PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÙN TUYẾN YÊN (Hypopituitarism) ppsx

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÙN TUYẾN YÊN Hypopituitarism Đứa bé bị thấp lùn có thể nhiều nguyên nhân.. Bệnh lùn tuyến yên Hypopituitarism chủ yếu do thiếu hụt hocmon tăng trưởng – GH Growth

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH LÙN TUYẾN YÊN

(Hypopituitarism)

Đứa bé bị thấp lùn có thể nhiều nguyên nhân Bệnh lùn tuyến yên

(Hypopituitarism) chủ yếu do thiếu hụt hocmon tăng trưởng – GH (Growth

hocmon) từ thuỳ trước tuyến yên làm ảnh hưởng đến sự tăng trưởng toàn thân của

trẻ Không ảnh hưởng đến phát triển tinh thần và trí tuệ

Trường hợp có kèm theo thiểu năng giáp, thiểu năng thượng thận và sinh

dục, gọi là thiểu năng yên toàn bộ – Panhypohypopituitarism

1 Chẩn đoán :

1.1 Lâm sàng

Lùn tuyến yên điển hình có các đặc điểm lâm sàng sau đây :

- Cân nặng, chiều cao lúc đẻ trong giới hạn bình thường

- Bắt đầu chậm lớn cả chiều cao và cân nặng thường xuất hiện sau 1 tuổi

- Nếu có những khuyết tật bẩm sinh thiểu năng tuyến yên hoặc hạ khâu

não, thường có những biến chứng cấp cứu ngay thời kỳ sơ sinh như ngừng thở, tím

tái, hay hạ đường huyết nặng

- Dấu hiệu đầu bé (microcephalus) thường gặp ở trẻ trai, là một dấu hiệu

quan trọng để nghĩ đến lùn tuyến yên

- Trường hợp có kèm theo thiểu năng giáp và thượng thận các dấu hiệu

lâm sàng sẽ phát triển rõ và nhanh hơn là thiểu năng yên đơn thuần

- Bộ mặt có hình dáng đặc biệt như đầu tròn, mặt ngắn, rộng chiều

ngang, trán dô, mũi gãy hình yên ngựa, mũi bé, hốc mũi rộng, mắt hơi lồi, hàm

dưới và cằm kém phát triển, răng mọc chậm và thường mọc chen nhau, cổ ngắn,

thanh quản bé, tiếng nói giọng cao âm cho đến cả sau tuổi dậy thì Tỷ lệ toàn thân

đặc biệt cân đối, giữa thân và tứ chi bé nhỏ Bộ phận sinh dục nhi tính kém phát

triển kể cả khi ở tuổi trưởng thành Phát triển sinh dục rất chậm hoặc không bao

giờ dậy thì Không mọc râu, không có lông ở người và bộ phận sinh dục, tóc thưa

mỏng

- Hay xuất hiện triệu chứng hạ đường huyết, đặc biệt khi đói, có thể xảy

ra từ 10 – 15% trong thiểu năng yên toàn bộ (Panhypopituitarism)

- Trí tuệ phát triển hoàn toàn bình thường, thường bẽn lẽn, nhút nhát, lớn

lên thường sống ẩn dật, xa lánh mọi người

- Nếu có u tuyến yên sẽ xuất hiện : đau đầu, nôn, rối loạn thị lực, đái

nhiều, tổn thương thần kinh sọ não, co giật

1.2 Xét nghiệm chẩn đoán :

- Định lượng hocmon tăng trưởng (hGH) sẽ rất thấp hay không có Sẽ rất

thấp hay không có Trường hợp cao hơn 10ng/ml có thể loại trừ thiếu hGH

- Test kích thích bằng L’dopa, Insulin hay arginin, nếu tuyến yên bình

thường thì hGH sẽ tăng lên sau 45 – 90 phút Nếu sau các test hGH vẫn thấp dưới

7 – 10ng/ml có thể chẩn đoán là thiếu hụt hGH

- Làm test TSH để kiểm tra chức năng giáp Test TRH về hạ khâu não,

Corticosteroid máu, LH, FSH về tuyến thượng thận, chức năng sinh dục, GRF

thăm dò liên quan giữa hạ khâu não và tuyến yên

- Trên X-quang có thể thấy trẻ trên 2 tuổi nhưng thóp chưa đóng kín, các

đầu xương epiphis mỡ rất lâu dài Hố yên kích thước bé

2 Điều trị :

- Điều trị đặc hiệu bằng hocmon tăng trưởng có kết quả tốt Nếu bắt đầu

sớm càng có hiệu quả cao Liều hGH 0,1 – 0,2 đơn vị / kg 3 lần trong 1 tuần, tiêm

bắp hay dưới da cho kéo dài đến khi tuổi xương đóng kín hoàn toàn Trường hợp

khám kết quả có thể tăng liều đến 0,3 đơn vị

- Nếu có thiểu năng giáp sẽ cho thêm Hyroxin như trong suy giáp

- Nếu có thiểu năng thượng thận cho thêm Hydrocortison từ 10 –

15mg/m2/ngày

- Có thể cho testosteron 25mg/mỗi tháng tiêm bắp 1 lần từ 1 – 3 tháng để

phát triển dương vật của trẻ

Tiên lượng tốt.