Ghép tủy xương hay ghép tế bào gốc (Kỳ 3) docx

Kỳ 3 Ghép Tủy xương hay ghép tế bào gốc: Tế bào gốc là các tế bào trong tủy xương phần xốp,chất dịch ở phần trung tâm xương liên tục tạo ra các tế bào máu cho cơ thể.. Ghép tế bào gốc đ

Ghép tủy xương hay ghép tế bào gốc

Bác sĩ Vũ Đình Hào, Lausanne, Thụy sĩ

(Kỳ 3)

Ghép Tủy xương hay ghép tế bào gốc:

Tế bào gốc là các tế bào trong tủy xương (phần xốp,chất dịch ở phần trung tâm xương) liên tục tạo ra các tế bào máu cho cơ thể Ghép tế bào gốc được sử dụng để thay thế tủy xương khi tủy xương đã bị huỷ do các trị liệu như hóa trị, xạ trị, hoặc do căn bệnh Tế bào gốc có thể được lấy từ tủy xương hoặc máu Tế bào

gốc có thể được ghép từ của chính bệnh nhân ( tự ghép), hoặc có thể từ một người nào khác (dị ghép)

Ghép tủy xương (BMTs) là phương pháp đầu tiên để thay thế các tế bào gốc , nhưng hiện nay ít sử dụng thường xuyên Người hiến tủy thường được gây

mê trước khi tiến hành lấy tủy xương để đưa vào sử dụng trong một ca ghép tủy

Với việc hiến các tế bào gốc từ máu ngoại vi, các tế bào gốc được lấy từ máu tuần hoàn Điều này cho phép người hiến vẫn tỉnh táo trong khi lấy các tế bào gốc

Trước khi hiến, người cho phải dùng một loại thuốc đặc biệt để làm các tế bào gốc phát triển và đi vào vòng tuần hoàn máu Đây là phương pháp ghép tế bào gốc (SCT), là phương pháp thông thường được sử dụng nhiều nhất ngày nay

Bác sĩ hoặc các điều dưỡng chăm sóc bệnh nhân ung thư sẽ cho bn biết thêm chi tiết về điều trị hoặc các ca lâm sàng sử dụng phương pháp ghép tế bào gốc

Nếu bênh nhân đã được ghép tủy hay ghép tế bào gốc:

Dấu hiệu cần lưu ý:

 Da bị phát ban, đặc biệt là trên lòng bàn tay hay bàn chân

 Chán ăn, sụt cân

 Thở hổn hển hoặc ho

 Mệt mỏi

 Đau

 Khó chịu ở dạ dày

 Buồn nôn hoặc ói mửa

 Vết loét miệng hoặc khô miệng

 Tiêu chảy

 Vàng da hay vàng mắt

 Chóng mặt, xanh xao, hoặc các dấu hiệu của chỉ số hemoglobin thấp (xem chỉ số huyết học)

 Sốt, ớn lạnh hoặc các dấu hiệu của nhiễm trùng (xem bài chỉ số huyết học, chỉ số bạch cầu thấp)

 Máu trong phân hoặc nước tiểu, chảy máu từ bất cứ nơi nào (xem phần bài chỉ số huyết học, chỉ số tiểu cầu thấp)



Những gì bệnh nhân nên làm

 Đến gặp Bs đúng theo lịch hẹn

 Đặt câu hỏi Nhóm chăm sóc bệnh nhân ung thư sẽ giúp đỡ bn

 Hỏi về phản ứng phụ và cách xử lý khi gặp phải

 Dùng thuốc theo đúng như Bs kê toa

 Hỏi về những dấu hiệu nào cần thông báo cho bác sĩ

 Nếu bn bị các triệu chứng khác , vd như buồn nôn hoặc ói mửa, xin xem lại bài đó , và gọi bác sĩ



Những gì người chăm sóc có thể làm

 Đi với bệnh nhân đến cuộc hẹn với Bs và hỏi nhóm chăm sóc bệnh nhân ung thư nếu có bất kỳ thắc mắc

 Giúp theo dõi phản ứng phụ và các triệu chứng của bịnh nhân, xem lại những bài đó trong tập sách này

Gọi cho bác sĩ nếu bệnh nhân:

 Có một trong những vấn đề nêu trên, hay các triệu chứng làm bạn lo ngại

 Thắc mắc về phương pháp ghép tủy hay ghép tế bào gốc