Tổn thương võng mạc ở bệnh nhân AIDS (Kỳ 2) docx

Tổn thương võng mạc ở bệnh nhân AIDS Kỳ 2 2.3.Viêm hắc võng mạc do lao Viêm võng mạc do lao thường là viêm từ hắc mạc lan vào võng mạc, hay gặp trong hình thái lao kê... Hay gặp viêm m

Tổn thương võng mạc ở bệnh nhân AIDS

(Kỳ 2)

2.3.Viêm hắc võng mạc do lao

Viêm võng mạc do lao thường là viêm từ hắc mạc lan vào võng mạc, hay gặp trong hình thái lao kê

Viêm hắc võng mạc do lao biểu hiện dưới dạng củ lao hoặc u lao Củ lao màu vàng hoặc trắng xám, kích thước 0,5 - 3mm Có thể có một hoặc nhiều củ lao, tổn thương thường ở cực sau

Hay gặp viêm mạch máu võng mạc, thường viêm thành tĩnh mạch Viêm mạch máu võng mạc có thể gây tắc mạch dẫn đến biến chứng tân mạch võng mạc

do thiếu máu võng mạc

Chụp phổi có thể thấy lao phổi, phản ứng mantoux dương tính

Cần hội chẩn với bác sĩ chuyên khoa lao, dùng phối hợp các thuốc chống lao theo liệu trình 6-9 tháng (nên dùng kèm vitamin nhóm B để hạn chế biến chứng nhiễm độc thị thần kinh do thuốc chống lao ethambutol), kết hợp điều trị nhiễm HIV để tăng khả năng miễn dịch

2.4.Viêm hắc võng mạc do toxoplasma

Thị lực giảm do dịch kính đục hoặc tổn thương xâm nhập vùng hoàng điểm Bệnh nhân thấy những thể lơ lửng như ruồi bay trước mắt do dịch kính đục,

có hiện tượng nhìn biến hình

Trường hợp điển hình có viêm võng mạc thành ổ màu kem thường ở cực sau, kích thước 0,5-2mm, võng mạc phù, viêm dịch kính khu trú trước ổ viêm

võng mạc tạo nên hình ảnh “đèn pha trong sương mù” Có thể có một hoặc nhiều ổ viêm ở 2 mắt Ổ viêm thường ở cạnh mạch máu võng mạc chứng tỏ tác nhân lan theo đường máu đến, không phải viêm tái hoạt Có thể kèm viêm màng bồ đào trước, viêm mạch máu võng mạc Sau vài tháng ổ viêm võng mạc thành sẹo teo hắc võng mạc có sắc tố

Ở bệnh nhân AIDS, tổn thương mắt do toxoplasma thường kèm với tổn thương hệ thần kinh trung ương nên cần chụp cắt lớp sọ não để phát hiện tổn thương não do toxoplasma

Có kháng thể IgG và IgM kháng toxoplasma gondii trong huyết thanh và trong dịch nội nhãn Hiệu giá kháng thể trong dịch nhãn cầu cao hơn trong huyết thanh IgM dương tính biểu hiện nhiễm mới

Điều trị bằng các thuốc chống toxoplasma như pyrimethamin, sulfadiazin, clindamyxin, atovaquon nhưng không dùng kèm corticoit

2.4.Viêm hắc võng mạc do nấm

Viêm võng mạc do nấm luôn kèm với viêm hắc mạc Nấm candida và aspergillus là nguyên nhân phổ biến nhất của viêm hắc võng mạc do nấm nội sinh

Viêm hắc võng mạc do nấm candida:

Ổ viêm hắc võng mạc màu trắng kem, hình tròn hoặc bầu dục, kích thước 0,2 – 0,4 mm Thường có nhiều ổ viêm ở 2 mắt Có thể có xuất huyết nhỏ trong võng mạc Viêm hắc võng mạc có thể lan vào dịch kính thành những đốm đục trắng như cục bông

Xét nghiệm bệnh phẩm dịch kính có nấm

Điều trị bằng các thuốc chống nấm như amphoterixin B, dẫn xuất azol

Cắt dịch kính khi viêm dịch kính nhiều, cắt dịch kính với mục đích loại bỏ nguyên nhân viêm và lấy bệnh phẩm xét nghiệm tìm nguyên nhân

Viêm hắc võng mạc do nấm aspergillus:

Hình ảnh điển hình là mảng viêm hắc võng mạc màu vàng nhạt, tổn thương thường xâm nhập vùng hoàng điểm Nấm aspergillus chia nhánh nên ổ viêm hắc võng mạc do nấm aspergillus thường lớn hơn ổ viêm hắc võng mạc do nấm candida, các đốm viêm dịch kính dạng cục bông đậm đặc hơn Nấm aspergillus lan truyền trong mạch máu, có thể gây tắc mạch võng mạc do sợi nấm

Điều trị viêm hắc võng mạc do nấm aspergillus tương tự như điều trị viêm hắc mạc do nấm candida nhưng tiên lượng xấu hơn

BS Hoàng Thị Hạnh

Bệnh viện Mắt trung ương