Zarathustra đã nói như thế Về những giảng tòa về đức hạnh Người ta đến khoe với Zarathustra là có một nhà hiền triết thuyết giảng tuyệt vời về giấc ngủ và đức hạnh, do đó được hưởng đầy
Trang 1Zarathustra đã nói như thế
Về những giảng tòa về đức hạnh
Người ta đến khoe với Zarathustra là có một nhà hiền triết thuyết giảng tuyệt vời về giấc ngủ và đức hạnh, do đó được hưởng đầy danh vọng cùng phần thưởng; theo lời thiên hạ thì tất cả thanh niên đều chen nhau ngồi chung quanh giảng tòa nơi ông ta thuyết giảng Zarathustra đến tịnh thất của nhà hiền triết, rồi cùng với đám thanh niên, Zarathustra ngồi trước giảng tòa
Và nhà hiền triết rao giảng như sau:
“Vinh danh và tôn kính cho giấc ngủ Giấc ngủ là nguyên lý vạn sự Các ngươi hãy tránh xa những kẻ trằn trọc không yên hoặc những kẻ canh thức ban đêm!
Trang 2Ngay cả tên trộm cũng hổ thẹn trước giấc ngủ Bước chân nhẹ nhàng của kẻ trộm chạy trốn trong đêm tối Nhưng kẻ canh đêm lại không biết đến nỗi hổ thẹn, hắn nâng tù và lên thổi không chút thẹn thùng
Biết ngủ, không phải là một chuyện nhỏ nhoi: phải khởi sự bằng cách canh thức tỉnh táo cả ngày
Mười lần trong ngày, ngươi phải tự vượt thắng chính mình: đó là bằng chứng của sự mệt mỏi tốt lành và đó là thuốc phiện cho tâm hồn
Mười lần trong ngày, ngươi phải tự hòa giải với chính mình; bởi vì nếu tự vượt thắng mình là chuyện cay đắng, thì kẻ nào không tự hòa giải được sẽ ngủ không yên
Ngươi phải tìm thấy mười sự thật trong ngày; bằng không, ngươi sẽ tìm kiếm những sự thật trong đêm tối và linh hồn ngươi sẽ vẫn còn đói khát
Mười lần trong ngày, ngươi phải cười vang hoan hỉ; bằng không, ban đêm ngươi sẽ bị quấy rối bởi bao tử, cha sinh ra nỗi buồn phiền
Ít người biết được điều đó, nhưng phải biết rõ tất cả những đức hạnh
để ngủ ngon Tôi sẽ làm chứng gian chăng? Tôi sẽ phạm tội ngoại tình chăng?
Trang 3Tôi sẽ thèm muốn người đầy tớ gái của ông bạn láng giềng chăng? Tất
cả những câu hỏi đó đều không phù hợp cho một giấc ngủ ngon
Và ngay cả khi sở đắc được tất cả mọi đức hạnh, người ta vẫn còn phải tự thỏa hiệp với mình về một điều: cho chính những đức hạnh ấy đi ngủ đúng lúc
Những người đàn bà xinh xắn dễ thương ấy, ngươi đừng nên để họ cãi
cọ nhau! Và lại cãi cọ trên lưng ngươi, hỡi kẻ vô phúc!
Làm hòa với Thượng đế và với đồng loại, đấy chính là điều mà giấc ngủ ngon mong muốn Và làm hòa cả với ma quỷ của đồng loại ngươi, bằng không nó sẽ đến ám ảnh ngươi lúc ban đêm
Vinh danh và tuân phục quyền bính, ngay cả thứ quyền bính khập khiễng! Giấc ngủ ngon muốn thế Có phải lỗi ở ta chăng, nếu quyền bính thích bước đi trên những đôi chân vặn vẹo?
Kẻ nào dẫn bầy chiên của mình đến gặm cỏ trên cánh đồng cỏ xanh tươi nhất bao giờ cũng là kẻ chăn chiên giỏi nhất dưới mắt ta: giấc ngủ ngon muốn như thế
Trang 4Ta chẳng hề muốn có nhiều vinh dự, hoặc có nhiều kho tàng vĩ đại: điều đó làm ta tức tối Nhưng người ta sẽ trằn trọc chẳng yên nếu không có một tên tuổi hoặc một kho tàng nho nhỏ
Ta thích đón tiếp một nhóm bạn bè nhỏ hơn là một nhóm bạn bè dữ tợn, nhưng họ phải đến và đi cho hợp lúc: giấc ngủ ngon đòi hỏi như thế
Ta cũng có thích thú lớn lao đối với những kẻ nghèo nàn về tinh thần:
họ làm ta dễ ngủ Nhất là họ sung sướng khi người ta luôn luôn cho họ là có
lý
Ngày trôi qua như thế đối với những người đức hạnh Khi đêm buông xuống, ta cẩn thận đề phòng không kêu gọi giấc ngủ Giấc ngủ không muốn được kêu đến, vì giấc ngủ là chủ nhân của tất cả mọi đức hạnh!
Nhưng ta suy nghĩ đến những gì ta đã làm hay đã nghĩ trong ngày Trong khi kiên nhẫn nhai lại như một con bò, ta tự hỏi mình: Vậy đâu là mười lần mi tự chiến thắng chính bản thân mi?
Và đâu là mười lần hòa giải, và mười sự thực, và mười chuỗi cười làm lòng mi thỏa thích?
Trang 5Trong khi ta trầm tư điều đó, trí óc được nhẹ nhàng ru theo bốn mươi
tư tưởng, thì đột nhiên giấc ngủ xâm chiếm ta, giấc ngủ mà ta chẳng hề kêu gọi đến, chủ nhân của những đức hạnh
Giấc ngủ đập vào mắt ta: mắt ta trĩu nặng Giấc ngủ chạm vào môi ta,
và môi ta cứ mở rộng
Thực ra, bằng những bước chân nhẹ nhàng mây khói, giấc ngủ lẻn vào trong ta, tên trộm mà ta ưa thích, và đánh cắp những tư tưởng của ta: ta sững
sờ câm lặng như chiếc giá viết kia
Nhưng ta không đứng thẳng được lâu; ta đã nằm duỗi ra rồi”
Khi Zarathustra nghe nhà hiền triết nói như thế, hắn cười thầm trong lòng, vì một nguồn ánh sáng đã trỗi lên trong hắn Và hắn tự nhủ lòng mình như sau:
“Ta thấy nhà hiền triết này điên rồ với bốn mươi tư tưởng của ông ta: nhưng ta sẵn lòng tin rằng ông ta thực tuyệt vời trong giấc ngủ
Trang 6Hạnh phúc thay cho những kẻ nào sống gần nhà hiền triết ấy! Một giấc ngủ ngon lành như thế dễ truyền lan, dẫu có phải xuyên qua một bức tường dày
Lại có cả một vẻ quyến rũ toát ra từ giảng tòa của ông ấy Và không phải là điều vô ích khi những người thanh niên đến ngồi chung quanh con người rao giảng đức hạnh đó
Minh triết của ông ta bảo rằng: hãy canh thức tỉnh táo để ngủ ngon
Và thực ra, nếu cuộc đời chẳng có ý nghĩa gì và nếu ta phải chọn một điều phi lý, ta thấy rằng điều phi lý đó xứng đáng nhất cho sự lựa chọn của ta
Giờ đây, ta hiểu rõ điều mà xưa kia người ta tìm kiếm trước tất cả mọi
sự, khi họ tìm kiếm những bậc thầy của đức hạnh Họ đi tìm kiếm một giấc ngủ ngon cùng những đức hạnh được phủ bởi những cây thuốc phiện!
Đối với tất cả những nhà hiền triết được trọng vọng xiển dương tột độ trên những giảng tòa kia, minh triết hay sự khôn ngoan chính là giấc ngủ ngon không mộng mị: họ không biết đến ý nghĩa nào cao cả hơn của đời sống
Ngay cả hôm nay cũng vẫn còn vài người thuộc dòng dõi kẻ thuyết giáo về đức hạnh kia, và họ không luôn luôn chính trực như ông ta: nhưng
Trang 7mà thời của họ đã qua rồi Vì vậy họ sẽ không đứng được lâu: kìa, họ đã nằm dài xuống
Hạnh phúc thay những kẻ đang mơ màng này: vì chẳng bao lâu họ sẽ ngủ thiếp đi”