Lưu ý thuốc hết hạn dùng sẽ không còn giữ được các tính chất cần thiết như đã đăng ký trong tiêu chuẩn chất lượng, mặc dù vẻ bề ngoài, đặc tính cảm quan của thuốc không có sự thay đổi..
Trang 1Dùng thuốc xem "đát"
Nhiều người dân vẫn chưa có thói quen xem hạn dùng của thuốc, dẫn đến những kết quả không mong muốn trong điều trị
Kiểm tra hạn dùng khi mua thuốc cũng như lúc sử dụng thuốc
Với thuốc, thay vì dùng chữ hạn dùng, nhiều người lại quen gọi là “đát” xuất phát từ tiếng Tây đã dùng lâu đời là date
Lưu ý thuốc hết hạn dùng sẽ không còn giữ được các tính chất cần thiết như
đã đăng ký trong tiêu chuẩn chất lượng, mặc dù vẻ bề ngoài, đặc tính cảm quan của thuốc không có sự thay đổi Nhiều người thấy thuốc bề ngoài còn tốt nghĩ rằng
Trang 2thuốc quá hạn dùng trong thời gian ngắn không sao nên cứ dùng, nhưng thực tế có thể gặp nguy hiểm
Thuốc quá hạn dùng không chỉ giảm hoặc mất tác dụng điều trị mà còn có thể gây độc Điển hình là thuốc kháng sinh Tetracyclin, quá hạn dùng trở thành chất độc gây hại thận
Định hạn dùng của thuốc ra sao?
Để xác định hạn dùng của một loại thuốc, nhà sản xuất không ấn định bừa mốc thời gian nào đó mà phải thử độ ổn định của thuốc Đó là tập hợp các thí nghiệm với độ tin cậy cao được thiết kế để xác định tuổi thọ và hạn dùng của thuốc
Người ta thường dùng phương pháp thử độ ổn định cấp tốc: thử thuốc trong vòng ba tháng ở điều kiện môi trường khắc nghiệt với nhiệt độ cao đến 50OC, độ
ẩm 75% để suy diễn ra tuổi thọ và hạn dùng của thuốc trong thực tế điều kiện môi trường bình thường
Bên cạnh đó còn có phương pháp thử độ ổn định dài hạn, tức theo dõi độ ổn định của thuốc với điều kiện tồn trữ, bảo quản trong thực tế cho đến khi thuốc bị sút giảm chất lượng để xác định hạn dùng (có thể theo dõi đến 2-3 năm) Phương pháp thử dài hạn cho kết quả tin cậy, thường một số chế phẩm văcxin hay thuốc là hormon cần chọn điều kiện thích hợp để thử theo phương pháp này
Để thuốc không yểu mệnh
Trang 3Một số yếu tố liên quan đến độ ổn định của thuốc như: nhiệt độ, độ ẩm, độ chiếu sáng Vì vậy, muốn thuốc tốt phải tuân thủ các nguyên tắc bảo quản Như khi mua thuốc về không dùng ngay thì nên để nơi có nhiệt độ mát, khô ráo, không
bị ánh nắng chiếu vào
Có thuốc nếu để nơi nóng sẽ thấy ngay biến đổi có hại là hư hỏng dạng bào chế: thuốc dạng kem bị vữa hay vón cục, thuốc lỏng dạng hỗn dịch bị phân lớp, lớp nước ở trên còn lớp đặc đóng cặn ở dưới Có chị em trữ thuốc ngừa thai loại viên uống trong phòng tắm với mục đích để không quên việc uống thuốc Chính việc trữ thuốc trong phòng tắm sẽ hại thuốc vì đây là môi trường có độ ẩm cao, hơi nước sẽ ngấm vào thuốc làm giảm chất lượng
Vẫn còn nhiều người không thấy được tầm quan trọng của hạn dùng đối với thuốc Nhiều người trữ lọ thuốc bổ chứa mấy trăm viên vitamin, chất khoáng, dùng một thời gian thì ngưng, sau đó lại uống tiếp khi thuốc vừa hết hạn dùng Nhìn bề ngoài thấy viên thuốc vẫn còn bóng lưỡng, màu sắc vẫn tươi, cho rằng dùng chắc chẳng sao thế là tiếp tục dùng để không lãng phí
Một số thuốc có đến hai hạn dùng Đó là các thuốc không phân liều, được dùng nhiều lần Điển hình là thuốc nhỏ mắt, ngoài hạn dùng ghi trên bao bì, hộp, nhãn thuốc (hạn dùng khi thuốc chưa được mở) còn có hạn dùng nữa phải tính khi
lọ thuốc nhỏ mắt được mở ra sử dụng, đó là sau 15 ngày dùng thuốc, nếu thuốc còn thừa phải bỏ đi vì sau nhiều lần sử dụng lọ thuốc có nguy cơ bị nhiễm vi khuẩn, nấm mốc
Trang 4Thuốc nước tiêm hay uống dùng nhiều lần cũng thế, sau khi dùng cho một đợt điều trị (có thể sau một ngày hay một tuần) còn thừa phải bỏ đi, chứ đừng căn
cứ vào hạn dùng được ghi mà để dành dùng sau này là nguy hiểm
Đọc hạn dùng
Hạn dùng là khoảng thời gian sử dụng được ấn định cho một lô thuốc (thuốc được sản xuất theo lô) mà sau thời hạn này thuốc không còn giá trị sử dụng Thí dụ, hạn dùng của thuốc được ghi 30-6-2010 tức là đến ngày 30-6-2010 thuốc
có giá trị sử dụng và được phép dùng, còn từ ngày 1-7-2010 trở về sau thuốc quá hạn dùng, không còn giá trị sử dụng nữa
Theo Luật dược của nước ta, nhãn thuốc lưu hành trên thị trường bắt buộc phải ghi một số nội dung, trong đó có hạn dùng (bên cạnh số đăng ký, số lô sản xuất, ngày sản xuất) Nếu trên nhãn thuốc không ghi hạn dùng thì thuốc đó được cho là thuốc giả Cũng theo luật định, việc mua bán, sử dụng thuốc quá hạn dùng
là bất hợp pháp