DINH DƯỠNG VỚI BỆNH LOÃNG XƯƠNG Nếu như tính chất tiêu biểu của da là sự uyển chuyển, dẻo dai bề ngoài, thì xương là tượng trưng cho sự kiên cố bên trong của cơ thể con người.. Trong khi
Trang 1DINH DƯỠNG VỚI BỆNH LOÃNG XƯƠNG
Nếu như tính chất tiêu biểu của da là sự uyển chuyển,
dẻo dai bề ngoài, thì xương là tượng trưng cho sự kiên cố bên trong của cơ thể con người
Cơ thể một người trưởng thành có 206 chiếc xương, chiếm 14% tổng trọng lượng cơ thể Nhiệm vụ chính của bộ xương là tạo ra một bộ khung vững chắc để trên đó phân bố tất cả các cơ quan của cơ thể, đồng thời cũng bảo vệ các cơ quan nội tạng Xương cũng phối hợp với bắp thịt để giúp cơ thể chuyển động và di chuyển một cách uyển chuyển và vững chắc
Cấu tạo của xương
Thành phần hóa học của xương là hỗn hợp chất hữu cơ và vô cơ theo tỷ lệ 1:2
Xương được cấu tạo với ba chất căn bản: 45% khoáng chất, trong đó calci chiếm đa số, 30% các mô mềm collagen
với tế bào, mạch máu và 25% nước
Khoáng chất chính là calci phosphat (5/6), số còn lại là calci carbonat, fluorid, chlorid, magnesium, một ít natri chlorid và sulfat Collagen là chất hữu cơ có thể tách riêng
khi ngâm xương vào dung dịch
Có tới 98% tổng lượng calci trong cơ thể được dự trữ ở
xương và 1% lưu hành trong máu Khi calci trong máu giảm
Trang 2Khi lượng calci trong máu giảm, parathormon rút calci
từ xương ra để cân bằng Khi nhu cầu calci đủ rồi thì tuyến
giáp lại tiết ra hormon calcitonin để chặn tác dụng của parathormon
Estrogen là loại hormon nữ, nhưng cũng có một lượng
rất nhỏ ở nam giới Estrogen làm giảm sự rút lấy calci từ
xương Vì thế, khi mãn kinh nữ giới thường bị bệnh loãng xương
Vitamin D giúp sự tạo xương và duy trì xương
cứng chắc
Trong khi đó, một số chất như cà phê, thuốc lá, rượu lại làm giảm sự hấp thụ calci.
Thuốc kháng sinh tetracyclin, erythromycin, isoniazid,
làm giảm hấp thụ calci; các thuốc chống acid dạ dày như Mylanta, Maalox, thuốc lợi tiểu furosemid, thiazid làm
tăng bài tiết calci qua nước tiểu.
Calci trong thực phẩm ít khi gây ra xáo trộn cho cơ thể,
nhưng khi uống thêm thì calci có thể gây ra một vài vấn đề
chẳng hạn như đầy hơi, táo bón hoặc nước tiểu nhiều calci
đưa tới sỏi thận
Vì dạ dày chỉ có thể hấp thụ từng lượng nhỏ calci, ta nên
uống khoáng chất này làm nhiều lần, mỗi lần một ít
Sự xáo trộn của calci có thể dẫn đến một bệnh phổ biến
là loãng xương.
Bệnh loãng xương (Osteoporosis)
Thoái hóa xương là một diễn biến bình thường, khởi sự ngay từ tuổi trung niên và nối tiếp cho tới khi về già Trong diễn biến này, thành phần cấu tạo xương không thay đổi, nhưng khối lượng và độ đặc của xương thay đổi
Trang 35 Cho con bú Khi nuôi con bằng sữa mẹ quá sáu tháng
thì sự hao xương nhất thời có thể xảy ra, vì lượng calci
trong sữa rất lớn (khoảng 320mg/lít) Vì thế, người mẹ cần dùng đủ số calci và vitamin D để phòng bệnh
xương
6 Dược phẩm Một số dược phẩm như Dilantin, Phenobarbital, Corticosteroid, Lithium, Phenothia-zine, Tetracycline, Cyclosporin, hormon tuyến giáp
làm tiêu hao calci từ xương hoặc ngăn cản sự hấp thụ calci ở ruột.
7 Ít vận động cơ thể Cơ thể ít vận động dẫn đến hao
xương, giảm khối xương Người bệnh nằm liệt giường lâu ngày thì xương rất yếu và dễ gãy
8 Tâm trạng căng thẳng như chấn thương, đói khát,
sợ hãi
9 Dùng nhiều rượu và thuốc lá.
10 Thiếu vitamin D Quan sát những người sử dụng
cùng lượng calci như nhau, người sống ở vùng có ít
ánh nắng thường bị loãng xương nhiều hơn người sống
ở vùng có nhiều ánh nắng Đó là vì nắng chiếu trên
da tạo ra vitamin D, và vitamin D góp phần tích cực
trong việc bảo vệ xương
Ngoài ra, thực phẩm có nhiều chất xơ làm giảm hấp thụ
calci; ăn nhiều đạm động vật làm tăng bài tiết calci trong
nước tiểu, trong khi đạm thực vật không có tác dụng này Uống nhiều cà phê cũng làm hao xương ở người cao tuổi, nhất là khi không uống thêm loại sữa có bổ sung calci.
Để tránh loãng xương, ngoài việc tiêu thụ đầy đủ lượng
calci như đã nói ở trên, ta cần tránh các nguy cơ đưa đến
hư hao xương