Thống Kê Học - Phương Pháp Chỉ Số (Phần 1) part 7 ppsx

Phương pháp chỉ số Khi phân tích sự biến động tổng thể phức tạp qua thời gian phải tìm các nguyên nhân ảnh hưởng đến chúng.. Cơ sở để xác định nó là phương trình kinh tế phản ánh mối qu

n = nnv + nk





c Hệ thống chỉ số nhân tố:

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

Khi phân tích sự biến động tổng thể phức tạp qua thời gian phải tìm các nguyên nhân ảnh hưởng đến chúng

Cơ sở để xác định nó là phương trình kinh tế phản ánh mối quan hệ tích số

của các nhân tố cấu thành nên tổng thể phức tạp Ví dụ:

yn =  (yxn)

Iyn = Iy x In (Hệ thống chỉ số nhân tố )

y1n1 y1n1 y0n1

=

x

y0n0 y0n1

yn = y + n





y0n0

y1n1 -y0n0 = (y1n1 - y0n1) + (y0n1 - y0n0)

Vế trái của các phương trình phản ánh sự biến đổi của tổng thể phức tạp do sự ảnh hưởng biến đổi đồng thời của tất cả các nhân tố

Vế phải của các phương trình phản ánh sự biến động của từng nhân tố ảnh

hưởng đến sự biến động của tổng thể phức tạp

Ví dụ: phân tích sự biến đổi doanh số bán của cửa hàng ở kỳ báo cáo so với

kỳ gốc và tìm các nguyên nhân ảnh hưởng đến nó bằng hệ thống chỉ số: (Với giả thiết cho trong bảng số 7.1 trang ….)

pq =  (pxq)

Ipq = Ip xIq

p1q1 p1q1 p0q1

= x

p0q0 p0q1 p0q0

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

=

x

54 000 1,316 = 0,995 x 1,322

pq = p + q

17 100 = -300 +17 400 (ngàn đồng)

Kết luận: Doanh số bán ở kỳ báo cáo so với kỳ gốc tăng 31,6% (hay tăng 17.100 ngàn đồng), trong đó:

- Do giá bán của cửa hàng giảm 0,5% làm cho doanh số bán giảm 300 ngàn đồng

- Và do lượng bán của cửa hàng tăng 32,20% làm cho doanh số bán tăng

17.400 ngàn đồng

Vậy tình hình kinh doanh của cửa hàng là tốt vì tăng doanh số bán chủ yếu

là do tăng lượng bán

d Phương pháp xác định chỉ số không gian:

d.1 Chỉ số không gian cá thể: phương pháp tính giống như phương pháp xác

định số tương đối không gian là chỉ số

Ví dụ: phân tích sự biến động sản lượng sản phẩm A của xí nghiệp X so với

xí nghiệp Y trong kỳ nghiên cứu bằng chỉ số không gian sản phẩm cá thể như sau:

qX

iq(X/Y) = (lần, %)

qY

Chênh lệch tuyệt đối: Chỉ số cá thể

q(X/Y) = qX - qY

gồm:

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

d.2 Chỉ số không gian chung: Cơ sở xác định chỉ số không gian chung bao

- Mục đích yêu cầu phân tích tình hình biến động của hiện tượng phức tạp qua hai không gian khác nhau

- Phương pháp xác định số tương đối không gian là chỉ số

- Phương pháp xác định chỉ số phát triển chung

- Tính lịch sử của hiện tượng và phạm vi nghiên cứu của đối tượng quản lý Trên các cơ sở đó, người ta rút ra được các nguyên tắc xác định quyền số của chỉ số không gian chung như sau:

*Khi nghiên cứu sự biến động của chỉ tiêu số lượng cấu thành nên tổng thể

phức tạp qua hai không gian khác nhau thì quyền số là chỉ tiêu chất lượng bình quân

có liên quan giữa hai không gian

 nAy

In(A/B) = (lần, %)

nBy

n(A/B) = nAy – nBy

(Đơn vị tính của n trùng với đơn vị tính của tổng thể phức tạp)

nA, nB : Dãy số lượng biến của chỉ tiêu số lượng trong từng không gian A và

B

nAyA + nByB

y =

nA + nB

và B

Ví dụ: phân tích số lượng bán hàng của cửa hàng A so với cửa hàng B bằng

chỉ số lượng bán chung giữa hai không gian như sau:

qA.p

Iq(A/B) = (lần, %)

qB.p

q(A/B) =qA.p - qB.p

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số











q q p A A

A 











B 







-Trong thực tế để đơn giản cách tính giá bình quânp, người ta có thể lấy giá

cố định để làm quyền số hoặc giá qui định trong từng thời kỳ nghiên cứu

Ví dụ: So sánh sản lượng sản phẩm giữa hai doanh nghiệp X và Y bằng chỉ số

sản lượng không gian như sau:

qxzx + qyzy

qXz qX qx + qy

Iq(X/Y) = = (ĐVT: lần, %)

qYz qY qxzx + qyzy

qx + qy

q(X/Y) = qXz – qYz

 Trong thực tế có nhiều trường hợp tính giá thành bình quân (z ) có

nhiều khó khăn, do đó người ta có thể dùng lượng lao động hao phí bình quân để

sản xuất sản phẩm đó giữa hai không gian để thay thế

*Khi nghiên cứu sự biến động chỉ tiêu chất lượng cấu thành nên tổng thể

phức tạp qua hai không gian khác nhau thì quyền số là chỉ tiêu số lượng có liên quan của từng không gian hoặc chung cho cả hai không gian:

yA.nA

Iy(A/B) = (lần, %)

yB.nB

Hoặc:

y(A/B) = yBnB – yAnA

""

Chương 7 Phương pháp chỉ số

yA.N yA(nA + nB)

Iy(A/B) = =

yB.N

 y(A/B) = y A N -  y B N

yB(nA +nB) ()

Trong thực tế người ta thường dùng chỉ số ()

*Chú ý: Khi phân tích sự biến động một tổng thể phức tạp đồng chất giữa hai không gian khác nhau thì trong chỉ số không gian chung sẽ không có quyền số:

yAnA

IYn(A/B) = (lần, %)

yBnB

Yn(A/B) = yAnA – yBnB

KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT TỔNG THỂ PHỨC TẠP

7.3.1 Phân tích sự biến động của chỉ tiêu chất lượng bình quân qua hai thời gian

khác nhau (phân tích sự biến động hiệu quả hoạt động):

Hiệu quả hoạt động của đối tượng quản lý được biểu hiện bằng chỉ tiêu chất

lượng bình quân (chỉ tiêu năng suất lao động bình quân; số vòng quay vốn bình

quân; doanh lợi bình quân )