõi kiểm tra giám sát và đôn đốc việc thực hiện hợp đồng của bên đợc bảolãnh Mặt khác, nếu ngân hàng bảo lãnh phải thanh toán tiền bồi hoàn chobên nhận bảo lãnh bên đợc bảo lãnh cũng sẽ phả có trách nhiệm nhận nợ vàhoàn trả khoản bồi hoàn đó cho Ngân hàng bảo lãnh Để tránh điều đó xảy

ra họ cũng sẽ cố gắng thực hiện hợp đồng một cách tốt nhất Với chứcnăng là công cụ đôn đốc thực hiện hợp đồng, bảo lãnh thúc đẩy các doanhnghiệp nghiêm túc hơn có trách nhiệm hơn trong các hoạt động kinh doanhcủa mình các doanh nghiệp khi đợc ngân hàng bảo lãnh sẽ phải trả phí bảolãnh, phát sinh thêm một khoản chi phí đòi hỏi các doanh nghiệp phải cónhững biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vố, giảm thiểu các chi phíkhông hợp lý khác một cách tối đa…Mặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là một từ đó sẽ nâng cao hiệu quả hoạt độngchung cho doanh nghiệp, tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trênthị trờng

* Bảo lãnh Ngân hàng góp phần đa dạng hoá nghiệp vụ, hạn chế rủi

ro và tăng thu nhập cho ngân hàng

Nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng là một nghiệp vụ ngoại bảng Do đóphát triển nghiệp vụ bảo lãnh góp phần đa dạng hoá các hoạt động ngânhàng đem lại cho ngân hàng một khoản thu nhập từ đó hạn chế sự lệ thuộcvào nghiệp vụ tín dụng

Nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng cũng góp phần thúc đẩy sự phát triểncủa các nghiệp vụ khác Theo quy tác bảo lãnh ngân hàng, một điều kiện đểngân hàng xem xét và quyết định bảo lãnh cho một khách hàng là kháchhàng đó phải có tín nhiệm trong quan hệ tín dụng và thanh toán với ngânhàng Mặt khác khi khách hàng không đủ điều kiện đóng tiền ký quỹ,khách hàng sẽ lại phải tiến hành vay ngân hàng, hoặc giữa họ có đủ điềukiện để thực hiện việc ký quỹ thì đây cũng là một nguồn tơng đối ổn định

để ngân hàng sử dụng cho hoạt động kinh doanh của mình Do đó phát triểnnghiệp vụ bảo lãnh sẽ gtóp phần phát triển nghiệp vụ tín dụng, thanh toán

và các dịch vụ ngân hàng khác

Việc thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh sẽ mở rộng quan hệ của ngân hàngvới khách hàng (với các chủ thể nhận bảo lãnh), nâng cao vị thế của ngânhàng trên thị trờng trong nớc cũng nh quốc tế (bảo lãnh vay vốn nớc ngoài)

và tăng cờng quan hệ đại lý với các ngân hàng khác cán bộ bảo lãnh vayvốn trong nớc, tái bảo lãnh, đồng bảo lãnh…Mặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là một)

I.2 Các hình thức bảo l nh ngân hàngã

Cũng giống nh nghiệp vụ cho vay, huy động vốn và các nghiệp vụkinh doanh khác của ngân hàng thơng mại Để đáp ứng ngày càng tốt hơnnhu cầu mong muốn của khách hàng, hoạt động bảo lãnh của ngân hàngcũng rất đa dạng và phong phú gồm nhiều hình thức khác nhau Đứng dớimỗi góc độ khác nhau có những tiêu thức khác nhau để phân loại bảo lãnhngân hàng

I.2.1 Phân loại theo mục đích bảo lãnh

* Bảo lãnh vay vốn

Bảo lãnh vay vốn là một bảo lãnh ngân hàng do một tổ chức tín dụngphát hành cho bên nhân bảo lãnh về việc cam kết trả nợ thay cho kháchhàng trong trờng hợp khách hàng không trả nợ hoặc trả nợ không đầy đủ

đúng hạn

Bảo lãnh vay vốn nhằm đảm bảo an toàn về số vốn cho vay của cácbên nhận bảo lãnh (có thể là một tổ chức tín dụng, công ty tài chính) hìnhthức bảo lãnh này bao gòm bảo lãnh vay vốn trong nớc và bảo lãnh vay vốn

nớc ngoài Giá trị bảo lãnh có thể bao gồm cả gốc và lãi hoặc chỉ bao gồmphần giá theo thoả thuận của các bên.

* Bảo lãnh thanh toán

Bảo lãnh thanh toán là một bảo lãnh ngân hàng do tổ chức tín dụngphát hanh cho các bên nhận bảo lãnh cam kết sẽ thanh toán thay cho kháchhàng trong trờng hợp khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không

đầy đủ nghĩa vụ thanh toán của mình khi đến hạn

Bảo lãnh thanh toán không đợc sử dụng nh một phơng tiện bảo đảmthanh toán trong các hợp đồng xây dựng hợp đồng thơng mại (hợp đồngmua bán máy trang thiết bị, hợp đồng mua bán hàng hoá giá trị lớn…Mặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là một).Mục đích của hình thức bảo lãnh là đảm bảo nghĩa vụ thanh toán Ngời pháthành bảo lãnh chi trả thanh toán cho bên nhận bảo lãnh khi bên đợc bảolãnh không thực hiện đầy đủ và đúng hạn nghĩa vụ của mình

* Bảo lãnh dự thầu

Bảo lãnh dự thầu là một bảo lãnh ngân hàng do tổ chức tín dụng pháthành do bên mời thầu để đảm bảo nghĩa vụ tham gia dự thầu của kháchhàng trong trờng hợp khách hàng bị phạt do vi phạm quy định dự thầu màkhông nộp hoặc không đủ tiền phạt cho bên mời thầu thì tổ chức tín dụngthực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết Mục đích của bảo lãnh dự thầu để

đảm bảo cho ngời dự thầu khi trúng thầu sẽ tiếp tục ký kết hợp đồng xâydựng thiết kế hoạch cung cấp thiết bị Nếu ngời dự thầu trung thầu màkhông ký kết hợp đồng, ngời nhận bảo lãnh sẽ đợc hởng số tiền bồi hoàn từbên bảo lãnh để bù đắp chi phí đấu thầu, trang trải cho những thiệt hại doviệc chậm trễ tiến độ thi công và chi phí để tiến hành đợt đấu thầu khác.Bảo lãnh dự thầu mặc nhiên sẽ không còn hiệu lực thanh toán khi bên đợcbảo lãnh không trúng thầu hoặc dã trúng thầu và đã tiếp tục ký kết hợp

vụ bảo lãnh đã cam kết

Trong việc ký kết các hợp đồng thơng mại (cung cấp máy móc, thiết

bị, hàng hoá có giá trị lớn), hợp đồng xây lắp thi công công trình, ngời mua

và các chủ đầu t thờng yêu cầu bên bán, các nhà thầu phải có bảo lãnh thực

hiện hợp đồng nhằm đảm bảo hợp đồng ký kết đợc thực hiện một cách đầy

đủ đúng hạn để tránh những rủi ro có thể xảy ra hoặc bỏ lỡ cơ hội kinhdoanh của họ Giá trị bảo lãnh thờng khoảng 5 - 10% giá trị hợp đồng Đây

sẽ là khoản bồi thờng cho bên nhận bảo lãnh để bù đắp thiệt ại khi bên đợcbảo lãnh vi phạm hợp đồng

* Bảo lãnh đảm bảo chất lợng sản phẩm

Bảo lãnh đảm bảo chất lợng sản phẩm là một bảo lãnh ngân hàng do

tổ chức tín dụng phát hành cho bên nhận bảo lãnh đảm bảo khách hàng thựchiện đúng các thoả thuận và chất lợng sản phẩm theo hợp đồng đã ký vớibên nhận bảo lãnh Trong trờng hợp khách hàng bị phạt tiền do khong thựchiện đúng các thoả thuận trong hợp đồng về chất lợng sản phẩm với bênnhận bảo lãnh mà không nộp hoặc nộp không đủ tiền phạt cho bên nhậnbảo lãnh thì tổ chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ đã cam kết

Hình thức bảo lãnh này thờng đợc sử dụng với mục đích đảm bảochất lợng sản phẩm trong thời hạn bảo hành máy móc thiết bị hoặc côngtrình xây dựng Nếu trong thời gian bảo hành này có sự cố xảy ra đối vớisản phẩm phát sinh do chất lợng sản phẩm không đảm bảo thì bên nhận bảolãnh có quỳ yêu cầu đợc bồi thờng từ phía ngân hàng bảo lãnh Giá trị bảolãnh thờng do bên chủ đầu t vảo chủ thầu thoả thuận

* Bảo lãnh hoàn thanh toán

Bảo lãnh hoàn thanh toán là một bảo lãnh ngân hàng do tổ chức tíndụng phát hành cho bên nhận bảo lãnh về việc đảm bảo nghĩa vụ hoàn trảtiền ứng trớc của khách hàng theo hợp đồng đã ký kết với bên nhận bảolãnh Trong trờng hợp khách hàng vi phạm các cam kết với bên nhận bảolãnh và phải hoàn trả ứng trớc nhng không hoàn trả hoặc hoàn trả không đủ

số tiền ứng trớc cho bên nhân bảo lãnh thì tổ chức tiín dụng sẽ hoản trả sốtiền ứng trớc đó cho bên nhận bảo lãnh

Trong các hợp đồng thơng mại hoặc xây dựng có giá trị lớn thời gianthực hiện kéo dài để có vốn thực hiện hợp đồng, ngời bán hoặc các chủ thầuxây dựng thờng phải ký hợp đồng bảo lãnh hoàn thanh toán nhằm đợc ứngtrớc một phần giá trị hợp đồng từ bên mua, chủ đầu t Hợp đồng bảo lãnh

đảm bảo mua, chủ đầu t có thể nhận lại số tiền đã cho ứng trớc trong trờnghợp đối tác của họ không hoàn thành nghĩa vụ trong hợp đồng cơ sở Giá trịbảo lãnh thờng bằng số tiền ứng trớc (5 - 20% giá trị hợp đồng) cộng t hêmkhoản lại trong một thời gian thích hợp loại bảo lãnh này cũng thờng cómột số điều khoản đi kèm quy định giảm giá trị của hợp đồng bảo lãnh tơng

ứng với số lợng máy móc, hàng hoá đợc giaoi theo tiến độ thi công côngtrình.

Ngoài các loại bảo lãnh trên, bảo lãnh ngân hàng còn bao gồm bảolãnh hải quan, bảo lãnh hối phiếu, bảo lãnh phát hành chứng khoán

I.2.2 Phân loại theo phơng thức phát hành

* Bảo lãnh trực tiếp

Bảo lãnh trực tiếp là loại bảo lãnh trong đó ngân hàng bảo lãnh camkết thanh toán không huỷ ngang trực tiếp với ngời thụ hởng mà khôngthông qua ngân hàng trung gian khi có sự vi phạm hợp đồng của bên đợcbảo lãnh ngời đợc bảo lãnh phải chịu trách nhiệm bồi hoàn lại một cáchtrực tiếp cho ngân hàng bảo lãnh nếu nghĩa vụ thanh toán của ngân hàng bịphát sinh

Bảo lãnh trực tiếp, thờng đợc sử dụng trong các quan hệ kinh tế trongnhững và chịu sự điều chỉnh của luật hoặc các quy định và bảo lãnh của nớc

mà ngân hàng bảo lãnh trực thuộc u điểm đối với bên đợc bảo lãnh là khôngmất chi phí hoa hồng cho bên ngân hàng đại lý

* Bảo lãnh gián tiếp

Bảo lãnh gián tiếp là loại bảo lãnh trong đó ngân hàng phát hành bảolãnh theo chỉ thị của một phần ngân hàng trung gian phục vụ cho ngời đợcbảo lãnh dựa trên một bảo lãnh khác - bảo lãnh đối ứng Trờng hợp kháchhàng vi phạm các cam kết với gbên nhận bảo lãnh, bên bảo lãnh phải thựchiện nghĩa vụ bảo lãnh thì bên phát hành bảo lãnh đối ứng phải thực hiệnnghĩa vụ bảo lãnh đối ứng cho bên bảo lãnh

Bảo lãnh gián ntiếp thờng đợc sử dụng trong quan hệ thơng mại quốc

tế Ngân hàng phát hành bảo lãnh thờng là ngân hàng nớc ngoài tại nớc củabên thụ hởng Ngân hàng bảo lãnh đối ứng cam kết hoàn trả số tiền mà bênhởng thụ đã yêu cầu thanh toán theo th bảo lãnh ngay khi nhận đợc yêu cầu

đầu tiên của ngân hàng bảo lãnh Ngời thụ hởng không có quyền yêu cầungân hàng phát hành bảo lãnh đố ứng thanh toán cũng nh n gân hàng bảolãnh không có quyền truy đòi số tiền bồi hoàn bảo lãnh từ bên đợc bảo lãnh.Với bảo lãnh gián tiếp, ngời đợc bảo lãnh thờng phải chịu chi phí bảo lãnhlớn hơn so với bảo lãnh trực tiếp

* Đồng bảo lãnh

Trong trờng hợp số tiền bảo lãnh lớn hoặc để phân tán rủi ro thì cácngân hàng có thể cùng đứng ra để thực hiện một khoản bảo lãnh Đó là hìnhthức đồng bảo lãnh theo nghiệp vụ này, các ngân hàng thành viên sẽ chọn

ra một ngân hàng làm đầu mối Ngân hàng đầu mối sẽ phát hành th bảolãnh cho toàn bộ giá trị bảo lãnh và chia lại cho các ngân hàng thành viêntheo tỷ lệ tham gia nhất định vào hợp đồng bảo lãnh Các ngân hàng thànhviên sẽ cam kết chịu trách nhiệm theo từng phần bảo lãnh của mình bằngbảo lãnh đối ứng.

Trờng hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đãcam kết với bên nhận bảo lãnh, tổ chức tín dụng đầu mối có trách nhiệmthực hiện nghĩa vụ bảo lãnh các tổ chức tín dụng tham gia đồng bảo lãnh cótrách nhiệm hoàn trả lại số tiền mà tổ chức tín dụng đầu mối đã trả theonghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng bảo lãnh liên đới giữa các tổ c hức tíndụng tham gia đồng bảo lãnh

Trờng hợp tổ chức tín dụng làm đầu mối không thực hiện hoặc thựchiện không đầy đủ nghĩa vụ bảo lãnh đối với bên nhận bảo lãnh thì bênnhận bảo lãnh có quyền yêu cầu bất cứ tổ chức tín dụng nào trong số các tổchức tín dụng đồng bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh

Trờng hợp nghĩa vụ bảo lãnh của khách hàng có thể chia thành cácphần nghĩa vụ riêng biệt, độc lập thì mỗi tổ chứng tín dụng có thể phát hànhbảo lãnh cho các phần nghĩa vụ độc lạp của khách hàng, không liên đớichịu trách nhiệm về nghĩa vụ đã cam kết

Đồng bảo lãnh thờng đợc thực hiện với các dự án liên doanh có vốn

đầu t lớn Trong việc thi công những công trình có nhiều bên tham gia

I.2.3 Phân loại theo chế độ bảo lãnh

* Bảo lãnh đối ứng: là bảo lãnh ngân hàng do tổ chức tín dụng (bênphát hành bảo lãnh đối ứng) phát hành cho một tổ chức tín dụng khác (bênbảo lãnh) về việc đề nghị bên bảo lãnh thực hiện bảo lãnh cho các nghĩa vụcủa khách hàng của bên phát hành bảo lãnh đối ứng với bên nhận bảo lãnh.Trờng hợp khách hàng vi phạm các cam kết với bên nhận bảo lãnh bên bảolãnh phải thực hiện phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh thì bên phát hành bảolãnh đối ứng phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đối ứng cho bên bảo lãnh

* Bảo lãnh theo hạnh mức là bảo lãnh do ngân hàng phát hành theohợp đồng bảo lãnh hạn mức đã đợc ký kết áp dụng cho một thời gian nhất

định

* Bảo lãnh theo món là bảo lãnh do ngân hàng phát hành theo hợp

đồng bảo lãnh ký kết từng lần

I.3 Sự cần thiết phải quản lý hoạt động bảo hành ngân hàng

Mặc dù ngân hàng bảo lãnh không cần phải xuất quỹ cho khách hàngvay mà chỉ cung cấp cho khách hàng một chữ ký và thu phí bảo lãnh đối với

khách hàng Nhng nếu khách hàng không hoàn thành nghĩa vụ của mình,ngân hàng phải xuất tiền ra để thanh toán cho khách hàng khoản chi nà đợcxếp vào loại tài sản "xấu" trong nội bảng, cấu thành nợ quá hạn Mặt khác,trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, các doanh nghiệp thờng gặpphải rất rủi ro nguyên nhân chủ quan hoặc khách quan Nếu rủi ro xảy rabên đợc bảo lãnh không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình Việc thu hồi sốtiền ngân hàng thanh toán không phải lúc nào cũng thuận tiện dễ dàng Mặc

dù hoạt động bảo lãnh ngân hàng có yêu cầu ký quỹ, đảm bảo bằng tài sảnhoặc các biện pháp bảo đảm khác Do đó việc đánh giá thẩm định một cáchtoàn diễn ký lỡng về mọi mặt về khách hàng trớc khi thực hiện bảo lãnh làvô cùng quan trọng

Dù chỉ là một hoạt động ngoại bảng, không càn vốn nhng vẫn cầnthiết phải quản lý để hạn chế rủi ro tăng thu nhập phát huy đợc vai trò thực

sự của bảo lãnh đối với ngân hàng, doanh nghiệp, nền kinh tế

I.4 Các nhân tố ảnh hơn gr hoạt động bảo l nh và chất lã ợng bảo l nhã

Bảo lãnh ngân hàng thực chất là hình thức tín dụng bằng chữ ký củangân hàng Do vậy biện pháp quản lý bảo lãnh cũng giống nh đối với cáchoạt động tín dụng khác

* Sàng lọc, lựa chọn khách hàng bảo lãnh

Do rủi ro bảo lãnh thờng nảy sinh khi khách hàng k hông có khảnăng thực hiện hợp đồng Khi đó ngân hàng phải thực hiện nghĩa vụ bảolãnh của mình Vì vậy để hạn chế rủi ro ngân hàng phải sàng lọc lựa chọnkhách hàng bảo lãnh Ngân hàng cần phải đánh giá đúng bản chất, cũng nhnhững rủi ro tiềm ẩn đói với từng khách hàng bảo lãnh, phân tích khả năng,năng lực cũng nh uy tín của khách hàng Sàng lọc khách hàng thông quathẩm định và đánh giá kỹ về khách hàng trớc khi bảo lãnh là một biện pháprất cần thiết nó quyết định đến chất lợng hoạt động bảo lãnh của ngân hàng.Thông qua thẩm định khách hàng với các nhân tố về tình hình tài chính, khảnăng quản lý doanh nghiệp, năng lực ngời yêu cầu bảo lãnh trong việc thựchiện nghĩa vụ trong hợp đồng cơ sở ký kết với ngời thụ hởng bảo lãnh…Mặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là mộtđể

đánh giá khách hàng kỹ lỡng trớc khi ký kết hợp đồng bảo lãnh

* Tăng cờng tìm kiếm thông tin về đối tợng bảo lãnh Ngân hàngphải tìm hiểu rõ những thông tin về hợp đồng cơ sở để có thể thực hiện tvấn cho khách hàng Đảm bảo hợp đồng có đầy đủ cơ sở pháp lý các điềukhoản của hợp đồng đúng pháp luật cũng nh khả năng thực hiện hợp đồngcủa khách hàng là có cơ sở hoặc những thông tin về hợp đồng do chính

khách hàng cung cấp thì ngân hàng cũng cần tìm kiếm các thông tin trênnhiều nguồn khác nhau để đảm bảo những thông tin trên là khách quan.Tìm hiểu những thông tin liên quan nh lãi suất, tỷ giá hối đoái, những thay

đổi về chính sách của nhà nớc nh nhập khẩu thơng mại, ngoại giao

* Theo dõi giám sát việc thực hiện hợp đồng của khách hàng quy

định về nghiệp vụ bảo lãnh của ngân hàng đã khẳng định bảo lãnh khôngthực hiện đúng và đầy đủ nghĩa vụ đã thoả thuận với bên yêu cầu bảo lãnh

Nh vậy, có thể nó rằng việc bên đợc bảo lãnh thực hiện tốt các nghĩa vụ củamình cũng chính là ngân hàng bảo lãnh đã hoàn thành trách nhiệm bảo lãnhcủa mình Vì vậy việc theo dõi giám sát và đôn đốc khách hàng thực hiệnhợp đồng là một biện pháp quan trọng cần thiết để đảm bhảo chất lợng bảolãnh của ngân hàng - không phải thanh toán bằng tiền vốn của mình thaykhách hàng

Việc theo dõi giám sát thực hiện hợp đồng của khách hàng đợc làmngay sau khi hợp đồng bảo lãnh đợc ký kết cho đến khi hợp đồng bảo lãnhhết hiệu lực Biện pháp này giúp cho Ngân hàng hạn chế đợc rủi ro và nắmbắt đợc các thông tin về khách hàng để có những biện pháp khắc phục giúp

đỡ khách hàng của mình có thể hoàn thành hợp đồng tránh trờng hợp phảithực hiện thanh toán hộ khách hàng vừa gây thiệt hại cho chính khách hàng,bên nhận bảo lãnh và ngân hàng, đồng thời uy tín của ngân hàng cũng bị

ảnh hởng

* Thực hiện các biện pháp bảo đảm trong bảo lãnh

Ngoài các biện pháp phòng ngừa rủi ro thông thờng thì ngân hàng vớivai trò trung gian thực hiện dịch vụ thì cần phải có những biện pháp phòngngừa rủi ro cụ thể hơn Căn cứ vào đặc điểm của tình hình sản xuất kinhdoanh, khả năng tài chính và uy tín của khách hàng ngân hàng và kháchhàng có thể thoả thuận áp dụng hoặc không áp dụng biện pháp bảo đảm chobảo lãnh Các hình thức bảo đảm cho bảo lãnh mà ngân hàng áp dụng cóthể là: ký quỹ, cầm cố tài sản, thế chấp tài sản, bảo lãnh của bên thứ bahoặc các biện pháp khách theo quy định của pháp luật

Các biện pháp bảo đảm này giúp cho ngân hàng hạn chế đợc mộtphần rủi ro khi phải thực hiện nghĩa vụ trả thay cho khách hàng Đồng thờitạo áp dụng khiến khách hàng nâng cao trách nhiệm trong việc nỗ lực thựchiện hợp đồng cơ sở cũng nh việc trả nợ ngân hàng khi không thực hiện tốthơn đồng sơ cấp

* Một số nhân tố vĩ mô nh môi trờng pháp luật, chính sách của nhànớc, quy chế bảo lãnh, tín dụng của ngân hàng nhà nớc, luật các tổ chức tíndụng, lý luận về hoạt động bảo lãnh.

I.5 Quyền và nghĩa vụ của ngân hàng bảo l nh và ngã ời đợc bảo

l nhã

I.5.1 Quyền của tổ chức tín dụng

Đề nghị tổ chức tín dụng xác nhận việc bảo lãnh của mình đối vớikhách hàng

Chấp nhận hoạc từ chối đề nghị bảo lãnh của khách hàng hoặc của tổchức tín dụng phát hành bảo lãnh đối ứng trong thời hạn tối đa là 45 ngày

kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đề nghị bảo lãnh

Yêu cầu khách hàng cung cấp các tài liệu về khả năng tài chính cũng

nh các tài liệu liên quan đến giao dịch bảo lãnh, báo cáo tình hình sản xuấtkinh doanh, báo cáo tình hình thực hiện các hợp đồng các nghĩa vụ có liênquan đến giao dịch bảo lãnh

Yêu cầu khách hàng có bảo đảm cho nghĩa vụ đợc bảo lãnh

Thu phí bảo lãnh theo thoả thuận

Yêu cầu khách hàng hoặc bên phát hành bảo lãnh đối ứng hoàn trả sốtiền bảo lãnh mà tổ chức tín dụng đã trả thay

Hạch toán ghi nợ khách hàng hoặc bên phát hành bảo lãnh đối ứng sốtiền mà tổ chức tín dụng đã trả thay để thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh, nếusau 15 ngày kể từ ngày tổ chức tín dụng trả thay mà khách hàng hoặc bênphát hành bảo lãnh đối ứng không nhận nợ

Xử lý tài sảnn bảo đảm của khách hàng theo quy định khởi kiện theoquy định của pháp luật khi khách hàng, bên phát hành bảo lãnh đối ứng vi phạm hợp đồng bảo lãnh

Có thể chuyển nhợng quyền nghĩa vụ của mình cho tổ chức tín dụngkhách theo quy định

I.5.2 Nghĩa vụ của tổ chức tín dụng

Thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh theo cam kết bảo lãnh

Đôn đốc khách hàng thực hiện đầy đủ và đúng nghĩa vụ đã cam kếtvới bên nhận bảo lãnh

Hoàn trả đầy đủ tài sản bảo đảm (nếu có), các giấy tờ có liên quancho khách hàng khi khách hàng đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đối vớibên nhận bảo lãnh

I.5.3 Quyền của khách hàng

Yêu cầu tổ chức tín dụng thực hiện đúng cam kết với bên nhận bảo lãnh

Yêu cầu tổ chức tín dụng thực hiện đúng thoả thuận trong hợp đồngbảo lãnh.

Khởi kiện theo quy định của pháp luật nếu tổ chức tín dụng vi phạmhợp đồng bảo lãnh

Có thể chuyển nhợng quyền, nghĩa vụ của mình cho bên khác có đủ

điều kiện theo quy định

I.5.4 Khách hàng có nghĩa vụ

Cung cấp đầy đủ, chính xác và trung thực tài liệu và báo cáo có liênquan đến giao dịch đợc bảo lãnh theo yêu cầu của tổ chức tín dụng bảo lãnhhoặc tổ chức tín dụng phát hành bảo lãnh đối ứng

Trả cho tổ chức tín dụng bảo lãnh tổ chức tín dụng xác nhận bảolãnh, tổ chức tín dụng phát hành bảo lãnh đối ứng phí bảo lãnh và các loạiphí khác có liên quan theo thoả thuận

Nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng bảo lãnh hoặc tổ chức tíndụng phát hành bảo lãnh đối ứng

Tổ chức tín dụng xác nhận bảo lãnh số tiền đã trả thay để thực hiệnnghĩa vụ bảo lãnh cho khách hàng bao gồm cả gốc lãi xác các chi phí trựctiếp phát sinh từ việc thực hiện bảo lãnh

Thực hiện đúng và đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảolãnh, tổ chức tín dụng bảo lãnh hoặc tổ chức tín dụng phát hành bảo lãnh

đối ứng chịu sự kiểm tra, kiểm soát của tổ chức tín dụng bảo lãnh hoặc tổchức tín dụng phát hành bảo lãnh đối ứng đối với các hoạt động có liênquan đến giao dịch đợc bảo lãnh

Chơng II Thực trạng hoạt động bảo lãnh tại chi nhánh ngân hàng đầu t và phát triển nghệ an

II.1 Khái quát về chi nhánh Ngân hàng đầu t và phát triển Nghệ An

II.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Ngân hàng đầu t và phát triển Việt Nam - Bank for investmentanddevelopment of Việt Nam (BIDV) đợc chính thức thành lập vào ngày26/4/1957 theo quyết định của thủ tớng chính phủ với tên gọi ban đầu làNgan hàng kiến thiết Việt Nam trực thuộc Bộ tài chính

Ngày 22/6 Ngân hàng đổi tên là Ngânhàng đầu t và xây dựng ViệtNam trực thuộc Ngân hàng nhà nớc Nhiệm vụ mới của ngân hàng là do vayvốn đầu t xây dựng cơ bản các công trình thuộc ngân sách nhà nớc cấp hoặcvốn tự có không đủ song song với cấp vốn thanh toán với các công trìnhthuộc ngân sách vốn nhà nớc đầu t

Ngày 14/11/1990 theo quyết định 401 của Hội đồng bộ trởng do phóchủ tịch Võ Văn Kiệt ký chuyển thành Ngân hàng đầu t và phát triển ViệtNam Hoạt động của Ngân hàng đợc mở rộng để phù hợp với đờng lói chínhsách của Đảng và Nhà nớc Trong thời gian này, Ngân hàng tổ chức huy

động vốn trung và dài hạn trong và ngoài nớc, kinh doanh tiền tệ và dịch vụngân hàng chủ yếu trong lĩnh vực đầu t và phát triển Chuyển từ Ngân hàngcấp phát thuần tuý trớc đây sang ngân hàng thơng mại

Ngày 28/3/1996 theo quyết định số 186 TTG của thủ tớng chỉnh phủ,Ngân hàng đầu t và phát triển Việt Nam chính thức trở thành một doanhnghiệp nhà nớc dạng đặc biệt

Trải qua gần 50 năm xây dựng và phát triển với hơn 100 chi nhánh ởcác tỉnh thành phố và khu công nghiệp trong cả nớc, đội ngũ hơn 4500 cán

bộ nhân viên tâm huyết nhiệt tình trong công việc BIDV xứng đáng là mộttrong 4 ngân hàng thơng mại quốc doanh lớn nhất

Nghệ An là một tỉnh lớn có dân số đông, kinh tế khá phát triển Hiệnnay đang phấn đấu là trung tâm của khu vực kinh tế Bắc trung bộ Do vậy

sự ra đời phát triển của chi nhánh NHĐT & PT Nghệ An gắn liền với sự ra

đời phát triển của Ngân hàng đầu t phát triển Việt Nam

Ngân hàng đầu t và phát triển Việt Nam

Bank for investmentand development of Việt Nam

Tháp A toà nhà VimCom 191 Bà Triệu Hà Nội

Đứng đầu chi nhánh Ngân hàng đầu t và phát triển Nghệ an là Giám

đốc, ba phó giám đốc, phía dới gồm 13 phòng ban, mỗi phòng ban đợc quy

định thực hiện mỗi chức năng nhiệm vụ khác nhau

1 Phòng kế hoạch nguồn vốn

2 Phòng thẩm định và quản lý tín dụng

3 Phòng dịch vụ khách hàng doanh nghiệp

4 Phòng kiểm tra toán nội bộ

13 Phòng thanh toán quốc tế

Phòng là đơn vị thuộc bộ máy tổ chức của chi nhánh Ngân hàng Đầu

t và phát triển Nghệ an trên cơ sở phê duyệt của chủ tịch hội đồng quản trịNgân hàng Đầu t và phát triển Việt Nam Điều hành mọi hoạt động củaphòng là trởng phòng, là phó trởng phòng

II.1.3 Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh của chi nhánh Ngân hàng Đầu t và phát triển Nghệ An

Hoà vào xu thế chung trong thời gian qua, thời kỳ phát triển bùng nổ,thịnh vợng của lĩnh vực kinh doanh dịch vụ ngân hàng Đầu t và phát triểnNghệ An củng cố đợc kết quả kinh doanh rất tốt đẹp

Nguồn: KHNV CN NHĐT & PTNA

Kết thúc 2005 với s nỗ lực của toàn chi nhánh hầu hết các chỉ tiêu kếhoạch kinh doanh đều đạt, vợt 100% cụ thể:

1 Tổng tài sản: 1973 tỷ tăng 22,6% so với đầu năm chủ yếu là donguồn vốn huy động tăng

2 Nguồn vốn tự huy động: 1808 tỷ tăng 21,3% so với đầu năm.Nguồn vốn huy động so với kế hoạch đạt 109,57%

Trong đó: - Tiền gửi TCKT 340,5 tỷ tăng 11,1% so với đầu năm

- Tiền gửi dân c 1487,4 tỷ tăng 23,9% so với đầu năm

- Tiền gửi VND đạt 1511,5 tỷ tăng 24,8% so với đầu năm

- Tiền gửi ngoại tệ quy đổi tăng 6,16% so với đầu năm.Trong năm 2005 nguồn vốn huy động tăng cao do chi nhánh đã tíchcực áp dụng các hình thức huy động hấp dẫn nh: Tiết kiệm dự thởng, tiếtkiệm khuyến mãi, thẻ bảo hiểm, kỳ phiếu ngắn hạn tiếp tục huy động tiếtkiệm bậc thang, tiết kiệm rút dần Chi nhánh luôn bám sát diễn biến lãi suấttrên thị trờng để đa ra mức lãi suất phù hợp Riêng tiết kiệm dự thởng, chinhánh đã huy động đợc 143,9 tỷ VND và 3,48 triệu USD (đợt 1 và 2/2005)hiện tại chi nhánh đang tiết kiệm dự thởng đợt 3 với kết quả đến tháng12/2005 đạt 59 tỷ VND và 1,06 triệu USD

3 Tổng d nợ 1239,7 tỷ tăng 5,6% so với đầu năm đạt 100% kế hoạch

- Tỷ trọng d nợ trung dài hạn 49,7% tổng d nợ (Tỷ trong Ngân hàngTrung ơng đề ra là 55%)

- Chất lợng tín dụng toàn chi nhánh: Nợ quá hạn 15,65 tỷ cha kể nợkhoanh, nợ chờ xử lý Kinh tế Đầu t chiếm 1,18% tổng d nợ.

- Thu nợ tồn đọng hạch toán ngoại bảng 4,83 tỷ đạt 112,3% kế hoạch

4 Kết quả kinh doanh

Chênh lệch thu chi 23,7 tỷ đạt 107,8% kế hoạch giao Thực chấtchênh lệch thu chi trên sổ sách kế toán chỉ là 20,480 triệu nhng chi phí cảitạo cửa lò số tiền 3,22 tỷ đợc trung ơng ghi nhận vào kết quả kinh doanhnên chi nhánh để chênh lệch thu chi slà 23,7 tỷ Trích dự phòng rủi ro 13 tỷ

đạt 100% kế hoạch Thu dịch vụ ròng 6217 triệu đạt 124,3% kế hoạch.Trong đó thu từ dịch vụ bảo lãnh là 4239 triệu tăng trởng 49% năm trớc.Thu dịch vụ khác 1978 triệu tăng trởng 58% so với năm trớc Nhìn chungcác hoạt động dịch vụ có mức tăng trởng cao phù hợp với xu hớng pháttriển dịch vụ ngân hàng hiện nay thu dịch vụ ròng chiếm tỷ trọng 30% trênchênh lệch thu chi sau khi trích DPRR Từ những kết quả đạt đợc trong năm

2005, chi nhánh Ngân hàng đầu t và phát triển Nghệ An đã đề ra một số chỉtiêu chung cho kế hoạch 2006 nh sau: (Đơn vị: Triệu đồng)

Huy động vốn:

- Bình quân: 1700.000

- Cuối kỳ: 2050.000Tài chính:

Chênh lệch: 25432Dịch vụ ròng: 7600Tăng trởng tín dụng:

B¶ng t×nh h×nh kinh doanh 2001- 2005

2001(%)

TTBq (%)

Đánh giá chung công tác tín dụng: kết quả hoạt động tín dụng của chi nhánh đã thực hiện mục tiêu xuyên suốt công tác tín dụng BIDV năm 2005 là chủ động tăng trởng, gắn tăng trởng với kiểm soát chất lợng tín dụng, tang d nợ

có tài sản đảm bảo và d nợ ngoài quốc doanh Thực hiện nghiêm túc các giới hạn tín dụng đợc giao Kết quả phân loại nợ của chi nhánh đã đợc ngân hàng nhà nớc tỉnh Nghệ An và đoàn kiểm tra của trung ơng ghi nhận đã thực hiện nghi êm túc QĐ 493 của Ngân hàng nhà nớc về phân loại nợ và trích lập DPRR.

II.2 Thực trạng hoạt động bảo l nh tại Chi nhánh Ngân hàngã

Bớc 1: Tiếp nhận và hoàn chỉnh hồ sơ:

1 Hớng dẫn khách hàng lập hồ sơ bảo lãnh:

CB THBL hớng dẫn khách hàng lập hồ sơ theo đúng quy định đối với mỗi loại bảo lãnh, bao gồm: Hồ sơ áp dụng đối với tất cả các loại bảo lãnh và hò sơ áp dụng riêng cho từng loại bảo lãnh.

1.1 Hồ sơ áp dụng đối với các loại bảo lãnh:

- Nếu khách hàng đã có quan hệ tín dụng, bảo lãnh với Ngân hàng Đầu t

và phát triển Việt Nam, hồ sơ bảo lãnh áp dụng cho các loại bảo lãnh gồm 1.1.1., 1.1.3, 1.1.4 và 1.1.2 (nếu có điển hình, bổ sung).

1.2 Hồ sơ áp dụng riêng cho từng loại bảo lãnh:

1.2.1 Đối với bảo lãnh vay vốn:

a/ Hồ sơ về tình hình tài chính và SXKD của khách hàng bổ sung thêm:

- Tài liệu xác minh tình công nợ tại thời điểm gần nhất của các TCTD mà khách hàng có d nợ.

b Hồ sơ về dự án đầu t bổ sung thêm:

- Hợp đồng thơng mại đợc cấp có thầm quyền phê duyệt.

- Hợp đồng uỷ thác nhập khẩu (nếu có)

- Dự thảo lần cuối Hợp đồng vay vốn nớc ngoài (nếu có)

- Văn bản của NHNN cấp hạn mức vay vốn nớc ngoài cho khách hàng (đối với trờng hợp vay vốn nớc ngoài).

- Các tài liệu về biện pháp đảm bảo cho nghĩa vụ đợc bảo lãnh, và

- Các văn bản có liên quan khác.

1.2.2 Đối với bảo lãnh thanh toán:

- Hợp đồng mua bán hoặc bản cam kết thanh toán của các bên liên quan ghi rõ điều khoản cam kết thanh toán giữa các bên liên quan.

- Tài liệu liên quan về khả năng nguồn vốn để thanh toán theo cam kết

đ-ợc bảo lãnh (nếu có).

1.2.3 Đối với bảo lãnh trong xây dựng:

a Bảo lãnh dự thầu: Tài liệu mời thầu Quy chế hoặc quy định đấu thầu

của chủ đầu t trong đó ghi rõ các trờng hợp vi phạm quy chế (quy định) đấu thầu

và trách nhiệm nghĩa vụ mỗi bên dự thầu.

b Bảo lãnh thực hiện hợp đồng

+ Hợp đồng thi công (đối với bảo lãnh thực hiện hợp đồng trong xây lắp, trờng hợp cha có hợp đồng chính thức thì phải là hợp đồng dự thảo trớc khi ký chính thức) hoặc hợp đồng cung ứng vật t thiết bị (đối với bảo lãnh thực hiện hợp

đồng cung ứng vật t thiết bị) quy định vè các điều kiện thực hiện hợp đồng và bảo lãnh thực hiện hợp đồng

+ Thông báo trúng thầu hoặc phê duyệt kết quả đấu thầu của cấp có thẩm quyền.

c Bảo lãnh hoàn thanh toán: Văn bản cam kết của các bên về số tiền ứng

trớc, thời gian và tiến độ, phơng thức hoàn trả nguồnn vốn, xác định rõ các trờng hợp vi phạm, nghĩa vụ của bên nhận tiền ứng trớc (nếu trong hợp đồng kinh tế cha quy định rõ).

d Bảo lãnh đảm bảo chất lợng sản phẩm: Hợp đồng kinh tế quy định cụ

thể về trách nhiệm đảm bảo chất lợng sản phẩm, các trờng hợp vi phạm nghĩa vụ của các bên Nếu hợp đồng kinh tế không quy định rõ thì phải có một Hợp đồng

bổ sung (hoặc quy định trong biên bản nghiêm thu) quy định rõ trách nhiệm đảm bảo chất lợng sản phẩm, các trờng hợp vi phạm nghĩa vụ của các bên.

1.2.4 Đối với bảo lãnh bằng 100% vốn tự có của khách hàng, hồ sơ gồm: Chứng từ chứng minh tiền đã đợc chuyển vào tài khoản tiền gửi ký quỹ tại ngân hàng bảo lãnh bằng 100% giá trị món bảo lãnh, giấy đề nghị bảo lãnh (BM 11/HD - PC - 08) ghi rõ, cam kết dùng tiền ký quỹ đảm bảo cho 100% nghĩa vụ bảo lãnh.

2 Tiếp nhận kiểm tra và hoàn chỉnh hồ sơ:

Sau khi nhận đợc hồ sơ bảo lãnh của khách hàng, CB, THBL kiểm tra, kiểm soát các tài liệu của bộ hồ sơ về số lợng, các yếu tố trên tài liệu về tính đầy

đủ, hợp pháp hợp lệ của hồ sơ bảo lãnh và yêu cầu khách hàng hoàn chỉnh, bổ sung hồ sơ (nếu thiếu) CB THBL chịu trách nhiệm.

- Kiểm tra tính đầy đủ về số lợng và tính pháp lý của hồ sơ bảo lãnh.

- Báo cáo Trởng P.THBL xin ý kiến chỉ đạo.

+ Nếu đủ hồ sơ thực hiện Bớc 2 tiếp theo sau đây:

+ Nếu thiếu yêu cầu bổ sung.

Sau khi nhận hồ sơ CB.THBL lập phiếu nhận hồ sơ của khách hàng và danh mục hồ sơ theo Mẫu số BM 01/QT - BL - 02 Trờng hợp bảo lãnh ký quỹ 100% hoặc món bảo lãnh thủ tục đơn gảin không lập phiếu tiếp nhận hồ sơ nh ng phải lập danh mục hồ sơ.

Bớc 2 Quyền định bảo lãnh

1 Thẩm đinh hồ sơ bảo lãnh

1.1.Chuyển hồ sơ: Sau khi nhận đợc hồ sơ đầy đủ từ khách hàng,

CB.THBL lập danh mục hồ sơ và chuyển hồ sơ cho các Phòng có liên quan (Thẩm định, Nguồn vốn, TTQT …Mặc dù vậy, bảo lãnh ngân hàng vẫn còn là một ) để tổ chức việc phối hợp xử lý giữa các đơn vị phù hợp với tính chất, mức độ của món bảo lãnh.

1.2 Thẩm định hồ sơ:

Trong quá trình thẩm định, CB THBL phải thẩm định rõ các nội dung sau:

- Tính đầu đủ, hợp pháp và hợp lệ của hồ sơ bảo lãnh.

- Năng lực pháp lý của Khách hàng xin bảo lãnh.

- Việc chuyển tiền ký quỹ vào tài khoản ký quỹ để THBL.

Dự án chỉ đợc phê duyệt bảo lãnh hoặc cho vay nếu đảm bảo đợc cả hai khả năng này, trong đó khả năng trả nợ bảo lãnh cần đợc xem xét trớc vì lịch trả

nợ nớc ngoài thờng rất ngắn và đã đợc xác định trớc.

Việc thẩm định khách hàng và dự án bảo lãnh vay vốn tham chiếu hớng dẫn thẩm định của quy trình tín dụng trung dài hạn, Quy trình thẩm định hoặc phân tích đánh giá khách hàng vay vốn của quy trình tín dụng ngắn hạn.

- Đánh giá các rủi ro tiểm ẩn; thẩm định về tài sản và các biện pháp đảm bảo cho nghĩa vụ đợc bảo lãnh.

- Trong quá trình thẩm định, nếu có vớng mắc, CB THBL báo cáo Trởng phòng và Lãnh đạo phối hợp với đơn vị có liên quan (nếu cần) tiến hành kiểm tra thực tế để xác minh tính thức tế và trung thực của hồ sơ bảo lãnh Kết quả kiểm tra đợc lập theo mẫu BM 03/QT - BL - 02.

1.3 Lập tờ trình

Sau khi thẩm định các nội dung trên, căn cứ ý kiến các phòng nghiệp vụ liên quan (nếu có), CB.THBL lập tờ trình trởng phòng kiểm soát và để trình lãnh

đạo Tờ trình phải thể hiện đợc quan điểm cá nhân của CB.THBL và cán bộ phải chịu trách nhiệm về tính xác thực của các thông tin có liên quan đến việc phản quyết bảo lãnh Có ý kiến đề xuất bảo lãnh hoặc từ chối với các lý do cụ thể.

- Trởng phòng THBL có trách nhiệm kiểm tra lại hồ sơ và những nội dung trong tờ trình, bổ sung thêm những thông tin cần thiết về dự án và khách hàng, đề xuất ý kiến thống nhất hoặc không thống nhất ý kiến với CB THBL.

- Nội dung tờ trình trên cơ sở mẫu tờ trình và tuỳ tình hình thực tế của khách hàng (ký quỹ 100% hoặc mới có quan hệ với chi nhánh hoặc đã có quan hệ với chi nhánh), chi nhánh lợc hoặc thêm nội dung thông tin trong tờ trình, nhng phải đủ thông tin về tình hình tài chính, năng lực thực hiện các cam kết của khách hàng với ngân hàng và với bên thụ hởng bảo lãnh), riêng tờ trình hội sở chính theo Mẫu tờ trình số BM 02a/QT - BL - 02.

2 Ra quyết đinh bảo lãnh:

Sau khi xem xét tờ trình của P.THBL, lãnh đạo Chi nhánh quyết định về việc bảo lãnh Nếu dự án phức tạp, Lãnh đạo quyết định đa ra họp HĐTD.

CB THBL chuẩn bị tài liệu và báo cáo tại phiên họp HĐTD theo quy chế hoạt động của HĐTD.

2.1- Trờng hợp thuộc thẩm quyền

Nếu các loại bảo lãnh thuộc uỷ quyền thờng xuyên và trong mức phán quyết của Chi nhánh (theo các văn bản của Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam quy định mức uỷ quyền, phán quyết đối với Chi nhánh), lãnh đạo Chi nhánh ra quyết định về việc bảo lãnh.

2.2 Trờng hợp vợt thẩm quyền hội sở chính:

- Các loại bảo lãnh không đợc uỷ quyền thờng xuyên.

- Bảo lãnh đợc uỷ quyền thờng xuyên nhng vợt mức phán quyết của Chi nhánh;

- Bảo lãnh đợc uỷ quyền thờng xuyên, trong mức phán quyết nhng chủ đầu

t yêu cầu Hội sở chính trực tiếp phát hành th bảo lãnh.

- Nếu đồng ý bảo lãnh, CB.THBL thảo tờ trì Trởng phòng kiểm soát Lãnh

đạo Chi nhánh ký gửi Hội sở chính xem xét uỷ nhiệm, tờ trình theo mẫu BM 02a/

QT - BL - 02 Nếu không đồng ý bảo lãnh, CB THBL thảo công văn từ chối trình Lãnh đạo ký trả lời cho khách hàng.

Bớc 3 - Phát hành bảo lãnh:

1 Hoàn chỉnh lại hồ sơ bảo lãnh (nếu có yêu cầu):

Đối với các dự án trình Hội sở chính uỷ nhiệm, nếu Hội sở chính yêu cầu, CB.THBL bổ sung hồ sơ bảo lãnh hoặc thực hiện các yêu cầu của Hội sở chính.

2 Thực hiện các biện pháp đảm bảo:

Sau khi có quyền quyết định phê duyệt chấp thuận bảo lãnh của Lãnh đạo Chi nhánh hoặc có công văn uỷ nhiệm của Hội sở chính quyết định bảo lãnh CB THBL yêu cầu khách hàng thực hiện các biện pháp đảm bảo (trừ bảo lãnh ký quỹ 100% vốn tự có) đã cam kết cho nghĩa vụ đợc bảo lãnh nh: thế chấp, cầm cố, ký