Sự hình thành và phát triển của phôi, nhau và thai (p-3) ppsx

Sự hình thành và phát triển của phôi, nhau và thai p-3 III.. Chú ý: Nếu như không có tín hiệu từ phôi thai, PGF2α sẽ được thải xuất từ màng trong tử cung để làm suy thoái thể vàng và t

Sự hình thành và phát triển của phôi, nhau

và thai (p-3)

III Quá trình mang thai

1 Maternal Recognition of Pregnancy

• Là giai đoạn không ổn định khi mà bào thai

đưa ra những dấu hiệu rằng nó đã hiện diện để quá trình mang thai được thiết lập

Bò Cừu Ngựa Lợn

Chu

kỳ

động

dục

16 - 19 12 - 21 12 - 16 10 - 12

Tín

hiệu

của

phôi

Interferon

tau

Interferon tau

Protein Estrogen

• Những tín hiệu của phôi thai sẽ xuất hiện đúng lúc để cho quá trình thải xuất hormone progesteron của thể vàng được tiếp diễn Chú ý: Nếu như không có tín hiệu từ phôi thai, PGF2α sẽ được thải xuất từ màng

trong tử cung để làm suy thoái thể vàng và từ đó kết thúc việc sản xuất progesteron

• Tín hiệu từ phôi thai của động vật nhai lại, interferon tau (IFN-τ), được kích hoạt nhằm giảm thiểu việc sản xuất PGF2α

từ tử cung Do đó, PGF2α không đến để thoái hóa thể vàng (Hình 8)

Hình 8 IFN-τ được sản xuất bởi những tế bào

lá nuôi phôi của túi phôi (blastocyst) khi nghiên cứu ở bò và cừu IFN-τ tác động lên tế bào tử

cung nhằm ngăn cản việc sản xuất các thụ quan oxytocin, do đó oxytocin không có thể kích hoạt việc tổng hợp PGF2α Thêm vào đó, IFN-τ gây nên việc tổng hợp protein từ các tuyến tử cung

• Tín hiệu từ phôi thai lợn, oestrogen, tác

động trực tiếp đến quá trình tiết xuất PGF2α từ

tử cung làm cho chất này không đến và làm

thoái hóa thể vàng (Hình 9)

Hình 9 Ở lợn không có thai (hình trái), oxytocin

từ nội mạc tử cung, thùy sau tuyến yên và thể vàng xúc tiến việc tổng hợp PGF2α bởi nội mạc

tử cung PGF2α khuyếch tán đến các mao mạch nội mạc tử cung sau đó được dẫn lưu tới động mạch tử cung và đi đến buồng trứng gây nên

việc thoái hóa thể vàng Ở lợn có thai (hình

phải), túi phôi sản sinh ra estradiol nhằm làm cho PGF2α đi vào trong khoang tử cung và bị tiêu hủy ở đó, tránh gây ra việc thoái hóa thể vàng

2 Nguồn Progesteron trong quá trình mang thai

• Progesterone là hormone chính của quá trình mang thai

• Làm cho tử cung yên tĩnh và nuôi dưỡng tử cung

Loài Nguồn Progesterone

Thời gian mang thai

Bò

Thể vàng trong suốt thời gian

mang thai Khoảng sau ngày thứ

283 ngày

215, nhau thai cũng sản xuất

progesteron

Cừu Thể vàng cho đến ngày thứ 50,

sau đó là nhau thai

148 ngày

Lợn Chỉ từ thể vàng 114

ngày

Ngựa

Thể vàng đầu tiết tiết xuất ra

progesterone cho đến khoảng

ngày thứ 180 Hoạt động của FSH

làm cho nang trứng phát triển và

PMSG làm cho hình thành những

thể vàng từ nang trứng Thể vàng

này tiết ra progesterone và có ảnh

hưởng rõ từ ngày 40 - 180

Progesterone giảm thấp đến ngày

170 và sau đó tăng lên trong 5

337 ngày

tháng còn lại do được sản xuất ra

từ nhau thai

3 Sự làm tổ của phôi thai

• Liên kết nhau thai với nội mạc tử cung

Ngày của thời kỳ thai

Bò 30 - 35

Cừu 18 - 20

Ngựa 50 - 60

Lợn 12 - 20

• Chức năng của các nhung mao màng đệm là làm tăng diện tích bề mặt của nhau để tăng cường sự trao đổi dinh dưỡng

• Ở động vật nhai lại, mối liên lạc giữa mẹ và thai qua hệ thống nhau mẹ và nhau thai (hình 10):

Cừu: 90 - 100 nhau được phân bố đều đặn ở sừng tử cung Trâu bò: 70 - 120 nhau thai phát triển xung quanh thai

Hình 10 Nhau được hình thành bởi những cấu trúc hình nút áo bao gồm nhau thai (cotyledon)

và nhau mẹ (carules)

• Ở lợn và ngựa, những nếp gấp phức tạp của màng thai và biểu mô nội mạc tử cung làm tăng số vi thể nhau thai nhằm làm tăng diện tích tiếp xúc cho việc vận chuyển chât dinh

dưỡng (Hình 11)

• Ở chó, xung quanh màng đệm có một vùng trung tâm và xâm lấn một phần vào nội

mạc tử cung (Hình 12)

• Ở linh trưởng và người, nhau thai gồm những đĩa tròn nhỏ ăn sâu vào niêm mạc tử

cung (Hình 13)

Hình 11 Những ví dụ của nhau thai lan tỏa, đặc trưng bởi sự phân bố đồng dạng của các lông nhung màng đệm được bao phủ lên toàn bộ bề mặt của màng đệm Bào thai lợn được giới thiệu

ở dưới đây Chú ý rằng không có nhau thai trên

bề mặt của màng đệm túi niệu

Hình 12 Nhau “khoanh vùng” ở chó, đặc trưng bởi các vi nhung màng đệm phát triển theo dạng vành đai

Figure 13 Nhau đĩa ở linh trưởng và người.Chú ý: dây rốn quấn cổ bào thai

4 Dinh dưỡng cho bào thai

• Nước và chất điện giải có thể thấm dễ dàng qua nhau thai

• Nhau thai chuyển đổi glucose thành frutose, là nguồn năng lượng đầu tiên của bào thai

• Mỡ của thai được hình thành từ acid béo chuyển qua nhau

• Protein được tổng thợp từ acid amin qua nhau thai

• Vitamin hòa tain trong nước đi vào nhau thai dễ hơn dạng vitamin hòa tan trong mỡ

• Khoáng được vận chuyển qua hệ thống nhau

• Kháng thể không đi qua nhau Động vật

sơ sinh sẽ nhận kháng thể từ sữa đầu

(colostrum) sau khi sinh ra

Theo Phan Vũ Hải - ĐH Huế