va mang ph6'i con c6 IJp ma lien klt dllJi nay dinh ch,t vui La thanh cua mang pho'i, va cung vai La thanh mang ph6'i khi bj viem se g,1y ra chung viem day mang ph6"i.. o thhnh np,ic,
Trang 191
Trang 2Thanh nglfc
Khung xltdng eua ngifc (osteothorax:
fr)ng I!g~/(' xltdng) hqp boi 12 d6i xl1dng
Sf/Un 12 dot SO;lg ng~tcl, va xlidng ue, cae
xti<Jng nay gioi h~n m<.>t khoang gqi 18 "long
ng\jc" khoang nay chua cae t~ng eua ngt,1c
Gidi IH.m tren eua ngl,tc In dot S(rng ngl/c
thu nhat (trim cung), d6i xlldng slli/It tha
nhat (tl'€m cung), va khuyet tren uc
(incisura juguLaris sternalis: khuyet anh
II/cJ(-h canh cua xlidng Uc), cae Xl1dng nay
h9P thanh 16 lren cua lo'ng ngljC (apertura
thoraeis craniali,'): 16 lOng ngl!C phia dau)
Cae hach bach huy~t W ' " " ,
Than b~ch huy~t duO; don phai
Cae hach bach huy~1 dinh nach
Cae hach b~ch huy~t dlf(, d(in_ ""
Cac hach bach huy~t llQuc
Cae hach bach huyet trung
tam nach (nhom lrung lam)
Cae h~ch b<;Jch 1"=1::
huyet dU6i,:· ;va;~I, o""':!:: :::=
Cae m~ch 0
huyet nClog
I (
,
Gidi h~n dudi cua ng\1C dUQc gQi la lo
dl.lai eua l6ng ngljC (apertura lhoraeis caudalis: La l6ng ngljC phia du6i), hQp bdi
miii uc, biJ dlirJi cua cac xltdng sUdn dttoi cung, dau trttoc cua 3 xttdng xUdn dttdi
thit 12
viscerltm thoracis: khoang l6ng ngt/c t(pzg),
vttQt qua nhung gioi h~n tren cua lo'ng ngljc
xlidng vaa dttQe rno tao Nhtt v~y, d n.hung giai dOl;1n h6 hap nao do, mang ph6i 2 va
pho ' i VLlc;:lt hAn I€m tren so Va! cac xtfdng sttdn tha nhat, dinh mang phoi co the l€m
eao tdi tan nua chieu day eua xlidng don <1 phfa dltdi c\ing v~y gidi hlJ.-n duoi cua khoang long ngve chua tl;1ng 13 tuy theo vj
linh mach canh trong phai
Co (rc-d6n-chum
-Cae m~eh b~eh huy61 nm Mp
Cac hach bach huy61 canh (rc
Co ngl,fC to
Hach bach huyel gian-sU'OIl
Hinh 61 , Cae m~eh b~eh huyet ella tuyen vii
D6t s6ng ngi/C cang c6 \.!.Ii li4u gQi I.!.I dtit s6ng /llng
93
Trang 3Xoang d~m sO'a 6ng dan sO'a -=::::t-J <
\
•
l
~ Tuyen
Hinh 62 Cae tuyen vu
Co gian Sl1Cm ngoai
Co gian Sl1Cm trong
XI.IC1Ilg SlIOn Ihl1 VI
Numvli
Xoang dan sCra
~ ~- -Tuyt1n vii
"- ~ Kh6i mO' cUa vii
XlfOflg slIOn thl1111
~ ~:j! !~~~" 0;~" dOng mach ,
SlfCm
Hinh 63 Tuyen vu - thiet do dU'n~1 dge (eau true)
tri clla cd hoanh, cd nay co th~ l€m cao tOi
t~n ngang mtle khoiing gian sILitn 3 4-5
J Khoang gmn suon cung nhU' cac co glan stJOn d3y Ih~n
klnh d 6 ng mach tinh mach 9'8n siltln trong m¢1 s6 lai liltu
CO n gOI 1ft Mn slIOn (vi du co II~n si/CIn , d~y lh~n klnh lien
s i/CIn )
94
Ths.nh ngVc chinh thtre du<;!e cau t~o bdl
nhung thanh phan sau day: long ngl,(c xUdng, cae cd gian slLitn ngodi, mQ-c ngoai
ngt!c (ngolili-ngJ.!e), ph6n tiep t\le eua mQ-c co'
nong (fascia colli superficialis) di xuong ngl,(C, cae cd gian slfitn trong phu bdi mQ-c trong ngl/c (ntji-ngl!c) GiOa mlile Ilqi-ngJ.!c
Trang 4va mang ph6'i con c6 IJp ma lien klt dllJi
nay dinh ch,)t vui La thanh cua mang pho'i,
va cung vai La thanh mang ph6'i khi bj viem
se g,1y ra chung viem day mang ph6"i
o thhnh np,ic, co vling vu (vung tuyen
Vu.) la vling dl).c bi~t dang quan tam v& m*t
lam s,l.ng (hinh 61-63)
Vung vu (vung tuyen vu)
(Regio mammae)
Ve m*t djnh khu, vung vu trAi dQc tren
dueJng thAng dung qua di@m giG a cae xUdng
clon, tU ngang muc xUdng suon thu 4 de'n
xlirJng sUdn thu 7, va thea ehi&u ngang til
phia trong 1'a phia ngoai tu dU:dng eqnh
x/l'(/ng Ltc tai dlldng nach trU:de a m6i ben
Ve phia ngoll.i, tuye'n vu dIng thudng xuyen
Vilng vu v& chi&u sau tien toi s:ft mQ.c
eua cd ngl/c to, nhu vQ.y, vung vu du'r;le ngan
c{\C'h v01 cac xU:dng sl1dn va die khoang gian
sltiJn bili nhung thanh ph:in giai phftu tQ.o
nen thanh truoe eua h6' naeh,
Co hai tuy{tn vu (tuyen sua) Tuy nhien
d6i khi e6 th~ gl)p C{iC tru'dng hr;lp tuyen vu
thiLa (da vu) ho?c chi' e6 mQt, ho$.c thie'u ca
hai tuyen vii (t(it kh8ng vu)
Hinh th@ eua vu nlt thay d6i, thang
t.hu'dng nhat In hinh ban du, dai khi hinh
qua 1e, hinh rna ho*e hinh tn,!
Kfch thuoe eua vu thay deli thea tu6i,
tlnh tn:l-ng ~inh 15' (co thai, sau de) va theo
tUng di nhfl11 khae nhau, Truoe tu6i dl)y
thi t.uyen vu chua phat tri@n, tui tu6i d*y
thL tuye'n vu moi b~t ddu philt t.ri@n day du
hOn V,l sau tu6i man kinh thi tuye'n vu l<il-i
thofli tri~n (hinh 62)
() trung tam clla ph:in da phu tuye'n vu,
quanh b6i Quang vu Quang vu h1 mQt vling
hinh tn'm bao quanh day num vu, co dl1dng
Idnh tit 15-25 mm Da trong vilng Quang
vu mong va mau do tim, tren m$.t da e6
nhieu num lOi nho, gQi la cae eu c-ua qU:lng
Vll cae ell nay tl1dng ling voi 16 ma ella
nhung tuyen bii nhiln hdi bj phi d<il-i nAm d
duoi da
Trang thdi ky co thai co mQt so ell xuat
hi~n 0 vilng Quang vu, dut;le mQt so tae gia
eoi la eac tuyen vu phl,l, gQi la eu Montgomery
N&m 0 trung tam ella qU:lng Vll la num
vu num vu la mQt num 10i hinh trV cao tu 10-12 mm va e6 duong kinh tu 9-10 mm Dai khi num vu khang 1ai ra ngoai ma l<il-i
lun sau vao trong (gQi la num vu hinh r6'n)
Be m~t ella num vu go ghe, nhan nheo, e6 mau nau, sam hdn so voi mau do tim eua qU:lng vu Dinh ella num vu co khoang
15-20 16, d6 la 16 md ra ngoai ella cae 6ng ddn sita (ducti laetifcri) d dinh num vu da rat mong, dfnh eh$.t voi cae ma ben duai, va d
m$.t sau e-ua da co mQt so Sc;Ji ed trdn t(;iO
Den ed du:di qutlng vu 1 khi eac sQi ed nay eo thi lam eho num vii d\1ne th:lng len
Ma ki€m ke't ma a vung vu du'r;le phan chia ra lam hai lOp: mQt lop n~m 6 phia tru'oe t.uyen vu (d nang hdn ma tuyen), lOp nay phat
tri~n hdn, gop ph:ln t<il-0 n€m hinh th~ ben ngoai ella t.uyen; mQt lop khac n:1m d sau, phfa sau tuyen vu (6 sau hdn ma tuyen), kem phat tri@n hdn va gQi la ma md sau tuye'n vu
Hai lop ma nay thang thudng voi nhau qua suot be day ella nhu ma tuyen vu
Nhu ma tuye'n vii thuQc ki~u tuyen 6ng-nang Nhung nh6m nang tuyen lien ke"'t voi
nhau thanh nhung tilu thuy tuyen, va
nhi&u ti@u thuy hQp thanh thuy tuyen M6i
nang tuyen bao gam mQt mang day, kh6
nh~n ra, tren do co mQt lop te bao hinh sao gQi la te' baa ed-bie"'u mo, co tac dvng tich
elje dfty sua ra ngoai Cae tiiu qudn tuye'n
(ong dan sua nh6) dur;le cau t<;lO bai mQt lOp
te bao ed-bi@u rna va mQt hO$.e nhieu lOp te' bao hinh khoi vuang ho(l.e hinh try- Cac ti@u thuy dUQe bo trf theo hinh nan hoa, moi ti~u thuy co mQt ong dan sua ma ra
ngoai boi mQt 10 d dinh num vu; m6i ong
truoe khi ma ra ngoai deu c6 mQt dO<il-n ngcin phinh to gQi la xoang dan sita Cae
nang tuyen vu dUQc baa quanh bai ma kien ke't mB, n&m d phfa truoe va phia sau tuyen (hinh 63)
4 C6 t,k gill 99i co d(/(Ji quang vO la cO nOm vO
Trang 5Tuyen vu co nhieu m.1u nha, mQt s6
mflu khi co khi kh6ng nhu m:lu nha dl1di
xudng don, xudng lic, va mElu nho duoi,
nhl1ng co mQt mElu baa gid cfmg co 13 mElu
nha vao ha nach (mElu nha naeh) di qua bd
dl10i cua cd ngt;tc to
Tuyen vu duQc baa bQc trong mQt la
mw: do rna kien ket dudi da (h{1 bi) bi~t hoa
tqo tha nh, mqc nay c6 th§ phan bi~t thanh
hai phAn la m{1c truoc va va m{1c sau uu
M{1c sau va du<;lc ngun cach vai mSlc cua
cd ngl/c to bCii mQt lop mo lien ket long !eo,
l.im cho tuyen vu di chuy§n de dang so vai
lop cd (ldp mo lien ket sau vu nay du<;lC g9i
if) tiii sau vii - Chassaignae)
M,~c sau vu ve phia tren dl1~c c6 d~nh
vao mQ.c cd ngt;tc to, th<)m chi vao c6t mSlc
(mang xudng) clla xudng don, dang thdi
cung noi voi m<;tc trl10c vu t<;to thanh m9t
day ch5.ng treo th~t st;t eua tuyen vu Neu
d,1y chAng nay bi daD, gian, thi se gay ra
chung sa tuyen vu (vil x~), tinh tr<;tng nay
bi&u hi~n bdi num vil bi 15m xu6ng, kern
thea vai vu phi dSli dau (chung dau vu)
cua villlg vu
mg.ch vu trang, la m(it nhanh cua di)ng
m(Jch dUdi don (chu ye'u nu6i dl1dng phAn
trong va tren cua tuyen), tU ai)ng m(Jch va
ngadi (con gQi la aQng m{1ch ngl/c ngaai) ,
mQt nhtmh clla ai)ng mr;zch nach (chu yeu
nuoi dudng ph§.n ngoai tuyen), va tu nhung
d{)ng mr;zch gian slfdn thong qua nhung
cua tuyen)
*' Cac tlnh mg,ch ch<;ty theo huang nguQc
lQ.i vai cac dQng m<;tch Wdng ling
thanh ba nh6m: ngoai, trong va duai Nh6m
mSleh bSlCh huyet ngoai dim b\lch huyet Wi
nh6m ngl/c cua chuoi hr;zch neich; nh6m
trong dan bSlCh huyet ve cac hSlCh b\lch
huyet n~m tren dudng di ella di)ng m{1ch va
trang; con nh6m dudi dan b\lch huyet tdi
cac h(Jch bg,ch huye! neich va dlfdi aon
96
Cac m\lch bSlCh huyet cung hinh thanh
bao gam hai dam rai, aam rat bi va h(J bi,
cac dam rai mSlch b:;tch huyet nay mau hdn
d vung Quang va Luai b(Jch huy{/t sau
thi nAm ij giua va baa quanh cac tie'u thuy tuyffn
M\lch bi,lch huyet di tU cac h.1ai nay c6
th~ phan ra lam hai dudng chinh va ph1,l:
- DlfiJng chinh la auiJng nach va ngl/c
thuQc aILdng nach d vung bd ngoai cua tuyen vu se di Yang qua bd duoi cua cd ngl/c
ta (d6i khi di XUYEm qua cd nay) va tai cae
hSleh bQ.eh huyet a h6 nnch (chuoi hoi},c nh6m h{1ch nach), ehu yeu la nh6m hr;tch vu ngaai (nh6m hSleh nftm theo di)ng m(Jch vu ngaai hoi},c ngl/c ngadi), nhung cilng co thJ
nh6m dum don Cac hSlCh b;;tch huyet nay
chu yeu thu nh$.n bSlch huyet d phftn til
ngoai cua tuyen VD Tu cac h(Jch nach b<;tch
huyet se tiep t\lc dl1Qc da.n ve cac hr;tch b(Jch huyet tren aon
Nhung h(Jch vu trong ho<)c cr;tnh rIc nAm d9c tren dudng di cua di)ng m(Jch vu trang,
cac mSlch bQ.ch huyet db' ve chuoi h?ch nay xuat phat tU 1um b(Jch huye! sau clla tuyen,
ehu yeu la thu9C mia trang, r6i tU cac hSlCh
vu trong b(leh huyet dUQe dan tdi nhung hSlCh nAm ij phia trong nhit cua vung tren don, ho{lc dUQe d5 trt;tc tiep vao a'ng ngl/c (d
ben trai) hol)c VaG ong br;rch huyf/t phdi 5 (d
ben phai)
- DuiJng ph¥ 13 dudng trt;te tiep da.n
h(lch bSlCh huyet Wi cac hr;rch tren don
(Mornard), baa gom nhung mSlch bQ.ch huyet di xuit phat tu ph§.n tren clla vung
vu (vung vu dUQC chi a thanh bon 6 bai hai dudng th.lng dung va nAm ngang cAt nhau
d mim vu), cae mSlch nay da thftng vao cac
hoJ:i.c d duai vimg xUdng don
DlfiJng nach trung ttlm-ngaai (Gerota)
la dudng da.n b(lch huyet tu mQt ben vu
" Trong tai litiiu nay eng b,!,ch huydt ph?Ji dllOC tac gia 99i b~ng tim trnh m~ch b{Jch huydt Ion (greallymphalic vein)
Trang 6",ll1g ben (ttli di~n, dt1 tdi c:1c hqch nach ben
dr;i di~n
DUlin;.; phu dlfdi, kern ph6 bien hdn,
xU{lt ph,'tt tU phan d1.16i ella vung vu va dan
hach huyet t6i cac hQ-ch nhm d phan tren
ella ("(i tluing b(mg
j{6 rang lD each phan b6 cae vung bf~ch
huyct eua vu lam eho ph au thu:}t vien g.$.p
kh{l khtlO Wn khi phiii cih tuyen vu ca khai
(t08n bi)) cung vO'i toan bi) nhung nhung
hw:h b:.1Ch huyet thu nh~tn b 0eh huyet eua
\'llllg khi ruyen vu b1 ung thlt; vi~c nay dai
khi kh()l1~ the thtjc hi~n duqc Do d6 chftn
do,ll1 ung thu tuyen vu b~t bui)c phiii duqc
thuc hien s6m nh£1t khi co th~, tilc Ia vao
gini ctOl.ln m;) nhung nhom hq.eh b:;teh huyet
COll chua bj eli can tbi, nhat la cae h{lch cua
chu/;i L'U trong
"' Cflc day than kinh cua tuyen vu xuat
ph,\t tu cae day than kinh gian sudn, cac
ct6i d(lY than kinh gian sl/rJn til thli II t6i
thu VI, tU cae nluinh tren aon cua aam roi
t/qlc v(it thl di thea c:1c di)ng m9.eh d~ Wi
tuye'n vu,
Khoang ngl!c
(0 ng\1c)6 () ng\ic c6 gi6i h0n tren va du6i la hai io
ng{1c lrl}n va dUdi ([0 tren va lo dUdi cua
/(1n,I<,' ng{lc), 6 phla tnt6c, ben thi 6 npjC
lhi(,iC glfji h0-n brJi xuring ltc, cac xudng sudn
\'8 cie cri {[ian surln, can 6 phla sau thi b6i
('(d ,wfng ngl/c: 6 ng\ie la mi)t khoang chua
(',ll1g, tron~ dl) c6 nhi4u tl~ng (Cd quan ho$c
thilnh phan) khae nhau (hlnh 64, 65, va
hin11 120)
l\10t so d.C t,~ng trong {5 ng\ic dUrjc bao
bQc biji thanh mQ-e (nhu ph6i va tim), can
.' I J hoac khoang, hoac hoc 18 ba tlI Viiit dung de dieh tU t,,~'ng
Latinh cavum, co nghTa la m¢t kho2lng trang, co ho;[le khong
chera cac thanh phan d ben trang Viii thai quen trang ngon
ngCi glai ph~w'hQC va y hoc, cae lac gia sii dung ba 111 nay
thay the nhau tuy thea hoan canh vi dl,l h6c mi~ng, h6c mai,
khoang hau khoang thanh quan, 6" ngl/C, 6 pMc m.;Jc
d.c t9-ng khae thl chi c6 ma liiin ket dUdi-thanh mqc baa bQc,
C6 hai thanh mqc: mang pho"i (ho.$.e phe' mqc), bao bQe quanh ph6i, va mung ngodi
tim, do d6 t~lO nen ba 0" thanh mQ-C 16n, Cae cau truc giai phau nam trong khai mo Win ket dudi thanh mqc n6i chung keo dai theo
ehieu dQc tren-duoi, va ma lien ket t9-0 nEm
a xung quanh cae cau truc nay m!)t ldp ao lien ket (ao ngoai), va dlC day chang, ho.$.c
qp trung thanh mo lien kc't cua trung tha't (lamina fibrosa mediastini: lti s(ii xri cua trung that), va mo lien ket dUdi thanh mQ-c (tela subserosa: lap dudi thanh mqc), lien
quan mQ-t thiet v6i thanh mQ-e, 100p ma lii?m
ket du6i thanh mQ-':: can b.lo nen mqc n(ji-ngl/c va bao xa ngo(Li tam mq.c
,
(Ph" m~c)
Mang phi;i (phe mQ-c) la thanh mqc bao
bQc quanh ph6i
Mang pho'i bao gam hai Hi: la tq.ng, bao
bQe trlJC tiep xung quanh ph6i (dinh sat vao nhu ma ph6i), va la thanh 16t m~t trong ella
thanh ngl/c, sat voi la ma lien ket gQi 10
milng ph6i lien tiep voi nhau d vung ron pho"i t:;w nEm mi)t thanh m~c lien tl,lC, va gidi h~n d giua hai 18 m9t khoang ao, toan toan kin, gQi
103 6' mang ph& (ho.$.c o'phe'mqc)
Theo dinh khu, th1 la thanh cua mang
ph{5i (can gQi la phe' mqc than h) bao gam
nhung vung sau day: dOSln 15 thanh phil m:).t ben cua c(U so'ng, cac xuring 8udn va cac khoang gian Sl.tdn, va mQt ph<in xudng ltc,
dOl.ln nay dU(jc gQi la mang pho"i Sl.tdn·c(jt
costvertebralis pleurae parietalis: phan sl.tdn-c(jt song cua pht mqc thanh), dOQ-n 15 thanh phu m(lt tren cd hodnh dU(jc gQi 10 mang phrfi hoanh (phe' nlq c hoanh (pars
hodnh cua phe' m(LC thanh), dOQ-n Ia thanh
Trang 7llH-lng phoi ehe phu nu).t ben eua cue thanh
th:'l'lL lu'C III dic thanh phall n~m giua hai
(hri'n (]Jars mediastillalis pleurae paricta.lis)
phon (rung thi/l ClIO pltif tn(IC tlianh): trang:
d o ::~n nily phe' m:,lC thanh co mQt phan giap
vejj /1!illlg ngoai tim (lIg0g,; tam mgc) che
D¢ng mach chu
I.n Cae nhanh eua tinh m1,lch Clla {a !rong g''")-4
L a thanh eua mang phol khi chuy~n tit
khac thi t~a nen mQt goc /lhj di~" ho::,'tc lui
cimg, gqi lit lui cung phil' 1n(IC 1 • Tu i cimg sttCfn-trulIg thfl't dl1(1e t:;to nen do phe' m\lC phu cac xUdng sltdn l~t sang thanh pht m(IC (rung thlit, t!j i cUllg hounh-(rullg th{/t du'Cjc
t\lO nim do phe' nl(lC hoonh chu),cn tiep thanh phfJ' I7l{lC trlw g Ih6 ' 1, va lui cung
sltiJrt-c(J1 SO;lg dlf<;1C t {lO nen khi phe mry.c phu dlC, xlidng sudn Il),t len phu m:)1 ben cQt
phoi HI lien l \Ie, nhung laeh vao khe giua
, - - - TInh m~ch durn don Ir al
Ph6i Iral
DOng m~ch phOi
6 mang ngoal tim (O ngoai tam mac)
',-1~'8f manaphOi 10 ph~ m,c) Tam thai tral
4l"f OTnh !1m (mom tim)
Co hoanh
_ ~:::~H~ Thuy gan tr~u
loch Ity)
D~ day
eal Irang ngang (k~t trang ngang)
Hinh 64 Thiel do dtlng ngang qua ng,!e va phan Iren ella b~ng
Pill mac ((ung theft (lil thanh) d vung
rein pllOf qu,)l I<)i de' lien tiep voi pht 1It(IC plio!
\b t(lI1!::,), con U,lO nen day cluing phot, n~m d
hen tiuoi Clla CIIO;lg pluj/ va roil plu)i va koo d:\i
hll1h L<lm giac nen dl1c;:IC Wuldeyer gQi 1ft m{lC
(rt!(J plr6t (mesonellnlollium),
~18
ILa Ihanh clla mang ph6 lal bA mal lrong clla long ng~ "-hi tat II) mot 1hanh nay sang lnanh "-,a Ihi lao 1hanh m61 gec nhi dii'm, c6 th~ S:,U ho~c n6ng Cac g6c nhl diEln nay dll(1(: cac
lac gia Phap Q9i la llii cling , nhllng nhllng lac gia Anh My
dung til SinUS ( wang) d6 chi chung_ Tuy "huln tr.uAI nglltti'
cung mong phtii rna cac lac giB Phap st't dung Ii:! Ihkh hop hon,
I La thanh cua rnang phOI phil m~1 Irong cac xllong silon va
khoang gian siJan, '~t l<;It (1'4 phu len mat ben cua trung thai hop thanh hai g6c nh! dr,n (hat lUI cling) m¢1 " phia Irlloc
dllQc gol la /til cung slIdn·lrung thaI (nhdiu lal lieu khilc gQt la
lui cling slIiJn,lrung thaI Irlldc) , mol a phia sau rna Irong
nhleu tal lifl'u '<hac go 13 llii cung slIdn-/rung that sau; nhtlng
ITong tai lieu nay lac gia go ; la gol Ii:! lui cimg sUiJn-c¢1 s6ng
Trang 8Ph~ mae trung that
phO;, 0",,0 '0,"0 'Mil
TInh maeh dan I
mach dan Ion)
Thlle quan
doan nglle
06t s6ng nglle 1h1I VI (mom gail
Trung that sau
~ ~ - 1t r- '7 ~ -~! Chu6i than kinh giao cam ngllc
Ph~ quan g6c - 11f1 ~"': ,, ~ ~:::-.:
(ben) phai
00n9 mach - H1 tL~= , : ~-':" = -Jj. J ~ Ph quan 960
phOi phai
TInhma,;h-~ ~ ~ -~
chu tran •
,
(ban) uai
6ng nglle '}:::::::.: ;it~; : 1: ~ : ~ ~~~~~: hach bach huy~1 gian khf-pM quan PhOi phai / " T!~~_n.,~~~'~,T.'''fh"p~_~
Htmh d¢ng mach chu (d¢ng m~ch ehu lE!!n) ~ mae mang phOi, phan lrung that)
XlIang lIe Sl,ln slIon Mang ngoai tim (ngo ai tam mae)
La tMnh mang ph6i,
Rhan SlIon-cOt s6ng
6 mang phOtO
(0 ph maC)
, ,
06t thlI VII (mom gail
nglle
TInh mach _ L t """:::::=-_-: ;;;: :;:;;~~~~~ .f"~ = ,c 1 J, e +l- D¢ng m~ch chu ngU'e
( OM chu xu6ng)
Thllc quan phOi phai @ • •
Ph6i trai Tam nhi trai PhOi phai Van nhi-IMI ir3i (van hai la, van mO nI)
TInh mach chu dLl'tn ~~ ~ ~ ~~~~~ =~ ~~~~; ~~(: :: 6 mang ph6i (0 ph~ mae)
Van ba la (van nhi-that phai) Tam thai phai
XU'ang lIC Ph~ mae trung that (Ia thanh mtmg ph& phan trung thai) Trung IhallrU'O'e TUI cung sU'Gn-lrung Ihal (lui cung ho~c xoang sU'Gn-lrung IhatlNO'c)
Hinh 66, Thiet do ciit ngang ngl,lc qua dot song ngl,lc thlt 7
99
Trang 9PMi pha i
ThU'C quan
Xvang lie
PhOt trili
Tam nhilrai
_ - Da , y ~!o k i nh hoa n h trai Tam th~ t trai
Mang ngoal 11m (ngoal tam mac) Tui cling SIlOn-trung 1Mt (rui rung hoac
x oang SlMl-trung Ih~1 truac)
Hinh 67 Thiet do cat ngang ngl!c qua mtic dot song ngl!c thtiVIll
Day dlang Morozov (day dlsng glan- 061 sang oou, ~'J ,X
mang ph6i hoac gian-;ih~6~m ~ a ~~~""' :;;::_ 1r ;;:; ~F~;~~~ :~:,
Mang ph6i thanh, phan £><I"" mao ch cM ""\lC (O M chu x u6ng)
6 mang p h i
(6 ph~ mac)
TInh mach
"" ,""1
Thuc quan
Tui cling (xoang) glan dOng mach cnu-thuc quan
TInh mach phOi phai
Tui cung (xoang)
gian-tinh mach dan- I hl,lc quan
~: ~:,,-;rL- :- t j t Tam nhitral
;;~~ = :" - -Ji [;r Van nhT-lhal !r ai
_ (van hai la, van mii nil : :::::=:; ~jr Ph61 Iral
Ph6i phai
phOi p~n trung 1M1)
XU'Of\g (Ie Trung th~1 truac (lui cling hoac xoang slMl-trung thai lruac)
Hinh 68 Thiet do ca t ngang ngl!c qua mtic dot song ngl!c thti IX lon
Trang 10cac th~nh phan nAm d trong trung thd't sau
(nhu d(ing m~ch chil, th1jc quan, trnh m(1ch
dan), tQ.o nen mQt lOQ.t cac tui cung nua,
trlli do mang ph6i lach ~ao khe gina d(ing
m(lch chil ngl/c va thl/c quan t;;tO nen, tui
cung gian tfnh m(lch ddn-thl/c quan d phfa
ben phaj do mring ph6i lach van khe giua
anh m(lch ddn va thl/c quan t;;tO nen_ Hai
tui cung nay lQ.i dUQc noi v9i nhau bdi m9t
m6t Uim rna lien ket sqi Xd, mau, va mong
nd'm theo mQ.t ph:lng dung ngang,
d vling 18 thanh eua mang ph6i phu
mi;it :-;ridn cua thimh' ngl/c lq.t len phu mr:£t
triin Cd hoiinh, hinh thanh n€m tui cung
sU/IIt-hoanh, khi tha van sau thi ph6i chi
liln van trong tui cling nay mQt phan, phan
con lQ.i thl la mQt tui cling mang ph6i
d{jn thuan,
a thanh ng1.}'c truac, phia sau xUdng uc
c6 m(it vling khong co mang ph6i che phu,
vung nay giong hlnh cua hai tam giac, vai
hai day mQt huang len tren mQt huang
xuo'ng duai, no'i vdi nhau d dlnh cua chung
(duQc gQi la tam giac tuye'n uc va tam
giric tim),
Tam giac tren cling du<;lc gQi la di~n
gian-ph&' m(lc tren, a tn~ em tUdng ung vOi
tUYCII uc, va d ngudi lOn thl d vi tri nay co
rnllt khoi rno hEm ket rna la di tfch cua
tuyen uc thorii trie'n,
Tam giac dudi cling du<;le gQi la di~n
gwn-phe' mqc dudi, co mung ngoui tim
(ngo(li tam mqc), mang nay nftrn sat vai
thanh truac ng1.}'C, khong bi che phu bai
mang ph6i, Khi chQc 6' mcing ngocii tim
(ch9C 6 ngo:;ti tam m{lc) thi th1.}'c hi~n
trong di¢n nay se khong dl,lng ch<;tm tai 0'
miing ph{l'i
d vung dinh ph6l (apex pulmonis), phfa
tren xudng sudn thu nhat, phe' m(lc trung
tha', Oa thanh) hEm tiep vai phe' m(lC sudn-c(Jt
song (cling la IS thanh) tJilO nen mQt vorn, g9i
1& dinh mdng ph()''i (cupula pleurae), che phu
dinh pho'i ij ngay ben dudi
Ve phia truac, dinh mung pho'i vu<;lt len
tren so voi xudng sudn thu nhat, doi khi
vUQt len tr€m ca xudng don; ve phfa sau,
song ngl/c thzi: nhat
Dinh mang pho'i dfnh voi m(1c nqi-ngl/c
bdi rna lien ket, tlit0 nen cac day chAng, tuy theo vi trf du<;lc gQl la day chdng sUdn-mung pho'i, cqt song-mcwg phdi, cqt so'ng-sudn-mung pho"i, phe' qudn va thl/c quan-mdng pho'i, h9P thanh m9t b9 may treo mang ph6i
theo quan ni~m eua Sebileau Dinh mung pho'i cling dUQc gin bdi bao lien ket cua cae
m{lch mau va day thAn kinh d gfin Clitnh, cling nhu bdi m~c cua cac cd b¢c thang Dinh mung pho'i li€m quan ve phia sau
vai diiu sau va c6 cua xudng sudn thu nhat,
cd c(f dui, dUQc che phu bai mc;zc trudc song,
va than th§.n kinh giao ca.m ma d day lu
hc;zch giao cam co~ dUdi con g9i la· hc;zch sao;
ve phia truac-ngoai dinh mung ph6~ lien quan vdi ca.c Cd b¢c thang, dOl;l.n sau cd b{lc
thang cua d(ing mgch dUdi don, dqng mc;zch ngl/c trong (vu trong), d(Jng mC;Zch gian sudn tren cung la m(it nhanh cua d(ing m(Lch chii
va vai ddy than kinh hoanh
Phe quan goe (Bronchi principales)
principales dexter et sinister), cua hai ph6i
phai va trai, phat sinh tu ch6 ehia d6i cua
song ngl!C thli 4 den thli 69
g6c di chech ve phfa r6'n ph6'i tudng ung, r6i
se phan ra cae nhanh cho ca.c thuy ph6i, g9i
la cac phi quan thuy, phe quan thuy l~i
phan thanh cac phi quan phan thuy
(hinh 69)
xuong dUdi va ra ngoai, h9P vai nhau mN goc khoang 70° Phi qudn g6c phdi co
huang dBc hdn, ngtm hdn, to hdn va hdi huang ra truoc; con phe' qudn goc trai thi
9 M¢I so lac gia cho dIng cho chia d6i cua khf Quan Ihanh hai ph~ qulin goc nam ngang mLrc (161 song ngl1c Ihlt 5 ho~c 6, c61ntong hqp ngang mu-c 061 song ngl!c Ihu-7
101