Khắc phục tác dụng phụ của thuốc an thần cổ điển Ngày nay, sức khỏe tâm thần là một vấn đề ngày càng được xã hội quan tâm đúng mức hơn.. Tuy nhiên, có một thực tế là các bệnh tâm thần c
Trang 1Khắc phục tác dụng phụ của thuốc an
thần cổ điển
Ngày nay, sức khỏe tâm thần là một vấn đề ngày càng được xã hội quan tâm đúng mức hơn Tuy nhiên, có một thực tế là các bệnh tâm thần cần được điều trị củng cố kéo dài, thường phải dùng nhiều năm (như trầm cảm, lo âu), nhiều bệnh nhân phải dùng thuốc điều trị suốt đời (tâm thần phân liệt, rối loạn cảm xúc lưỡng cực)
Các thuốc an thần, chống trầm cảm đã góp phần cải thiện to lớn bộ mặt của lâm sàng tâm thần, giúp đa số bệnh nhân có thể trở về với cuộc sống bình thường Hiện nay, trên thị trường có các loại thuốc an thần và chống trầm cảm mới Các thuốc này không chỉ có tác dụng điều trị tốt, mà chúng có rất ít tác dụng phụ Vì vậy, bệnh nhân có thể điều trị lâu dài mà không bỏ thuốc Tuy nhiên, giá thành của các thuốc này còn khá đắt, ít bệnh nhân
có điều kiện sử dụng Vì vậy, hiểu biết về tác dụng phụ và cách khắc phục các thuốc an thần cổ điển vẫn có ý nghĩa hết sức to lớn, giúp
tăng hiệu quả điều trị cho bệnh nhân
Aminazin: Thuốc gây ra sạm da nếu dùng kéo dài
Cách khắc phục là ngừng sử dụng aminazin, thay
bằng thuốc khác
Viêm gan do aminazin biểu hiện gan to, đau vùng gan, men gan SGOT và SGPT tăng Những bệnh nhân này nên dùng kết hợp với thuốc bảo vệ tế bào gan như silymarin, arginil
Dị ứng biểu hiện bằng các ban dát sẩn trên da Nên ngừng ngay dùng aminazin, dùng thuốc corticoid để chống dị ứng, sau khi đã hết dị ứng thì thay bằng thuốc an thần khác Trầm cảm biểu hiện bằng tình trạng lờ đờ, chậm chạp của bệnh nhân Bệnh nhân mất hết các hứng thú và sở thích, chú ý và trí nhớ đều giảm nghiêm trọng, do vậy ảnh hưởng rất lớn đến khả năng lao động và sinh hoạt của họ Nên dùng thuốc chống trầm cảm cho bệnh nhân và thay aminazin bằng các thuốc an thần khác không gây ra trầm cảm
Cấu trúc phân tử Haloperidol
Trang 2Nói chung, aminazin ít hiệu quả trong điều trị tâm thần phân liệt và có nhiều tác dụng phụ, do vậy nên hạn chế sử dụng thuốc này
Haloperidol: Thuốc hay gây ngoại tháp, biểu hiện bằng tình trạng bồn chồn, đứng ngồi không yên, tăng tiết nước bọt, run tay, cứng lưỡi, cứng hàm gây khó nuốt, khó nói Nhìn chung đây là tác dụng phụ rất khó chịu, là nguyên nhân hàng đầu gây bỏ thuốc của bệnh nhân dùng haloperidol Khắc phục khá đơn giản và rẻ tiền, chỉ cần cho bệnh nhân dùng thêm trihex 2mg kèm với haloperidol là được
Levomepromazin: Thuốc hay gây ngủ nhiều, đặc biệt ở các bệnh nhân đã ổn định về tâm thần Có thể cho bệnh nhân uống nước chè hay cà phê buổi sáng để khắc phục tình trạng này
Hạ huyết áp tư thế đứng là tác dụng phụ hay gặp của levomepromazin Bệnh nhân rất khó chịu với tình trạng này Khắc phục bằng cách yêu cầu bệnh nhân nằm trên giường 30-60 phút sau khi uống thuốc
TS Bùi Quang Huy
(Chủ nhiệm Khoa Tâm thần - Bệnh viện 103)