Thống Kê Học - Phương Pháp Chỉ Số (Phần 1) part 8 docx

Phương pháp chỉ số x1/x01 : phản ánh tốc độ tăng hoặc giảm của bản thân chỉ tiêu chất lượng, loại trừ sự ảnh hưởng biến động của kết cấu đơn vị tổng thể, tức là nó phản ánh mức độ tă

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

Giả sử có: + x0 và x1 là các lượng biến của chỉ tiêu chất lượng ở kỳ gốc và kỳ

báo cáo trên từng đơn vị tổng thể của đối tượng quản lý f0, f1 (số đơn vị tổng thể

hoặc số lần xuất hiện của các lượng biến x0, x1 ở kỳ gốc và kỳ báo cáo)

+ f0, f1: qui mô của tổng thể phức tạp ở kỳ gốc và kỳ báo cáo

thì:



x 0   x f

0 0

 f0



; x 1   x f

1 1

 f1

là các mức độ của chỉ tiêu chất lượng bình quân của tổng thể phức tạp ở kỳ gốc và báo cáo, do đó:

*Phân tích tình hình biến động chỉ tiêu chất lượng bình quân ở kỳ báo cáo so

với kỳ gốc và tìm nguyên nhân ảnh hưởng đến nó bằng hệ thống chỉ số như sau:

I x = = =

x

Về độ lệch tuyệt đối:

(x1 - x0)f1 = (x1 - x01) f1 + (x01 - x0) f1

Hay ta viết gọn lại:

I x = =

x

 =  Xc + Xa (ĐVT: trùng với đơn vị tính của x tính cho một đơn vị

tổng thể)

I  x : phản ánh tốc độ tăng hoặc giảm chỉ tiêu chất lượng bình quân ở kỳ báo

cáo so với kỳ gốc (x1/x0 )

Trang 135

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

(x1/x01 ): phản ánh tốc độ tăng hoặc giảm của bản thân chỉ tiêu chất lượng, loại trừ sự ảnh hưởng biến động của kết cấu đơn vị tổng thể, tức là nó phản ánh mức

độ tăng giảm hiệu quả hoạt động qua thời gian (phản ánh sự đầu tư chiều sâu)

(  x 01 /  x 0 ): phản ánh tốc độ tăng hoặc giảm của chỉ tiêu bình quân do sự ảnh

hưởng biến động của kết cấu đơn vị tổng thể

I = I Xc x I Xa (ĐVT: lần, %)

Chỉ số Chỉ số Chỉ số ảnh hưởng

cấu thành cố định kết cấu kết cấu đơn vị

khả biến đơn vị tổng thể tổng thể

 : Phản ánh mức độ tăng (giảm) tuyệt đối của tổng thể phức tạp đồng chất

ở kỳ báo cáo so với kỳ gốc do sự ảnh hưởng biến động đồng thời của tất cả các nhân tố

  Xc : Phản ánh mức độ chênh lệch tuyệt đối của tổng thể phức tạp đồng chất

ở kỳ báo cáo so với kỳ gốc do sự ảnh hưởng biến động của bản thân chỉ tiêu chất lượng (Do sự ảnh hưởng của hiệu quả hoạt động)

 Xa : Phản ánh mức độ tăng (giảm) tuyệt đối của tổng thể phức tạp đồng chất

ở kỳ báo cáo so với kỳ gốc do sự ảnh hưởng biến động của kết cấu đơn vị tổng thể 7.3.2 Phân tích sự biến động của tổng thể phức tạp đồng chất và tìm nguyên nhân

ảnh hưởng

Phân tích sự biến động kết quả hoạt động và đánh giá mức độ ảnh hưởng của hiệu quả hoạt động đối với tổng thể phức tạp đồng chất ở kỳ báo cáo so với kỳ gốc bằng hệ thống chỉ số như sau:

-Số tương đối:

X = Xifi/fI

-Số tuyệt đối:

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

Từ hệ thống trên => XIfI = XifI = Xifi

Tổng thể phức tạp đchất

(Kết quả hoạt động của

Chỉ tiêu chất lượng

Qui mô của hiện tượng, qui mô của tổng thể từng kỳ nghiên cứu) bình quân nghiên cứu từng kỳ

I xf =

=

Ix x

I f

x x f1

X0f0

X0f0

I xf= Ix x I f = Ixc x Ixa x I f

I xf: Phản ảnh tốc độ tăng (giảm) của tổng thể phức tạp đồng chất hoặc của kết quả hoạt động ở kỳ báo cáo so với kỳ gốc do sự ảnh hưởng biến động của tất cả các nhân tố (3 nhân tố)

I f: Phản ánh tốc độ tăng (giảm) qui mô hoạt động của đối tượng quản lý

Và số tuyệt đối:

 xf =

  xf =

+  f =

- X0f0

xc + xa+  f

= (X1 – X0)f1 + (f1 – f0) X0

= (X1 - X01)f1

Trong đó:

+

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

(X01– X0)f1+ (  f 1 –  f 0 )  X 0

 xf – phản ánh mức độ tăng (giảm) tuyệt đối của tổng thể phức tạp đồng chất ở kỳ báo cáo so với kỳ gốc do sự ảnh hưởng biến động của tất cả các nhân tố Trong đó:

 xc : phản ánh mức độ tăng (giảm) tuyệt đối của tổng thể phức tạp đồng chất ở kỳ

báo cáo so với kỳ gốc do sự ảnh hưởng biến động của bản thân chỉ tiêu chất lượng (của hiệu quả kinh tế)

 xa : phản ánh mức độ tăng giảm tuyệt đối của tổng thể phức tạp đồng chất do sự

ảnh hưởng biến động của kết cấu đơn vị tổng thể

  f – phản ánh chênh lệch tuyệt đối tăng hoặc giảm tổng thể phức tạp đồng chất do

sự ảnh hưởng biến động của qui mô hoạt động, (do sự ảnh hưởng của đầu tư chiều

rộng)

*Để đánh giá bản chất của tình hình biến động tổng thể phức tạp đồng chất thì phải chú ý vào Ixc và xc vì nó phản ảnh hiệu quả hoạt động và thực lực của đối tượng quản lý

Câu hỏi và bài tập chương 7

1 Chỉ số trong phân tích thống kê là gì? Phân loại chỉ số?

2 Tại sao phải nghiên cứu chỉ số bình quân?

Bài tập:

3 a Với cùng một số tiền mua hàng với năm 2002, năm 2003 người dân thành phố X mua thêm được 20% lượng hàng hóa so với năm 2002 Hỏi giá cả tại thành phố này đã tăng hay giảm bao nhiêu % qua hai năm?

b Giá cả các mặt hàng tại thành phố X trong năm 2003 so với năm 2002 tăng 5%, còn lượng hàng hóa bán ra tăng 8% Vậy tổng lượng hàng hóa

tiêu thụ tại thành phố này tăng bao nhiêu %?

c Giá cả các mặt hàng tại thành phố X trong năm 2003 so với năm 2002 giảm 4%, còn lượng hàng hóa bán ra tăng 10% Vậy tổng lượng hàng hóa tiêu thụ tại thành phố này tăng hay giảm bao nhiêu %?