Đồ án Xây dựng phương án bảo quản gỗ xẻ cho sản xuất đồ mộc và thiết kế phân xưởng bảo quản gỗ

Để khắc phục nhược điểm của gỗ, từ xa xưa cha ông ta đã biết dùng một số các phương pháp bảo quản đơn giản như ngâm gỗ vào trong ao bùn, quét sơn ta...Các phương pháp này cũng có hiệu q

Xây dựng phương án

bảo quản gỗ xẻ cho sản xuất đồ mộc và thiết

kế phân xưởng bảo

quản gỗ

Muc Luc LOI NOI DAU

NOI DUNG DO AN

1 XAY DUNG PHUONG AN BAO QUAN

1 Môc ti*u& c¬ sẽ lý luÊn

Méc ti*u nghi*n cøu

1.3 Ph-¬ng ph,p nghi*n cøu

2 Xây dựng phương án bảo quản cho gỗ xẻ sản xuất đồ mộc

2.1 Những căn cứ để xây dựng một phương án bảo quản

2.2 Lựa chọn phương án bảo quản

2.3 Lựa chọn thuốc bảo quản và phương pháp sử lý thuốc

IL THIET KE PHAN XUONG NGAM TAM GO

1.Những căn cứ để thiết kế

Chọn vị trí phân xưởng

Nội dung thiết kế

Nội dung tính toán

LOI NOI DAU

Như chúng ta đã biết và nghiên cứu thì gỗ là loại vật liệu có rất nhiều ưu

điểm như nhẹ, xốp, hệ số phẩm chất cao, khả năng chịu lực tốt, cách điện, cách âm tốt Do đó được con người sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, kiến trúc xây dung

Nhưng do các đặc điểm cấu tạo của gỗ làm cho gỗ dễ bị mốc mục, biến

màu, dễ cháy, dễ bị côn trùng sâu nắm phá hoại Để khắc phục nhược điểm của gỗ,

từ xa xưa cha ông ta đã biết dùng một số các phương pháp bảo quản đơn giản như ngâm gỗ vào trong ao bùn, quét sơn ta Các phương pháp này cũng có hiệu quả nhưng nó chỉ được sử dụng ở nông thôn là chủ yếu Do đó vấn đề sử dụng chế phẩm hoá học trong bảo quản gỗ rat dyoc quan tâm

Cho đến nay, việc sử dụng chế phẩm hoá học trong bảo quản gỗ và lâm sản nói chung đã trở nên rất phô biến, vì nó mang lại hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với nền sản xuất Và nó ngày càng hoàn thiện đáp ứng tốt các yêu cầu về chất lượng Nhằm củng cố và vận dụng lý thuyết vào quá trình bảo quản gỗ, được sự

hướng dẫn và giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô trong bộ môn Khoa học gỗ Em đã

tiến hành xây dựng đồ án “ Xây dựng phương án bảo quản gỗ xẻ cho sản xuất

Koo

đồ mộc và thiết kế phân xưởng bảo quản gỗ

Do hạn chế kinh nghiệm của bản thân, thời gian có hạn nên trong quá trình làm không thể tránh được thiếu sót Em mong được sự chỉ bảo giúp đỡ từ phía các

thay cô dé đồ án được hoàn thiện hơn

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Hoa

NOI DUNG DO AN

I XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN BẢO QUẢN

1 Mục ti°u& cơ sẽ lý luẫn

M6c ti*u nghi*n cpu

X@y ding cho bfn thOn n3⁄4m vzng kiến thức về bo qui[n lâm si[n đẳng

thời giúp cho mẹi chúng ta có khf[ nng tiếp xúc gCn với thực tO hon

Để xây dựng đ-ic ph ng ,n bffo quYn hip lý thí tr-ớc hết ta ph[I biết đ-ic

mục tiu bo qun, Iụ bo quớƒn loli gợ gx, v,n gx với mục đích ra sao š đây ta xây ding ph ng ,n cho v,n ghDp thanh lum m/t bun

1.2 Nội dung nghi"n cu

- Txm hiOu c,c loti sinh vEt h'i 1Om sYn đAc biGt sinh vEt h'i ge

- Txm hiểu c,c ph-ơng ph,p bo qu[n h'i ge

- Tính to,n thời gian ngâm tỀm thuốc

- Tính to,n bể ngâm tẩm

- Tính to,n I-ỡng thuốc ngâm tỀm

- Vẽ đ-ic sơ đầ phân x-šng bo quin

1.3 Ph-ơng ph,p nghi*n cou

- Ph-ơng ph,p kế thừa kết quf[ của c,c chuyền đề, khóa luấn

- Txm hiOu qua gi,o trxnh Bfo qu{n 1âm sffn vụ c„c tụi liệu có liờn quan

4

- Txm hiÓu qua c,c th«ng tin b,o chÝ, mìng internet

2 Xây dựng phương án bảo quản cho gỗ xẻ sản xuất đồ mộc

Để xây dựng được một phương án bảo quản thích hợp thì trước hết phải tìm hiểu ưu nhược điểm của các phương án bảo quản thông dụng Mặt khác ta có thé

tìm hiểu điều kiện thực tế và môi trường sử dụng sản phẩm

Như chúng ta đã biết gỗ xẻ dùng để sản xuất đồ mộc có thể được bảo quản ở những nơi khác nhau như ở nơi có mái che hoặc ngay tai nơi xẻ - nghĩa là chúng có thể ở ngoài trời Vì vậy gỗ này phải có phương án bảo quản riêng cho từng trường hợp Và trong đồ án này, em sẽ dùng gỗ xẻ mà được đặt dưới mái che, có điều kiện

thông thoáng, ít bị âm

2.1 Những căn cứ để xây dựng một phương án bảo quản

a Điều kiện môi trường sử dụng sản phẩm

Với gỗ xẻ sản xuất đồ mộc mà có môi trường đặt dưới mái che, thông

thoáng ít bị âm Vì vậy khả năng bị nắm là rất thấp nên khi chọn thuốc có thể bỏ

qua quá trình rửa trôi của thuốc và loại thuốc có ít khả năng chống nắm Nên chọn loại thuốc có tác dụng chủ yếu là diệt côn trùng như mối, mọt, xén tóc, nếu thuốc

có khả năng chống cháy càng tốt

b Đối tượng phá hoại chủ yếu

Đối tượng phá hoại chủ yếu là côn trùng: mối, mọt, xén tóc Các loại côn trùng này phá hoại theo nguồn gốc nguyên liệu vào các thời điểm sử dụng sản phẩm

Về mùa đông, đối tượng phá hoại chủ yếu là mối vì chúng thường nằm trong

tổ để giữ ám cho tổ nên chúng không ra ngoài, vì thế mà rất khó diệt chúng

5

Khi độ ẩm của gỗ đạt > 30% thường bị các sinh vật như nắm phát triển

mạnh, để tránh hiện tượng này chúng ta phòng trừ bằng cách phun nước thường xuyên hoặc hong phơi giảm độ ẩm của gỗ

c Quy mô khối lượng, chủng loại sản phẩm

Khối lượng cần được bảo quản như sau:

- _ Tổng số gỗ thuộc nhóm dễ tâm cần tẩm trong một năm là: 900mỶ

- _ Tổng số gỗ thuộc nhóm tâm trung bình cần tẩm trong một năm là:700mỶ

- _ Tống số gỗ thuộc nhóm khó tâm cần tâm trong một năm là: 600m’

Vậy khối lượng gỗ cần tâm trong một năm là: 2200mỶ

Dựa vào các số liệu trên ta có thể chọn lựa một số loại thuốc như:

+ Theo hiệu lực: Chế phẩm chỉ có tác dụng phòng trừ côn trùng hại lâm sản

( mối, mọt, xén tóc .) mà không phòng trừ được nắm mục còn gọi là phòng trừ côn trùng hại lâm sản Ví dụ: CMM, Cislin, PMS, Lentrek

+ Theo nguồn gốc nguyên liệu: Ta nên chọn thuốc có nguồn gốc từ hữu cơ

để tránh gây độc hại Ví dụ: Creosote, Cislin, Lentrek và một số chế phẩm

có nguồn gốc sinh học

d Điều kiện thực tế của cơ sở sản xuất

- Điều kiện cơ sở vật chất: Đủ để chúng ta xây dựng được một nơi cất giữ

gỗ, các bể ngâm tâm đạt tiêu chuẩn

- Điều kiện tập trung gỗ: gỗ được tập chung một các liên tục đủ cho bể ngâm

hoạt động hết công xuất

- Điều kiên khai thác, sản xuất, vận chuyền , chế biến, năng lượng

+ Về vận chuyển: giao thông thuận tiện, phương tiện thì thuận tiện và hiện đại

+ Về chế biến: máy móc hiện đại

2.2 Lựa chọn phương án bảo quản

Do đôi tượng phòng trừ chủ yếu là côn trùng ( mối, mọt, xén tóc ) ta lựa chọn phương án "ngâm tẩm thông thường”

Thiết bị là một bể ngâm tâm có dung tích lớn để có khả năng ngâm tâm Gỗ

được ngâm tắm trong một thời gian T sau đó được vớt ra ngoài và tiến hành ủ gỗ

Quá trình ủ gỗ nhằm cho thuốc bảo quản thâm thấu sâu vào trong gỗ và ồn định

Tuy theo mục đích sử dụng người ta có thé tiến hành ngâm tâm trong thời gian nhanh hay chậm Tuỳ thuộc vào môi trường sủ dụng mà người ta tẩm trong dung

dịch có nồn độ khác nhau

Phương pháp này có các ưu điểm sau:

Phương pháp đơn giản không tốn kém

-_ Dễ tiến hành bảo quản

- C6 thé 4p dụng rộng rãi

- _ Chỉ phí thấp, hiệu quả kinh tế cao

- Vén đầu tư ít

Tuy nhiên nó cũng có nhược điểm là : Gỗ sau khi ngâm tâm thì độ âm trong

gỗ lớn do đó phải phơi, sấy trước khi đem vào sử dụng

7

Với những ưu điểm như trên thì phương pháp ngâm tâm thông thường là tối

ưu và phù hợp với sản xuất

2.3 Lựa chọn thuốc bảo quản và phương pháp sử lý thuốc

Việc chọn thuốc là cực ki quan trong trong bao quản nói chung và trong bảo

quản gỗ xẻ sản xuất đồ mộc nói riêng Thì đối với gỗ xẻ cho sản xuất đồ mộc thì

đối tượng phá hoại chủ yếu là mối, mọt, xén tóc nhưng khi lựa chọn các loại thuốc

có thể diệt được các sinh vật đó và cũng đảm bảo được rằng khi ngâm tắm xong

vẫn giữ nguyên được màu sắc của gỗ và có thẻ sơn phủ lên gỗ đó

Qua việc nghiên cứu kĩ lưỡng về các loại thuốc bảo quản lâm sản mà nó đáp

ứng được các nhu cầu trên thì em sử dụng thuốc là các loại thuốc có chứa thành phần của nguyên tố Bo Vì nguyên tổ này có ưu việt:

+ Có độc với sinh vật hại lâm sản

+ Không độc với con người và môi trường

+ Dễ thấm vào gỗ và lâm sản

+ Có tính én định trong gỗ

+ Không làm giảm tính chất cơ học của gỗ

Cơ chế tác dụng của nó: thuốc làm tê liệt hệ thống thần kinh hoăcj ngộ độc

khi côn trùng ăn phải thuốc hay ăn phải gỗ có thuốc nhưng không tiêu hoá được Các hợp chất trong thuốc trong thuốc sẽ tiêu diệt vi khuẩn giúp côn trùng tiêu hoá thức ăn hoặc huỷ các loại men tiêu hoá của chúng Sinh vật sẽ không phát triển

được hoặc bị chết đói.

Để cho có thể tận dụng được trang thiết bị một cách hiệu quả về kinh tế ta có

thể áp dụng các phương pháp xử lý của các loại gỗ khó tẩm, trung bình, dé tam gan

giống nhau

Il THIET KE PHAN XUONG NGAM TAM GO

1.Những căn cứ để thiết kế

Lượng gỗ cần tẩm trong một năm là 2200mỶ

Ching loai: + Gé dé tam 900m?

+ Gỗ tắm trung binh 700m*

+ Gỗ khó tâm 600m”

Nguyên liệu: Nguyên liệu chủ yếu là gỗ Xoan dao

Sản phẩm: gỗ này dùng để sản xuất các đồ nội thất trong gia đình như tủ bếp, tủ áo, ốp trần ốp chân tường

Loại thuốc bảo quản chủ yếu là: HyBO¿, Na;B„O;.10H;O

Phương pháp bảo quản: chọn phương án ngâm tẩm thông thường

Chọn vị trí phân xưởng

Việc chọn lựa vị trí phân xưởng phải đảm bảo các yêu cầu sau ( Căn cứ vào quy hoạch tổng thể mà chọn ):

- Vi tri cuối hướng gió: vì trong quá trình bảo quản ta thường dùng các hoá

chất mà các hoá chất này dễ bay hơi, khi gió thổi các hoá chất này sẽ bay ra khỏi

phân xưởng và gây độc hại cho con người

- C4ch xa khu làm việc, khu dân cư: Vì các chất thải trong quá trình ngâm tắm

thải ra là rất độc

- Cách xa nguồn thức ăn: Các nước thải rất dễ ngắm vào trong đất từ đó dễ đi vào nguồn nước ăn của chúng ta nên khi lấy nước cần cách xa khu vực đó để không bị ảnh hưởng tới sức khoẻ

- Thuận tiện cho việc xuất nhập, vận chuyên gỗ: công tác vận chuyển cũng được quan tâm vì khi chúng ta chọn nơi làm phân xưởng có đường đi lối lại thuận tiện

Nội dung thiết kế

a Quy hoạch mặt bằng khu vực bảo quản

Mặt bằng khu vực bảo quản phải đảm bảo có:

Khu vực kho bãi chứa gỗ chuẩn bị tâm

Khu vực kho bãi chứa gỗ sau khi tam

Khu vực nhà làm việc

Khu vực chứa sản phẩm sau khi tam

Khu vực nhà hong khô gỗ sau khi tâm

Hệ thống đường vận chuyền nội bộ

Khu vực câp thoát nước, khu vực lọc nước thải, hệ thống cây xanh

10

20000000000 00000

Cong ra— — ==—

o

& t $

“ Nha thanh pham bu ẹ = &

fy Tt | 2 ee

ha hong kho sau khi tam| ~—— = =

8 u | ! Bs Ễ I o

ö O6060 0606600560060 Ko

11

Day truyén công nghệ

Các bước công nghệ chung:

-_ Chọn gỗ: Trước khi ngâm tâm ta nên chọn gỗ và phân chúng ra theo loại

gỗ, độ âm gỗ, chiều dày gỗ

-_ Sấy gỗ: Khi gỗ được nhập về độ ẩm của chúng không đồng đều nên ta

phải phân loại chúng ra theo độ ẩm, sau đó cho vào lò sấy Sấy chúng đạt đến độ ẩm từ 25% - 40% là được

-_ Chuẩn bị gỗ: làm sạch gỗ, loại bỏ vỏ (nêu cần) xếp gỗ vào thùng tam sao

cho thể tích là lớn nhất

- _ Khuôn chuẩn bị pha thuốc:

+ Thuốc đã pha chế sẵn

+ Thuốc pha tại phân xưởng

-_ Ngâm và tâm gỗ theo quy trình đã chọn

- Tiêu chuẩn chất lượng: Lượng thuốc thắm vào mỗi thanh gỗ xẻ là:

+ Lượng thuốc thắm 200 — 250g/ m?

+ Lượng thuốc không thấm ít hơn 4kg/mỶ

+ Độ thấm thuốc ở gỗ giác không ít hơn 10mm

+ Độ thấm thuốc ở gỗ lõi không ít hơn 5mm

-_ Kiểm tra chất lượng: Nếu gỗ không đạt tiêu chuẩn chất lượng như nói

trên thì ta phải tiến hành tắm lại hoặc dùng phương pháp tâm khác

12

b Thiết kế dây truyền công nghệ

Đây là một yêu cầu cần thiết cho các nhà kĩ thuật, la một trong những yếu tố

đánh giá trình độ của người thiết kế Vì vậy dây truyền công nghệ hợp lý hay

không chỉ nhằm làm ra các sản phẩm với hiệu quả cao mà nó còn có tính quyết địng đến việc thiết kế quy hoạch mặt bằng của toàn khu vực có liên quan đến công tác bao quản nói chung Dây truyền công nghệ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: Mục đích sử dụng sản phẩm; thuốc baot quản;phương pháp bảo quản; yêu cầu chất lượng gỗ sau khi tâm; giá thành có thể chấp nhận; điều kiên thực tế của từng đơn vị; thị trường thuốc bảo quản; vấn đề bảo vệ môi trường

13

Sơ @đọ dây truyền công nghệ

Bảo quản tạm

thời khi lưu bói

Bảo quản tạm

bao quan sach

Lam sach san

pham

Thuốc đó pha Bể ngõm tõm gỗ

Gỗ vừa được bảo

quản

Kiểm tra sản phẩm

tiờu chuẩn Go bao quan

chưa đạt tiờu

chuẩn

Dem di su dung

14

Nội dung tớnh toỏn

Cỏc thụng số đầu vào( tớnh cho một năm sản xuất)

Teng l-?ng gc cCn tEm trong nm M = 2200mẽ

Teng |-ing g dO tEm trong nm MịĂ= 900m

Teng l-?ng gẹ dễ tEm trung bxnh trong nm M;= 700m

Teng l-ỡng gẹ khó tEm trong nm M3= 600m`

Ge dO tEm tr = 3 nguy

Gg dO tEm trung bxnh t = 5nguy

Gg kha tEm t; = 7 nghy

Teng sộ nguy lum viOc trong n“m T, = 300 ngpy

'Thuốc bflo qufịn sử dụng

Na;B„O;.10H;O

~_ Tỉnh to,n teng l-ỡng gc theo nhiệm vụ cCn tỀm trong 1 nm

M=MĂ +M; +Mạ = 900 + 700+600 = 2200 m”/n"m

- _ Thụi gian cân thiết (theo tính to,n) để tỀm số gẹ cCn tỀm trˆn:TĂ= Mt;

Lấy sơ bộ l-ỡng gẹ tỀm trong một mẽ lụ Eo = Im”/mẽ

Tị =MĂ tị = 900 3 =2700

T› = Mạ tạ= 700 5 = 3500 (nguy)

15