Đặc điểm vỏ, hệ tiêu hoá, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp lớp nhiều chân pdf

Có thể dày và cứng do ngấm nhiều muối can xi như ở chân kép hay thiếu tầng mặt epicuticun nên không có khả năng chống mất nước.. Nhiều chân có các loại tuyến da đơn bào và đa bào tiết ch

Đặc điểm vỏ, hệ tiêu hoá,

hệ tuần hoàn, hệ hô hấp

lớp nhiều chân

1 Vỏ cơ thể

Vỏ ngoài của nhiều chân thay đổi khác nhau tuỳ nhóm Có thể dày và cứng do ngấm nhiều muối can xi như ở chân kép hay thiếu tầng mặt

(epicuticun) nên không có khả năng chống mất nước Vì vậy chúng thường sống ở nơi ẩm ướt

và sinh hoạt về đêm Ngược lại nhóm

Scutigerimorpha vỏ có tầng epicuticun nên

có thể sống được nơi khô hạn

Nhiều chân có các loại tuyến da đơn bào và đa bào tiết chất độc, có mùi rất đặc trưng nên giúp cho khả năng tự vệ Ví dụ như chất tiết

của Spirololus ăn mòn da, tạo thành những đám xẫm, loài Polyzonium rosalblum tiết dịch trắng

và mùi băng phiến, giống Frontaria ở vùng

nhiệt đới tiết chất có mùi hạnh đào vì có chứa chất xyanhydric

2 Hệ tiêu hoá

Có nhiều tuyến nước bọt với các ống dẫn độc lập đổ vào xoang miệng Ví dụ như cuốn chiếu đũa (Julidae) có 3 đôi tuyến nước bọt, còn chân môi (Chilopoda) có 3 – 5 đôi tuyến nước bọt đổ vào gốc của đôi hàm dưới thứ 2, tương đồng với tuyến tơ của ấu trùng côn trùng Thức ăn của Nhiều chân là mô thực vật đang phân giải, hay ăn thịt

3 Hệ tuần hoàn

So với sơ đồ chung của chân khớp thì nhiều chân có hệ mạch phát triển Ở chân môi từ mỗi ngăn tim có các đôi động mạch phân nhánh

trước khi mở ra trong các khe hổng của thể

xoang hỗn hợp, có động mạch chủ trước và các đôi lỗ tim

Ở các đôi lỗ tim máu chuyển từ sau ra trước, còn trong mạch máu bụng máu chỉ chuyển theo chiều ngược lại Nhịp co bóp của tim sai khác nhau tùy loài (có thể 18 lần trong một phút như

ở loài Scoliophanes maritimus còn

giống Lithobius có 80 lần thở trong 1 phút)

4 Hệ hô hấp

Cơ quan hô hấp là khí quản Khởi đầu là các đôi chùm ống độc lập, không phân

nhánh đổ ra ở các đôi lỗ thở ứng với từng đốt (ở chân kép) Từ kiểu này các khí quản phân

nhánh và bắt nhánh với nhau tạo thành hệ

thống phức tạp đến từng nội quan (ở Scutigera)

Ở chân kép mỗi đốt kép có 2 đôi khí quản, ở

chân môi cứ 2 đốt liên tiếp mới có một đôi lỗ thở, ở Scutigerasố đôi lỗ thở tiêu giảm còn 7 đôi

Hương Thảo