Báo cáo thực hiện Chủ đề năm học 2009 - 2010

- Xây dựng các quy định mang tính chế tài và phân cấp quản lý cho Tổ chuyên môn để quản lý có hiệu quả nền nếp và chất lượng các hoạt động đổi mới PPDH trong nhà trường; - Tha

PHÒNG GD&ĐT HẢI LĂNG CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỊ́T NAM TRƯỜNG TIÍ̉U HỌC SỐ I HẢI BA Độc lđ̣p - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO Thực hiện Chủ đề năm học 2009 - 2010

Thực hiị́n chủ đí̀ năm học 2009 - 2010: “Đổi mới quản lý và nđng cao chđ́t lượng giâo dục” Trường Tií̉u học Số I Hải Ba đã tổ chức trií̉n khai thực hiị́n kế

hoạch vă đạt được kết quả như sau:

I Ví̀ nhđ̣n thức:

Đổi mới quản lý vă nđng cao chất lượng giâo dục lă một phong trăo đang được đẩy mạnh trong cả nước Đđy không chỉ lă một phong trăo đơn thuần mă lă tđm huyết của nhií̀u nhă quản lý giâo dục Vấn đí̀ năy đã được ngănh giâo dục thực hiị́n từ nhií̀u năm nay nhưng chưa có hiị́u quả thiết thực Tuy nhiín đổi mới quản lý vă nđng cao chất lượng giâo dục không phải lă viị́c lăm một sớm một chií̀u mă cần rất nhií̀u thời gian vă công sức Hiị́n nay viị́c thực hiị́n đổi mới vẫn chưa đạt nhií̀u kết quả theo mục tiíu mă ngănh đã đặt ra vă như mong muốn của xã hội

Đí̉ đổi mới quản lý vă nđng cao chất lượng giâo dục trước mắt cần đầu tư ví̀ cơ sở vật chất trường học vă bồi dưỡng nđng cao chất lượng đội ngũ giâo viín Đđy lă hai yếu tố không thí̉ thiếu trong viị́c đổi mới trong câc nhă trường Mặt khâc trong quâ trình đổi mới, từ người lãnh đạo, giâo viín, nhđn viín đến học sinh, mỗi đối tượng đí̀u thí̉ hiị́n một vai trò riíng, chức năng riíng, nhưng yếu tố quyết định nhất vẫn lă người cân bộ quản lý giâo dục

II Thực trạng giâo dục hiện nay:

1 Ví̀ đội ngũ giâo viín:

Giâo viín lă lực lượng quyết định của quâ trình đổi mới PPDH Tuy hiị́n nay chúng ta có một đội ngũ giâo viín đã đảm bảo số lượng nhưng trín thực tế chúng ta vẫn thiếu đội ngũ giâo viín có chất lượng đí̉ đảm nhận dạy học theo hướng đổi mới Không ít giâo viín còn bất cập trong nghiị́p vụ sư phạm, thí̉ hiị́n qua câc kỹ năng phđn tích, lựa chọn kiến thức cơ bản vă trọng tđm; câc kỹ năng xâc định, lựa chọn vă

sử dụng PPDH từng môn học; kỹ năng hướng dẫn câch thức cho học sinh học tập; kỹ năng kií̉m tra, đânh giâ kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới …

Đổi mới PPDH chẳng những đòi hỏi người giâo viín phải từ bỏ những thói quen

tư duy vă thói quen dạy học đã ăn sđu thănh nếp qua nhií̀u năm học mă còn phải vất vả tìm hií̉u từ những tinh thần đổi mới của ngănh, của nhă trường, lớp mình đảm nhiị́m nói chung đến những băi dạy, tiết dạy cụ thí̉ Đđy lă bước chuyí̉n từ nhận thức

tư tưởng tới hănh động thực tiễn, từ đổi mới trín lý luận tới đổi mới trín những công viị́c giâo dục, giảng dạy thực tiễn hăng ngăy Đđy lă quâ trình hoăn toăn không dễ dăng gì nín đã hạn chế trong quâ trình đổi mới giâo dục

2 Về phương tiện dạy học:

Các phương tiện dạy học là công cụ hỗ trợ dạy học, thiết bị giáo dục vừa có ý nghĩa như một nguồn tri thức cần khai thác, vừa như một điều kiện kích thích tính tích cực học tập của học sinh Tuy nhiên, trong nhà trường hiện nay, vẫn thiếu trầm trọng các phương tiện dạy học thông thường cũng như hiện đại Điều này dẫn đến tình trạng buộc người giáo viên vẫn phải thiết kế và tiến hành dạy học theo lối thuyết trình hoặc hỏi - đáp là chủ yếu mà không đủ điều kiện để thực hành các PPDH mới học sinh cũng chủ yếu theo đó mà nghe và ghi, ít được thực hành, nghiên cứu trên những công cụ, phương tiện vật thật, nên không phát huy hứng thú, óc tò mò và tư duy khoa học Mặt khác giáo viên thường dạy chay nên hiệu quả bài dạy mang lại không cao, chưa khắc sâu kiến thức cho học sinh

3 Về kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy học:

Nhìn chung đội ngũ giáo viên hiện nay kiểm tra, đánh giá theo hướng nào, thì việc dạy học sẽ theo hướng đó Vì vậy thi và kiểm tra các lớp, chủ yếu nhằm vào việc học thuộc, hình thức bài làm đơn điệu nhất là môn tiếng Việt, dẫn đến tình trạng học sinh học theo bài mẫu, triệt tiêu sự sáng tạo Khi đánh giá bài thi, bài kiểm tra, giáo viên ít tôn trọng cá tính sáng tạo của học sinh, lấy kiến thức của sách, của thầy làm chuẩn Về phía nhà trường thì đánh giá chất lượng của giáo viên, của lớp học, dựa theo tỷ lệ

% thi cuối kỳ, cuối năm, mà chưa đánh giá cao những giáo viên đổi mới PPDH nên đã làm hạn chế những nỗ lực đổi mới PPDH của đội ngũ giáo viên

III Những giải pháp tổ chức, quản lý nhằm nâng cao chất lượng quá trình đổi mới PPDH.

1 Về đổi mới quản lý:

- Hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch tổng thể và phương thức quản lý trong nhà trường về đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục Đồng thời cần có nhận thức và quan điểm chỉ đạo tập trung, ưu tiên đối với hoạt động đổi mới PPDH

- Luôn xác định đây là hoạt động trọng tâm trong kế hoạch công tác của Tổ chuyên môn, của nhà trường hàng tuần, hàng tháng, hàng kỳ, tránh tình trạng thể hiện tinh thần đổi mới phương pháp dạy học mới mang nặng tính phong trào

- Tăng cường đầu tư tài chính cho các hoạt động dạy học, đặc biệt tạo mọi điều kiện để nâng cấp trang thiết bị cho các phòng học bộ môn

- Xây dựng các quy định mang tính chế tài và phân cấp quản lý cho Tổ chuyên môn để quản lý có hiệu quả nền nếp và chất lượng các hoạt động đổi mới PPDH trong nhà trường;

- Tham mưu với lãnh đạo địa phương, lãnh đạo ngành tăng cường thêm cơ sở vật chất, các phương tiện, thiết bị dạy học

- Có kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, nhân viên nhằm thực hiện quá trình đổi mới mà đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học

- Triển khai ứng dụng Công nghệ thông tin trong công tác quản lý và giảng dạy

2 Về nâng cao chất lượng:

a Về mục đích:

- Trang bị những tri thức cần thiết, làm cho giáo viên, các bộ phận trong trường nâng cao nhận thức, thống nhất tư tưởng về đổi mới PPDH;

- Tạo ra sự kích thích đội ngũ trong đội ngũ về lao động sáng tạo thực hiện vận dụng phương pháp mới nhằm góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh

b Về nội dung:

- Làm cho cán bộ và giáo viên trong trường nhận thức rõ:

+ Tính cấp thiết của đổi mới PPDH: một mặt, làm cho tập thể sư phạm cần thống nhất nhận thức: đây là yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, là hạt nhân của việc thực hiện chương trình, sách giáo khoa mới, là điều kiện trực tiếp để nâng cao chất lượng giáo dục; mặt khác, cần coi đây là thách thức mà đội ngũ cần phải đáp ứng, nhưng cũng là cơ hội phát triển để vươn lên của mỗi giáo viên trong nhà trường + Những định hướng cơ bản của đổi mới PPDH hiện nay:

- Phát huy tính tích cực tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh;

- Bồi dưỡng phương pháp tự học;

- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn;

- Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh

+ Những đặc trưng cơ bản của phương pháp tích cực:

- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động của học sinh;

- Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học cho học sinh;

- Tăng cường tổ chức các hoạt động học tập cá thể, phối hợp với hoạt động học tập hợp tác

- Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò

c Về hình thức tổ chức:

- Kết hợp tổ chức cho giáo viên đi học các lớp bồi dưỡng hè do Sở, phòng tổ chức;

- Tổ chức học tập, nghiên cứu các tài liệu lý luận nghiệp vụ tại tổ, trường;

- Tăng cường nghiên cứu, trao đổi, thảo luận trong tổ chuyên môn và vận dụng giải quyết từng vấn đề theo yêu cầu đổi mới PPDH

- Tổ chức lồng ghép vào các sinh hoạt chuyên môn, rèn luyện tay nghề hàng tuần, hàng tháng trong tổ chuyên môn hoặc nhà trường qua các tiết thao giảng, dự giờ thi giáo viên giỏi các cấp

IV Tổ chức, chỉ đạo thường xuyên các hoạt động thực hành đổi mới phương pháp dạy học trong năm học.

Từ cán bộ, giáo viên phải thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện những hoạt động đổi mới phù hợp, thực hiện các bước như sau:

* Đổi mới cách xác định mục tiêu bài học: Việc xác định mục tiêu bài học

cần đảm bảo 2 yêu cầu cơ bản:

1) Định lượng được mức độ, chuẩn mực kiến thức, kỹ năng và thái độ học sinh phải đạt được sau bài học để thực hiện, đồng thời lấy đó làm căn cứ đánh giá kết quả bài học một cách khách quan, tránh tình trạng đánh giá cảm tính đối với một bài học

2) Chú trọng mục tiêu để xây dựng phương pháp học tập, đặc biệt là phương pháp tự học qua mỗi giờ học, bài học

* Đổi mới cách soạn giáo án: Trên cơ sở 3 định hướng sau:

1) Chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của thầy sang hoạt động của trò 2) Giáo án phải thực sự là một bản kế hoạch lên lớp trong đó mọi hoạt động đều được tính đến theo một quy trình hợp lý và có sự phối kết hợp rất chặt chẽ các nguồn lực: người dạy, người học, sách giáo khoa, phương tiên, thiết bị dạy học…

3) Cần dự tính các phương án và cách thức có thể tiến hành để kiểm soát chất lượng làm việc của học sinh

* Tăng cường tổ chức cho học sinh hoạt động: Với hai hình thức, hoặc làm

việc độc lập theo nhịp độ phân hoá cá nhân, hoặc làm việc theo nhóm; sử dụng triệt để các phiếu hoạt động học tập; tăng cường giao tiếp thầy - trò kết hợp mở rộng giao tiếp trò - trò

* Nâng cao chất lượng các câu hỏi: Trong tiết học và đề kiểm tra, nên giảm

số câu hỏi tái hiện sự kiện, tăng tỷ lệ các câu hỏi yêu cầu tư duy tích cực sáng tạo, chú trọng nhận xét sửa chữa các câu trả lời cho học sinh

Những hoạt động đổi mới trên được Hiệu trưởng quán triệt đồng bộ đối với tất cả các giáo viên, ở tất cả các môn học Tinh thần chỉ đạo chung là: trong mỗi tiết học bình thường, học sinh được hoạt động nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn và quan trọng hơn là được suy nghĩ nhiều hơn trong quá trình lĩnh hội nội dung học tập

Đối với nhà trường, các tổ chuyên môn và giáo viên:

 Lập kế hoạch tổ chức các hoạt động thực hành đổi mới phương pháp trong

từng thời gian: tuần, tháng, học kỳ, năm học (trên cơ sở kế hoạch chuyên môn của các tổ chuyên môn và của nhà trường)

 Chỉ đạo tổ chuyên môn chú trọng tất cả các khâu trong quy trình hoạt động: xác định những yêu cầu đổi mới, bàn bạc, xây dựng thiết kế giáo án mẫu theo hướng đổi mới, lần lượt cử giáo viên dạy thử nghiệm và tập thể dự giờ, trao đổi, rút kinh nghiệm, so sánh với bài dạy trước đó để thấy mặt tiến bộ và hạn chế

 Chỉ đạo điểm những giờ dạy học sinh phương pháp học tập, chú trọng hướng dẫn học sinh tự học trên lớp và ở nhà dưới sự hướng dẫn của giáo viên

 Tổ chức thảo luận, nghiên cứu, cải tiến cách thức kiểm tra kết quả học tập của học sinh theo định hướng đổi mới: sử dụng hợp lý hai hình thức kiểm tra: tự luận và trắc nghiệm

 Đổi mới hoạt động của Thư viện nhà trường và Thiết bị dạy học, chú trọng chỉ đạo giáo viên lên lớp phải làm và sử dụng đồ dùng dạy học, phục vụ có hiệu quả cho quá trình đổi mới phương pháp dạy học

 Khai thác và ứng dụng công nghệ thông tin, đồng thời kết hợp giữa đầu tư mua sắm thiết bị với huy động khả năng sáng tạo của đội ngũ giáo viên trong tự làm đồ dùng dạy học

 Tổ chức các đợt thao giảng, hội thi giáo viên giỏi các cấp theo tinh thần đổi mới phương pháp, mời các giáo viên giỏi hoặc hội đồng bộ môn của phòng về dự giờ, trao đổi

V Kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH.

- Kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH với nhiều hình thức khác nhau vừa có tác dụng điều chỉnh vừa có ý nghĩa thúc đẩy đối với quá trình đổi mới như sau:

+ Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên phân công tham gia, theo dõi và điều chỉnh các hoạt động đổi mới nói trên thông qua vai trò của Tổ trưởng chuyên môn, đặc biệt thông qua việc tăng cường hoạt động của Thanh tra chuyên môn nhà trường + Công tác kiểm tra chuyên môn cần được đổi mới theo hướng coi trọng chức năng phát hiện để phòng ngừa, điều chỉnh, tư vấn cho giáo viên hơn là chỉ tập trung truy tìm sai sót

+ Cần kết hợp giữa đánh giá của cá nhân với đánh giá của tổ chuyên môn và của ban giám hiệu để xác định những vấn đề chung cần giải quyết trong tình hình thực hiện đổi mới PPDH trong tập thể tổ và mỗi giáo viên; mặt khác, đổi mới việc kiểm tra chuyên môn, thay lối kiểm tra hành chính thủ tục bằng coi trọng kiểm tra hoạt động dạy học trên lớp của giáo viên và học sinh;

+ Cần đổi mới công tác đánh giá thi đua trên cơ sở chú trọng những tiêu chí, những quy định của nhà trường trong việc tham gia thực hiện đổi mới PPDH của mỗi

bộ phận, cá nhân

+ Cải tiến công tác thi đua trong nhà trường trên cơ sở đánh giá đúng và có chế

độ khuyến khích, động viên kịp thời các hoạt động đổi mới PPDH có hiệu quả

VI Kết quả đạt được:

1 Về nhận thức:

- Tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường đều nhận thức một cách đầy đủ về tầm quan trọng và sự cần thiết việc đổi mới PPDH, từ đó tích cực tham gia các hoạt động góp phần thúc đẩy tiến trình đổi mới của nhà trường, bước đầu đã có sự chuyển biến đáng kể trong việc nâng cao chất lượng theo kế hoạch chỉ đạo của nhà trường

2 Về đổi mới PPDH:

- Mặc dù được triển khai trong nhiều năm học trước đây nhưng thức sự năm học

2009 – 2010 mới mạnh dạn chỉ đạo cụ thể cho nên kết quả đạt được như sau:

+ Bước đầu giáo viên đã biết xây dựng kế hoạch bài dạy được phân hoá theo từng nhóm đối tượng

+ Giáo viên đã sử dụng các PPDH tích cực trong quá trình lên lớp

+ Công tác kiểm tra, đánh giá của giáo viên cũng được vận dụng theo hướng đổi mới, đã phát huy sự sáng tạo, tích cực của học sinh, các em biết tự hợp tác để chiếm lĩnh kiến thức mới

+ Cán bộ quản lý và giáo viên đã ứng dụng có hiệu quả công nghệ thông tin trong công tác quản lý và giảng dạy, do đó tạo được sự nhẹ nhàng trong quản lý và gây được sự chú ý, hứng thú của học sinh trong việc nâng cao chất lượng

VII Kết luận:

Khi cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường cùng thống nhất trong nhận thức về ý nghĩa và sự cần thiết của quá trình đổi mới PPDH trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, cùng đồng tâm nhất trí, tập trung trí tuệ để thực hiện thường xuyên, có hiệu quả các hoạt động đổi mới theo kế hoạch chỉ đạo đã được bàn bạc, hoạch định, cùng đánh giá mọi hoạt động của mỗi tổ chuyên môn, mỗi bộ phận, mỗi giáo viên, mỗi lớp học dựa trên tiêu chí chất lượng và hiệu quả của các hoạt động đổi mới PPDH thì nhất định quá trình đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục sẽ đạt được những kết quả tốt Mặt khác đa dạng hoá, tích cực hoá hoạt động bồi dưỡng giáo viên

tại nhà trường Giáo viên là người thực hiện các PPDH khi tiến hành các hoạt động

dạy học ở trên lớp, đồng thời cũng là lực lượng quyết định quá trình đổi mới PPDH Bởi vậy, cần đẩy mạnh các hoạt động bồi dưỡng giáo viên ngay tại nhà trường Cách làm có hiệu quả nhất là thông qua các hoạt động học tập, thảo luận, rèn luyện ở tổ chuyên môn, nhất là hoạt động thao giảng, dự giờ để thể hiện các kỹ năng sư phạm theo hướng đổi mới trong giờ lên lớp hàng ngày là vấn đề cần được quan tâm tổ chức thường xuyên Các hoạt động thực hành đổi mới PPDH cụ thể ấy là góp phần thiết thực vào việc bồi dưỡng, nâng cao trình độ và nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ giáo viên Đồng thời, khi trình độ người giáo viên được nâng cao hơn thì quá trình đổi mới PPDH lại càng được tiến hành một cách chủ động, sáng tạo và có chất lượng hơn

VIII Phương hướng cho những năm tới:

Thực hiện Chủ đề năm học: “Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”

bước đầu đạt được hiệu quả đáng khích lệ Tuy nhiên với một năm học thì không thể đạt được kết quả như mong muốn mà phải tiếp tục tổ chức triển khai thực hiện trong các năm học tới Hy vọng với sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo phòng GD&ĐT chắc chắn công tác nâng cao chất lượng trong nhà trường sẽ có sự chuyển biến đáng kể tạo nên niềm tin cho các bậc phụ huynh và sự đồng thuận của toàn xã hội

Hiệu trưởng

Nguyễn Đức Lễ