Tuy nhiên, bạn cũng cần biết thêm là, một cách hoàn toàn tự nhiên, bình thường, vẫn phải có một ít tóc rụng đi trong chu kỳ sinh trưởng chung của mái tóc.. Giờ đây, khi đã hiểu được hiện
Trang 152 CHĂM SÓC MÁI TÓC
a Kiến thức chung
Bạn có thể đang lo lắng vì tóc rụng? Mỗi lần chải tóc, bạn thấy một ít tóc vướng theo và rơi khỏi mái tóc mình
Nổi lo lắng của bạn là đúng Rụng tóc là dấu hiệu của một số vấn đề cần quan tâm Tuy nhiên, bạn cũng cần biết thêm là, một cách hoàn toàn tự nhiên, bình thường, vẫn phải có một ít tóc rụng đi trong chu kỳ sinh trưởng chung của mái tóc Trừ khi là tóc rụng quá nhiều và kèm theo một số triệu chứng bất thường khác, bằng không thì bạn không có gì phải lo lắng cả
Mỗi sợi tóc của bạn có tuổi thọ trung bình chừng 3 đến 5 năm Trong thời gian đó, nó liên tục mọc dài ra Và rồi dừng lại trong chừng 3 tháng Sau 3 tháng này, tóc rụng
Nơi chân sợi tóc rụng, chừng 3 tháng sau sẽ lại mọc lên một sợi tóc mới, bắt đầu lại chu kỳ sinh trưởng giống như trước
Rất may là tất cả những sợi tóc trên đầu chúng ta không bao giờ mọc ra và rụng đi cùng lúc Nếu không, sẽ có những lúc bạn chẳng có sợi tóc nào trên đầu Thật kinh khủng, phải không? Nhưng nhờ vào chu kỳ đan xen với nhau của rất nhiều sợi tóc, bạn hầu như rất khó nhận ra được chu kỳ vừa trình bày ở trên Bất cứ lúc nào cũng có tóc mọc ra và cũng có tóc rụng đi
Giờ đây, khi đã hiểu được hiện tượng tự nhiên này, bạn không cần phải lo lắng nếu thỉnh thoảng thấy một ít tóc rụng khỏi mái tóc Mỗi ngày, một người bình thường có thể phải rụng đi từ 50 đến 100 sợi tóc
Trang 2Cứ 10 sợi tóc thì trung bình có 1 sợi ở vào giai đoạn ngưng tăng trưởng và chờ rụng Những sợi còn lại mọc ra với tốc độ chừng một phần ba milimet mỗi ngày Như vậy, mỗi tháng những sợi tóc này sẽ mọc ra được chừng 1 phân, và mỗi năm bạn có thể có độ dài chung chừng hơn 1 tấc Tuy nhiên, mỗi người đều có đặc điểm riêng, và sinh trưởng của tóc cũng tùy thuộc nhiều vào sự chăm sóc tốt của bạn nữa Vấn đề không phải là mái tóc thật dài, mà bạn cần một mái tóc đẹp, khỏe mạnh
Bạn cần biết những nguyên nhân gây rụng tóc bất thường,
vì chúng sẽ làm ảnh hưởng đến mái tóc đẹp của bạn Tóc rụng nhiều hơn mức bình thường là do một số nguyên nhân Có thể bạn đang có những lo lắng, căng thẳng quá mức, hoặc bạn đang áp dụng một chế độ ăn để giảm cân hơi quá đáng, với mức năng lượng cung cấp cho cơ thể thấp hơn 800 calori mỗi ngày Những cơn sốt cao, những ca phẫu thuật quan trọng, hoặc bị mất nhiều máu do một nguyên nhân nào đó, đều có thể dẫn đến rụng tóc Phụ nữ sau khi sinh con trong vòng 3 đến 4 tháng cũng bị rụng tóc Mặc dù những nguyên nhân này có thể làm thay đổi ít nhiều mái tóc của bạn, nhưng nếu được chăm sóc tốt và giải quyết được các nguyên nhân rồi, sự hồi phục sẽ diễn ra chỉ trong chừng 6 tháng
Một số thuốc trị bệnh bạn đang dùng có khả năng gây tác dụng phụ làm rụng tóc Và bạn có thể trao đổi với bác sĩ đã kê toa cho bạn để đề nghị thay đổi loại thuốc khác Tác dụng phụ của một loại thuốc không giống nhau đối với tất cả người dùng Có thể bạn bị ảnh hưởng của loại thuốc này, nhưng lại thích nghi tốt với một loại thuốc khác
Trang 3b Những điều nên làm
– Hạn chế sử dụng dầu chải tóc Vẻ đẹp mang lại khi bạn dùng dầu chải tóc chỉ là nhất thời, nhưng nếu bạn thường xuyên sử dụng nhiều dầu chải tóc, mái tóc bạn trông sẽ có vẻ như không còn mềm mại nữa
– Gội sạch tóc hàng ngày Tốt nhất là vào buổi sáng Gội đầu vào buổi chiều hoặc tối thường khó làm khô tóc Khi bạn
đi ngủ với mái tóc còn ướt sẽ không tốt Tuy nhiên, không nên gội quá nhiều lần trong một ngày, nhất là khi bạn sử dụng các loại dầu gội
– Chọn một loại dầu gội thích hợp với mình Chẳng hạn, nếu tóc bạn có nhiều gàu, bạn cần những loại dầu trị gàu Tốt nhất trong những dầu gội loại này là dầu gội có chứa kẽm pyrithione (như Head and Shoulders, Danex, Zincon ) Kế tiếp, bạn có thể chọn các loại có chứa sulfur và acid salicylic (như Sebulex, Ionil, Vanseb ) Nếu bạn dùng các loại dầu tiêu chuẩn thấp hơn (dĩ nhiên là vì chúng rẻ hơn), chỉ nên gội hai ngày một lần thôi
– Nếu bạn có một mái tóc khỏe mạnh bình thường, đôi khi không cần đến các loại dầu gội đắc tiền Những phương pháp gội đầu truyền thống như nước bồ kết có thể mang lại hiệu quả tốt Tuy nhiên, không nên dùng các loại dầu gội kém chất lượng Với phương thức sản xuất không đạt tiêu chuẩn, hóa chất trong các loại dầu gội này có thể làm hại mái tóc bạn – Sau khi cho dầu gội đều lên tóc, nên giữ nguyên như vậy trong vài ba phút
– Giữ lược chải tóc của bạn thật sạch
– Chọn một kiểu tóc đơn giản, không quá cầu kỳ
– Nếu bạn dùng máy sấy tóc, đừng bao giờ sử dụng nhiệt độ cao Nên kiên nhẫn một chút Nếu bạn dùng máy sấy ở
Trang 4nhiệt độ cao, các tuyến mồ hôi dưới da đầu có thể bị kích hoạt quá đáng
– Gội xả lại tóc bằng dung dịch pha loãng với một ít nước chanh hoặc dấm ăn, gội đều lên tóc lần cuối cùng
– Trộn đều hai cái lòng đỏ trứng gà với vài giọt nước chanh Bôi chất kem này lên tóc ướt, để yên chừng vài ba phút rồi gội xả bằng nước sạch
– Không đội mũ chật hoặc bịt khăn trên đầu quá chặt
– Luôn chải tóc thật nhẹ nhàng, không quá mạnh tay
Trang 553 HUYẾT ÁP
a Kiến thức chung
Huyết áp cao
Bệnh tim hiện nay là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở Hoa
Kỳ Tuy nhiên, đây cũng là căn bệnh có nhiều khả năng ngăn
ngừa nhất Với những hiểu biết đúng đắn, bạn có thể tự bảo
vệ mình thoát khỏi mối đe dọa này
Người ta tính toán rằng, trung bình cứ 34 giây trôi qua thì
có một người trên đất Mỹ bị chết vì bệnh tim Có nhiều
nguyên nhân dẫn đến bệnh tim, như hàm lượng cholesterol
trong máu cao, nghiện thuốc lá, ít vận động và không tập thể
dục Tuy nhiên, nguyên nhân quan trọng nhất vượt trên mọi
nguyên nhân chính là huyết áp cao Thật may mắn là bạn có
rất nhiều cách đơn giản, ít tốn kém và hiệu quả để ngăn ngừa
huyết áp cao Đôi khi, bạn không cần thiết phải dùng đến các
loại thuốc đặc trị
Theo những nghiên cứu mới nhất, các bác sĩ trước đây
thường sai lầm khi xác định tình trạng huyết áp cao của một
người Thông thường, khi kiểm tra huyết áp, bác sĩ sẽ đọc
thấy hai chỉ số trên đồng hồ đo: số cao nhất và số thấp nhất
Trước đây, các bác sĩ thường căn cứ vào số đo thấp nhất để
xác định Nếu con số này cao hơn mức bình thường, bạn được
xác định là cần điều trị cao huyết áp Như vậy, nếu số đo này
bình thường, bạn được xem là có huyết áp bình thường
Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu gần đây, chỉ số tối đa
quan trọng hơn chỉ số tối thiểu Vì thế, ngay cả trong trường
hợp chỉ số tối thiểu của bạn là bình thường, nhưng nếu chỉ số
tối đa cao hơn mức thông thường, bạn sẽ được xác định là cao
Trang 6huyết áp Trong thực tế, theo cách xác định mới này sẽ có nhiều người bệnh cao huyết áp hơn trước đây Và các nhà nghiên cứu còn cho biết là, đối với người càng lớn tuổi thì chỉ số tối thiểu càng trở nên ít quan trọng hơn
Cuộc nghiên cứu được tiến hành trên 2.365 bệnh nhân lớn tuổi, với chỉ số huyết áp tối thiểu chỉ là 90 mm hoặc thấp hơn, và chỉ số tối đa là từ 160 đến 240 mm Những người này được điều trị với thuốc làm hạ huyết áp, và kết quả theo dõi được mang ra so sánh với một nhóm đối chứng
Kết quả so sánh cho thấy việc dùng thuốc hạ huyết áp cho các bệnh nhân này làm giảm 36% các cơn đột quỵ do bệnh tim gây ra, và giảm 35% tỷ lệ tử vong do các bệnh ở động mạch vành Theo cách đánh giá trước đây, những bệnh nhân này đều không được xem là cao huyết áp, và sai lầm này có thể dẫn đến gia tăng tỷ lệ tử vong như đã thấy
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng, khi bạn lớn tuổi, các mạch máu dần dần xơ cứng lại, làm cho áp lực máu lưu thông bên trong tăng lên Nhưng trong trường hợp này, chỉ số tối thiểu của bạn khi kiểm tra vẫn không tăng lên, thậm chí có khi còn tụt xuống thấp hơn nữa
Ngoài ra, việc kiểm tra huyết áp cần được thực hiện nhiều lần mới có thể đạt độ chính xác đáng tin cậy Nhất là đối với người trên 60 tuổi, kết quả hai lần kiểm tra gần nhau có thể cho các chỉ số rất khác biệt
Những người mập béo, nghiện rượu, nghiện thuốc lá là những đối tượng thường thấy của chứng cao huyết áp Tuy vậy, người gầy ốm cũng không phải luôn luôn tránh được bệnh này Tùy theo việc bạn rơi vào nhóm nào, bạn có thể cần phải chọn cho mình một chế độ ăn uống thích hợp để giúp chống lại cao huyết áp Một thực đơn lý tưởng thường là không giống nhau cho các bệnh nhân khác nhau
Trang 7Người béo phì cần giảm cân hợp lý, người nghiện rượu cần
bỏ rượu, người nghiện thuốc lá cần bỏ thuốc lá, như là những
bước đầu tiên để chống lại chứng cao huyết áp Bạn không cần
phải là một thầy thuốc mới có thể hiểu được những yêu cầu
này Tuy nhiên, với một người gầy ốm, không nghiện rượu,
thuốc lá liệu có thể làm được gì với sự thay đổi trong chế độ
ăn uống hay không? Một nghiên cứu gần đây tập trung vào
chủ đề này và kết quả cho thấy người bệnh vẫn có thể có
những thay đổi tích cực rất đáng kể, không kém những bệnh
nhân béo phì hay nghiện rượu, thuốc lá, nếu họ tuân thủ một
chế độ ăn uống hợp lý Yêu cầu là phải gia tăng lượng thức ăn
chứa chất xơ (fibre), các muối khoáng potassium, magnesium,
calcium và vitamin C Đặc biệt, dường như chỉ đối với các
bệnh nhân gầy ốm thì tác động của calcium mới được nhận ra
Trong một nghiên cứu ở California, các bệnh nhân gầy ốm
có độ tuổi dưới 40 được cung cấp một chế độ ăn đặc biệt, mỗi
ngày lên đến 1 gram calcium không kèm theo bất cứ loại
thuốc điều trị nào khác Kết quả là những người bệnh giảm
40% huyết áp nhờ chế độ ăn uống này
Có nhiều loại thức ăn chứa chất xơ, như trái cây, rau cải,
bột ngũ cốc Tuy nhiên, có vẻ như chất xơ cung cấp từ trái
cây cho hiệu quả cao nhất Có lẽ ngoài chất xơ, trái cây còn
cung cấp nhiều chất có lợi khác cho người bệnh
Thức ăn chứa nhiều potassium cho kết quả khả quan tương
tự Và rất may mắn là bạn cũng dễ dàng có được nhiều
potassium qua các loại rau cải, đậu, sữa và trái cây thông
thường như chuối, táo
Trước đây, những người có huyết áp cao gần như phải dùng
thuốc liên tục để duy trì tình trạng an toàn cho huyết áp của
họ Giờ đây các bác sĩ ngày càng tin cậy hơn ở việc trị liệu
bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý Và như
Trang 8thế, các loại thuốc men sẽ chỉ có tính cách tạm thời Về lâu dài bạn có thể sẽ hoàn toàn không cần đến chúng
Việc dùng thuốc điều trị huyết áp cao đôi khi đưa lại một số tác dụng phụ khiến người bệnh khó chịu và quyết định ngưng không điều trị nữa Các triệu chứng thường được biết là mỏi mệt, khó ngủ hoặc ngủ không ngon giấc, không tập trung tư tưởng được và mất hẳn sự nhanh nhạy thường ngày Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu gần đây đưa ra nhận xét là những triệu chứng ấy không phải do tác dụng của thuốc, mà chính là những triệu chứng của bệnh trong thời gian điều trị chưa dứt Dù sao đi nữa, nếu việc thay đổi chế độ ăn uống có thể tạo kết quả tốt, người bệnh sẽ dễ chịu hơn nhiều so với phải thường xuyên dùng thuốc
Huyết áp thấp
Vì sự nguy hiểm của chứng huyết áp cao, nên nhiều người luôn muốn tìm cách hạ thấp huyết áp của họ Tuy nhiên, huyết áp xuống thấp hơn mức bình thường cũng là hiện tượng không tốt Vì thế, bạn chỉ nên nghĩ đến các biện pháp hạ huyết áp khi nào đã xác định đúng là mình bị cao huyết áp Các triệu chứng biểu lộ của huyết áp thấp đôi khi cũng không dễ chịu chút nào, như mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, cảm giác hồi hộp, lo lắng và chán nản vô cớ Đa số bệnh nhân có huyết áp thấp thường bị tụt áp vào buổi sáng sớm vừa thức dậy, hoặc sau nhiều giờ nằm nghỉ ngơi Những lúc này người bệnh có thể chóng mặt nhiều, xây xẩm đến ngất xỉu ngay khi vừa bước ra khỏi giường Để tránh điều này, đơn giản là người bệnh khi thức dậy nên nằm yên một lát, sau đó từ từ ngồi dậy và cử động nhẹ như vươn vai, hít thở sâu Thời gian này giúp cho nhịp tim từ từ gia tăng, làm tăng thêm mức huyết áp và tránh cho người bệnh sự thay đổi quá đột ngột
Trang 9Để tránh sự tụt nhanh huyết áp, người bệnh cũng không
nên chuyển đột ngột từ tư thế ngồi sang tư thế đứng thẳng
Có thể ngồi yên và co duỗi chân một lát, thở sâu và từ từ
đứng dậy, vẫn tiếp tục thở sâu một lúc nữa
Người lớn tuổi đôi khi tụt giảm huyết áp do cơ thể bị thiếu
nước Vì thế cần chú ý uống nhiều nước lọc để cung cấp đủ cho
cơ thể
Khi huyết áp quá thấp, tập thể dục thường xuyên là biện
pháp rất tốt để trị liệu Tập thể dục giúp cho các cơ tim làm
việc tốt hơn, đều đặn hơn Tuy nhiên, bạn cần chọn những
động tác thích hợp, không phải gắng sức quá đáng
Điều quan trọng nhất trước khi bắt đầu bất cứ một sự can
thiệp nào đến tình trạng huyết áp cao hoặc thấp của bạn, là
cần phải xác định thật chính xác, cụ thể mức độ cao hoặc
thấp của huyết áp, và theo dõi liên tục chặt chẽ sự thay đổi
trong suốt thời gian áp dụng các biện pháp
b Những điều nên làm
– Kiểm tra huyết áp thường xuyên, nhất là đối với người
lớn tuổi Khi bạn có bất cứ triệu chứng đáng ngờ nào, cần đến
bác sĩ để kiểm tra ngay Cần lưu ý là kết quả một lần kiểm
tra thường chưa đủ độ chính xác đáng tin cậy, đơn giản chỉ là
vì chỉ số huyết áp của bạn có thể thay đổi theo từng thời điểm
khác nhau Vì thế, nên kiểm tra nhiều lần trước khi đi đến
kết luận
– Tập thể dục hàng ngày Biện pháp này có lợi cho bạn
trong cả hai trường hợp huyết áp cao hoặc huyết áp thấp Nếu
bạn không đủ thời gian, cũng phải dành ít nhất là 3 lần tập
Trang 10mỗi tuần, với mỗi lần chừng 30 phút Tuy nhiên, luyện tập đều đặn hàng ngày vào buổi sáng sớm là tốt nhất
– Nếu bạn tăng cân nhiều trong thời gian gần đây, nên xem xét một chế độ ăn giảm cân an toàn Giảm cân sẽ có tác động gần như tức thời đến mức huyết áp cao của bạn
– Giảm lượng muối ăn trong khẩu phần hàng ngày Lượng muối tối đa không nên vượt quá 6 gram một ngày Tuy nhiên, đơn giản hơn là bạn nên ăn lạt hơn mức độ khẩu vị thông thường của bạn đòi hỏi
– Không uống các loại rượu, bia
– Không hút thuốc lá
– Chú ý đến chế độ ăn hàng ngày Thực đơn của bạn cần gia tăng các loại trái cây, rau cải, đậu và giảm tối đa chất béo, nhất là chất béo từ mỡ động vật Hạn chế lượng đạm từ thịt động vật và bổ sung vitamin, muối khoáng Bạn cần ý thức tầm quan trọng của chế độ ăn uống đối với chứng bệnh này và đầu tư đúng mức trong việc chọn thực đơn cũng như tuân thủ các chế độ ăn uống đã đề ra Cần tham khảo ý kiến của bác sĩ và các chuyên gia dinh dưỡng trước khi quyết định một chế độ ăn để theo đuổi lâu dài
– Khi bạn đang có vấn đề về huyết áp, cần hết sức thận trọng trong việc sử dụng thuốc Cho dù là thuốc trị bệnh gì cũng cần do bác sĩ kê toa, không được tự ý sử dụng Và mỗi lần khám bác sĩ, nên cẩn thận báo rõ tình trạng huyết áp của mình trước khi bác sĩ kê toa thuốc
Trang 1154 BÉO PHÌ
a Kiến thức chung
Béo phì là trường hợp trọng lượng cơ thể tăng cao hơn mức
bình thường, một cách thiếu cân đối, có thể dẫn đến một số
vấn đề về sức khỏe Trọng lượng cơ thể của một người được
xem là bình thường khi các thành phần trong cơ thể cân đối
và không có các yếu tố dễ gây bệnh Một người to khỏe không
được xem là béo phì, bởi vì cho dù trọng lượng cơ thể lớn
nhưng hoàn toàn cân đối, khỏe mạnh Trọng lượng trung bình,
cũng như hậu quả của việc tăng cân thường khác nhau ở mỗi
lứa tuổi
Trong hầu hết các trường hợp, béo phì thường dễ nhận ra
do lớp mỡ thừa của cơ thể Người béo phì thực ra không có sức
khỏe bằng một người bình thường có trọng lượng cơ thể tương
đương Ngoài ra, béo phì cũng là nguyên nhân khiến cho dễ
phát sinh nhiều vấn đề sức khỏe khác
Khi cơ thể bạn đột ngột tăng cân nhanh trong một giai
đoạn nhất định nào đó, bạn có thể có nguy cơ bị béo phì Cơ
thể bình thường tăng cân khá chậm và đều đặn, do sự tăng
đều các yếu tố trong cơ thể Trong khi đó, tăng cân nhanh đột
ngột thường chỉ là sự tích lũy mỡ thừa, xảy ra khi sự vận
động của bạn không tiêu thụ hết năng lượng quá nhiều đưa
vào cơ thể
Người béo phì có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu
đường và nhiều bệnh nguy hiểm khác, cao hơn nhiều so với
người bình thường Hơn nữa, trọng lượng cơ thể gia tăng theo
cách này thường làm cho bạn yếu đi, thay vì là khỏe mạnh