Qua hệ thống câu hỏi đó học sinh lĩnh hội được nội dung bài học, có thể vận dụng tiếng Anh và từ đó việc học tiếng Anh mới có thể đi vào cuộc sống.. II- MỤC ĐÍCH : Với đề tài này nhằm gi
Trang 1PHẦN MỘT: MỞ ĐẦU
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hiện nay do nhu cầu giao tiếp, giao lưu giữa các nước trên thế giới ngày càng phát triển, nên việc học ngoại ngữ là rất cần thiết Tình hình thực tế đó đòi hỏi chúng ta phải có những phương pháp giảng dạy thích hợp nhằm đem lại hiệu quả cao, cũng như đáp ứng nhu cầu phát triển chung của xã hội
Ngoài khả năng truyền thụ, người thầy có những kỹ năng, năng khiếu nhất định nhằm kích thích học sinh trao dồi luyện tập tiếng Anh trong nhà trường phổ thông
Một trong những phương pháp giảng dạy ngoại ngữ là phương pháp vấn đáp (questioning) Vấn đáp là phương pháp trong đó giáo viên đặt ra một hệ thống câu hỏi Qua hệ thống câu hỏi đó học sinh lĩnh hội được nội dung bài học, có thể vận dụng tiếng Anh và từ đó việc học tiếng Anh mới có thể đi vào cuộc sống Đó chính là mục đích sau cùng của những người làm công tác giảng dạy
Nhưng làm thế nào? Ra sao? Đó vấn đề đặt ra cho không ít những người đang thực hiện chương trình đổi mới trong tình hình thực tế hiện nay
Sau đây là một số kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy tiếng Anh xin được cùng chia sẽ với quí đồng nghiệp Với hy vọng đóng góp phần nào trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Anh qua đề tài : “MỘT SỐ THỦ THUẬT ĐẶT CÂU HỎI TRONG VIỆC GIẢNG DẠY TIẾNG ANH TRONG TRỪƠNG PHỔ THÔNG”.
II- MỤC ĐÍCH :
Với đề tài này nhằm giúp các giáo viên môn Anh có điều kiện tham khảo cách ứng dụng phương pháp mới vào thực tiển giảng dạy qua cách dùng câu hỏi sao cho học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo trong học tập, có kỹ năng vận dụng vào thực tiễn, đem lại niềm vui và hứng thú học tập cho người học
III- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Giáo viên giảng dạy bộ môn tiếng Anh
Trang 2Học sinh các khối lớp ở trường THCS theo chương trình SGK mới.
I- XÁC ĐỊNH MỤC ĐÍCH ĐẶT CÂU HỎI:
Cần phải có sự chuẩn bị thật chu đáo, dự trù tình huống có thể xảy ra trong quà trình giảng dạy Có nghĩa là cần có nhiều kiểu câu hỏi khác nhau với nhiều mục đích khác nhau, các câu trả lời đa dạng phong phú.
A-Hỏi để tập trung sự chú ý của học sinh vào bài giảng cũng như các chủ điểm đang nhắm đến:
Thông thường trong lúc giảng bài học sinh dễ dàng bị sao lãng đi Không biết đang nghe gì? Nên nghe gì? ……
Giáo viên có thể hỏi:
Who can guess what will happen next?
Do you know why… ?
Who can answer?
Who knows why….?
Does anyone know the answer?
Can you guess?
………
B-Hỏi để nắm được mức độ hiểu bài của học sinh:
Hoạt động này thường diễn ra trong lúc giảng bài hay củng cố bài học Nhằm tránh trừơng hợp một số học sinh nói theo miệng hoặc chép đáp án của bạn
Giáo viên không nên quá dễ chấp nhận các đáp án mà học sinh nêu ra Chúng ta thường nhận thấy giáo viên nhận xét bài tập là: “true or false?, right
or wrong? ” và “correct, incorrect?” “a,b,c,or d?” … và không có lời nhận xét hay giải thích thêm về đáp án đó Tại sao chúng ta không hỏi:
Why………… ?
How………….?
How do you know that?
Which sentence tells you that?
Why do you think it’s true/ false…… ?
Trang 3 Do you think that………?
Do you think it’s right/ wrong/ true/ false?
Do you think so?
Yes/ No- question………….(nên đặt câu hỏi để học sinh trả lời “No” Nhằm yêu cầu học sinh làm rõ vấn đề)
* Đối với bài tập true/ false, giáo viên nên đặt câu hỏi nhằm kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh
- Yes/ No question.
- Or question.
- W- H question.
Ex: 1- Mrs Ha is worried about her water bill
Is Mrs Ha worried about her electricity bill?
Is Mrs Ha worried about her electricity bill or water bill?
What is Mrs Ha worried about?
2- She learned English at school and university?
Did she learn Ernglish at school?
Where did she learn English
C- Hỏi để kích thích học sinh nói ra ý kiến của riêng mình:
Rất cần thiết và quan trọng vì qua đó giúp chúng ta định hướng rõ ràng hơn trong cách giảng dạy, bổ sung và cung cấp kịp thời những kiến thức cần thiết
What do you think about……… ?
Do you think………?
What can / will you do if……….?
What do you say?
What questions do you ask?
Is it necessary to……….? Why?
Do you agree? Why?
Why do you think so?
Is that clear/ right?
Is it ok?
Do you think so?
Trang 4……….
D-
Đặt câu hỏi nhằm cho học sinh luyện tập cấu trúc ngữ pháp hay từ vựng:
Đây là lúc thầy và trò luyện tập hết sức có hiệu quả và thực tế Thường diễn ra trong lúc trình bày bài dạy nhằm nhấn mạnh làm rõ hơn chủ điểm đang dạy
Structures:
Can/could you open the window, please? (request)
What did he/ she say/ tell you? ( reported speech)
Why do you………? ( clause of reason)
I think you should……… (should + bare infinitive)
How do you speak English? (adverb)
What did you do last weekend? (past tense)
What are you doing? (present progressive tense)
Who did you meet? (past tense)
What do you like doing? (v-ing)
How do you feel when…….? (adj + that- clause)
Have you ever…… ? (present perfect tense)
What will you do if ……… ? (conditional sentence, type I)
What would you do if ………? (conditional sentence, type II)
Do you mind ……… ? ( v-ing)
What should you do?
Do you suggest……./ what do you suggest? (suggest +
v-ing, suggest + that + s + should)
What do you wish? (wish sentence)
What do you do to improve your speaking?
………
Vocabulary:
What is your language level? (beginner/
intermediate/ advanced)
Trang 5 What do you do after school? (listen to music/ watch
TV/ read books / do homework.)
What does your father do? (farmer/ worker/ teacher /
doctor / nurse / journalist )
What sports do you play? (soccer / volleyball /
badminton / basketball)
What weather do you like? (hot / cool / cold / warm)
………
E- Hỏi để dẫn dắt học sinh vào bài: Thường được thực hiện lúc đầu giờ và khi chuyển tiếp các thành phần,bài tập,hoạt động trong bài học How/ what about………….?
Do you usually / often……….?
Have you ever………?
Did you………yesterday / last night ?
What ………?
What did/do you……….?
Do you like………?
What do you think about…… ?
Do you think ……….?
Do you believe that ……….?
What do you know about…… ?
What will you do if ………….?
Will/ can you………… ?
Who can tell about………?
Do you want to know……… ?
Can you guess? Does anyone know what will happen next? ………
* CHÚ Yù: Vào bài học một cách trực tiếp sẽ không gây sự chú ý tò mò của học
sinh Chuyển tiếp các hoạt động, bài tập mà không có lời dẫn hợp lí, học sinh sẽ không biết mục đích của hoạt động, bài tập
Trang 6F-
Hỏi để kiểm tra việc học của học sinh:
Did you have any problems?
What did you do with that exercise?
Did you find the answer?
Who can tell me the answer?
Who can remember what we did last lesson?
Who can remember what we learned about lat time?
Do you remember… ?
………
G-
Hỏi để kích thích học sinh đóng góp ý kiến xây dựng bài học:
Thường đượcthực hiện trong quá trình giảng bài
Do you think so?
Do you think that……….?
Who can help me to do this?
Can you do this?
Can you do like me?
Which sentence tells you that?
Could you give me the reason for your choice?
Why do you say “yes”/ “no”?
How do you know?
………
II- GÂY SỰ CHÚ Ý CHO HỌC SINH TRƯỚC KHI TIẾN HÀNH
HỎI:
Có nghĩa là dẫn dắt, tập trung sự chú ý của học sinh vào câu hỏi Điều này có nghĩa là tạo ra một ngữ cảnh để học sinh tập trung hơn
Thông thường chúng ta có thói quen cho câu hỏi xuông, “bất ngờ” như:
What do you do after school?
What time do you get up?
Chúng ta có thể tạo sự chú ý cho học sinh bằng cách:
I usually do the housework and listen to music after school
I often get up at 4.30 am Trước khi đặt câu hỏi
Trang 7-> Now everybody, what do you usually do after school?
1- Lấy ví dụ (ngữ cảnh thật) ở lớp để đặt câu hỏi:
Tuan usually plays soccer after school.
Lan often reads in the library
Ba likes listening to music
Hoa and Nga love talking
So, what do you usually do after school?
You know, I often listen to music in the evening
-> What do you do in the evening?
2- Lấy ví dụ từ thực tế bản thân của giáo viên:
I like playing badminton and volleyball
I don’t like playing soccer.
I hate washing up
Now tell me
What do you like doing? How about you?
3- Lấy ví dụ từ kiến thức các bài trước:
Lan had an oral examination last week She’s going to take an English course because she wants to improve her English Her English is not good
So what do you do to improve your English?
Maryam visited in Hanoi She went shopping, tried many special foods in Hanoi
So which places did you visit last summer holiday?
………
III- SỬ DỤNG CÁC CẤU TRÚC NGỮ PHÁP, THÀNH NGỮ, TỪ
VỰNG CỦA NHỮNG ĐƠN VỊ BÀI ĐÃ HỌC:
Thông thường chúng ta đưa ra một số câu hỏi dài dòng, khó hiểu, xa lạ hoặc quá đơn giản không gây hứng thú cho học sinh.
Vì sao chúng ta lại không sử dụng kiến thức đã cung cấp cho học sinh?
Ex: What should you do?
Trang 8 Could/ can you help me carry the desk?
Have you ever read that story?
How often do you do your homework?
Will/could you please………… ?
Do you mind if I ………?
Do you mind ………?
I think we/ you should………
It would be better if………
What do you suggest? What can/ could you do if ………….?
Do you suggest anything? Do you usually go swimming in summer? What can I do for you? How can I help you? What are you going to do this weekend? What must you do? Why don’t we/ you ?
How about going to the movies? What about ?
What would you like to eat/ drink? Would you like to go/ play/ come ?
………
Bằng việc làm này học sinh rất hứng thú và có cơ hội luyện tập, tạo
niềm tin cho học sinh Chúng tin tưởng rằng thầy có thể áp dụng, sử dụng những kiến thức đó thì trò cũng có thể áp dụng được Học sinh sẽ cảm nhận việc học ngoại ngữ là để sử dụng chứ không phải học cho biết
IV- THAY ĐỔI HÌNH THỨC, LOẠI CÂU HỎI NHẰM TẠO ĐIỀU
KIỆN CHO HỌC SINH DỄ DÀNG TRẢ LỜI HƠN:
Việc làm này cần có sự chuẩn bị chu đáo, tính linh hoạt, khả năng sáng
tạo của giáo viên Thể hiện bản lỉnh của người dạy trên lớp
Trang 9Đa phần học sinh lười suy nghĩ, lười nói nếu chúng chưa biết câu trả lờiø
chính xác
Nên chăng cho chúng cơ hội suy nghĩ và thử xem?
1- Chuyển wh- questions sang yes/ no-questions:
Ex: - What did you do last weekend?
Did you go shopping?
Did you stay at home?
………
- What does your father do?
Is he a farmer?
Is he a teacher?
Is he a worker?
………
2- Chuyển sang multiplechoice:
- What are they talking about?
a- About lan’s studying English b- About her shopping
c- About her friends
- Is Tim’s report card good?
A- excellent B- fair C- good
3- Chuyển sang fill in the missing words:
What did Ba see on the way to Lan’s home village?
He saw a………and……… in the field
How long has Nam lived here?
He has lived here for………
How do you go to shool?
I go to school by………
4- Diễn giải (explanation):
What does Mr Lam do?
Trang 10 He works in a factory He is a………
Where did she go last summer vacation?
She went to the biggest and busiest in Vietnam
………
5- Hướng dẫn học sinh trả lời theo mẫu:
Nhằm giúp học sinh dễ dàng trả lời và sử dụng chính xác các mẫu câu tiếng Anh
What do you suggest?
I suggest that we should………
How many students are there in your class?
There are ………
What color is her hair?
It’s………
If Lan wants to pass the exam, what must she do?
If Lan wants to pass the exam, she must………
What did Miss Jackson ask Tim’s mother to do?
Miss Jackson asked her to………
You don’t have a computer What do you wish?
I wish I ………
6- Chuyển từ yes/no-questions sang wh-questions:
Việc làm này hướng học sinh vào trọng tâm câu hỏi, cũng như ôn từ vựng cho học sinh
1 Do you play soccer on Sunday?
No,……
2 Do you listen to music?
No,………
3 Do you watch TV?
No,………
So what do you usually do on Sundays?
Trang 111. Is there a hotel near your house?
No,……
2. Is there a river near your house?
,……
So what’s there near your house?
V- LẬP LẠI HAY ĐƯA RA NHỮNG ĐÁP ÁN TƯƠNG TỰ(NHIỀU
CÁCH TRẢ LỜI):
Việc làm này tạo cơ hội cho học sinh đóng góp ý kiến vào bài học Giúp học sinh nhớ lại từ đã học cũng như việc sử dụng các cấu trúc ngữ pháp, từ đồng nghĩa.
Giúp học sinh nhận biết được tính đa dạng trong việc sử dụng ngoại
ngữ
Tạo thói quen cho học sinh tích cực suy nghĩ, tìm kiếm thông tin có
liên quan đến chủ điểm đang nói đến
Ex:
How did you get to school?
I rode a bike to school
I went to school by bike
I got to school by bike
How long does it take to get there?
An hour/ one hour
It takes an hour to get there
It takes me an hour to get there
Do you have phone number?
(What’s your telephone number?)
Yes, 713165
My phone number is 713165
It’s 713165
What’s your favorite subjects?
I like English best.
Trang 12 It’s English
My favorite subject is English
VI- BỔ SUNG, GIẢI THÍCH, KẾT LUẬN LẠI VẤN ĐỀ:
Nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn theo cách thức dễ dàng hơn, đầy đủ hơn trong việc sử dụng tiếng Anh Giáo viên thường có thói quen dễ dàng chấp
nhận hay bỏ qua các câu trả lời của học sinh Điều này dẫn đến việc học sinh không quan tâm đến bài học, cuộc trao đổi bị đứt đoạn, không khí học tập bị lắng động
Ex: - What time do you get up?
Six
I get up at six o’clock
- What did she ask you to do?
She asked me to study harder
So that means she wanted you to study harder
She said that you should study harder
Ex: -When did scouting begin in England?
Scouting began in England in 1907
……… started……….
Or it was established in England in 1907
………founded………
Ex:
Do you usually do grammar exercise, Nam?
Yes, I do/ No, I don’t
How much time do you spend on grammar exercise?
About an hour a night
Do have any problems?
Yes, I do
Who often helps you?
My sister
Trang 13 Nam usually spends about an hour a night to do his
grammar exercise, and his sister often helps him
What do you wish, Ba?
I wish I had a computer
Nam wishes he had a computer because he doesn’t have a computer.
What do you wish?
I wish I could go to the party Why?
Because I’m so busy with my homework and I can’t go
What are your hobbies, Lan?
I like acting and outdoor activities
Lan’s hobbies are acting and outdoor activities
Lan likes acting and outdoor activities
PHẦN BA: NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua những năm công tác giảng dạy,theo dõi, dự giờ của các đồng nghiệp tôi nhận thấy rằng:
Giáo viên cần khuyến khích động viên các học sinh thiếu tự tin, nói nhỏ, ngại trả lời, trả lời ấp úng………
Nên chấp nhận cho học sinh mắc lỗi trong quá trình thực hành
Không nên tạo cho các em có tâm lý sợ mắc lỗi khi trả lời câu hỏi
Giáo viên cần phải suy nghĩ công phu về những khả năng diễn biến các hoạt động đề ra cho học sinh cũng như việc chuẩn bị giáo án trứơc khi lên lớp
Mỗi câu hỏi đặt ra phải được cân nhất thật kỹ lưỡng và dựï trù tình huống học sinh trả lời lệch
Trang 14 Mỗi bài học cần có những câu hỏi then chốt.
Đề tài này có thể vận dụng được ở các khối lớp, mọi đối tượng và trình độ học sinh
Yêu cầu chính là giáo viên phải bổ sung kịp thời hợp lý vốn sống thực tế và phát triển cách học sáng tạo, chủ động của học sinh
Giáo viên có sự chuẩn bị bài giảng, chú ý sử dụng các phương pháp dạy học hợp lý, có hiệu quả
Giáo viên phải thực sự quan tâm đến hiệu quả giảng dạy và cách học tập của học sinh theo tinh thần đổi mới giáo dục để góp phần xây dựng con người độc lập, tự chủ, sáng tạo và tự tin
Trên đây là một sốâ kinh nghiệm mà giáo viên có thể tham khảo và ứng dụng cho từng kiểu lớp của mình Giáo viên có thể linh động sử dụng các kiểu dạng câu hỏi khác nhau để phù hợp từng đối tượng học sinh, phù hợp với năng khiếu trình bày của mình
Tuy cố gắng rất nhiều, nhưng tôi không sao tránh khỏi những thiếu sót Rất mong sự đóng góp nhiệt tình của quí thầy cô
Sông Ray ngày 28 tháng 1 năm 2007
Người thực hiện Dương Nguyễn Thế Hùng