Áp lực tâm lý của việc lãnh đạo phần 3 "Trong các tổ chức có độ tập trung quyền lực cao, những nét tính cách của cá nhân có thể gây “bệnh lý” của tổ chức.. Đó là chứng bệnh có thể tìm
Trang 1Áp lực tâm lý của việc
lãnh đạo (phần 3)
"Trong các tổ chức có độ tập trung quyền lực cao, những nét tính cách của cá nhân có thể gây “bệnh lý” của tổ chức Đó là chứng
bệnh có thể tìm thấy ở các nhà quản lý cấp cao, những người mà phong cách lãnh đạo cứng nhắc phản ánh rõ ràng trong các chiến lược, cơ cấu, văn hoá tổ chức, và quá trình ra quyết định bất hợp lý" - Giáo sư Manfret Kets de Vries lí giải
Tổ chức loạn chức năng
Mặc dù sự yêu bản thân tiêu cực là nhân tố rõ ràng nhất trong việc lãnh đạo sai lầm, một số các tính cách cá nhân khác cũng có thể đóng góp vào
sự sai lầm của lãnh đạo và tổ chức
Các tổ chức loạn chức năng có 5 loại phổ biến nhất: đóng kịch, nghi ngờ, lãnh đạm, chán nản và ám ảnh Trong nhiều trường hợp điểm mạnh bền vững (ví dụ, sự chú tâm của nhà lãnh đạo đến các động thái của kẻ thù) qua thời gian lại trở thành điểm yếu (khi sự cẩn trọng cần thiết trở thành sự đa nghi không thuyên giảm), làm ô nhiễm bầu không khí của tổ
Trang 2chức
Khi điều đó xảy ra, người ta cần phải thay đổi nếu muốn tổ chức tiếp tục tồn tại Không may với những phong cách tổ chức có gốc rễ sâu xa trong lịch sử và trong đặc tính của tổ chức, thay đổi là chuyện không dễ dàng
Bước đầu tiên để thay đổi là nhận thức được những dấu hiệu nguy hiểm của việc lãnh đạo và của tổ chức sai lầm Điều này cần đến sự tự nguyện của nhà lãnh đạo để tự nhìn nhận bản thân họ và có đánh giá chân thật (và cũng thường rất đau đớn) Bởi vì người ta rất khó xác định được vấn
đề và đưa ra các quyết định mới khi toàn thể tổ chức đã nằm trong quá trình tự phá huỷ
Trong trường hợp này nhà lãnh đạo sẽ phải làm đủ tốt để có đủ sự can đảm đề nghị người khác giúp đỡ Bị giam giữ trong "nhà ngục tâm hồn",
họ cần chìa khoá để giải thoát Bằng cách khuyến khích họ nhìn thấy họ đang làm gì với bản thân họ và với tổ chức, và đưa ra những lựa chọn thái độ thay thế phù hợp, những người ngoài cuộc có kinh nghiệm sẽ tìm
ra chìa khoá họ cần
Napoleon đã từng nói nhà lãnh đạo là những nhà buôn hy vọng Họ
thành công nhất khi họ nói lên được hình ảnh tập thể của mọi người và
họ làm việc có mục đích và ý nghĩa Để đạt được những nhiệm vụ này một cách hiệu quả, họ phải giả điếc trước âm thanh giục giã mời gọi của cảm giác quá coi trọng bản thân bằng cách nhìn sâu vào bản chất và
Trang 3chấp nhận sự không hoàn hảo của chính họ Họ cần phát triển trí tuệ cảm xúc, một quá trình bắt đầu bằng sự nhận thức bản thân
Tổng kết: năm phong cách của tổ chức loạn chức năng
Loại Tổ
chức
Nhà quản lý Văn hoá
Chiến lược
Phong cách hướng dẫn
Đóng
kịch
Có đặc
điểm
quá tập
quyền
cản trở
sự phát
triển
hiệu
quả của
hệ
thống
thông
tin; quá
nguyên
Tìm kiếm
sự chú ý; thèm khát sự hào hứng, hoạt động
và sự thúc đẩy; bị ảnh hưởng
Thích hợp với những nhu cầu phụ thuộc của cấp dưới và khuynh hướng bảo hộ của CEO;
có đặc
Quá ham hoạt động, bồng bột, mạo hiểm và không lường trước nguy hiểm;
nhà lãnh đạo khởi
“Tôi muốn
có được
sự chú
ý và gây ấn tượng với những người đến trong cuộc
Trang 4thủy
cho
nhiều
sản
phẩm
và thị
trường
nước
ngoài;
thiếu
tầm
ảnh
hưởng
với
tầng
quản lý
cấp hai
bởi
chức
vị; có
xu
hướng
thích
những
cái cực
điểm
tính “lý tưởng hoá” và
“bắt chước”;
nhà lãnh đạo là người
sẽ thúc đẩy sáng kiến và đạo đức cho cấp dưới
xướng đầu tư mạo hiểm;
theo đuổi sự
đa dạng
và phát triển không bền vững;
khuyến khích hành động cho mục tiêu trước mắt; dựa vào quá trình ra quyết
đời tôi”
Trang 5định cá nhân
Đa
nghi
Có đặc
điểm là
quá
trình
xử lý
thông
tin
rườm
rà,
phân
tích các
xu
hướng
bên
ngoài
thừa
thãi, và
tập
trung
quyền
Chuẩn
bị tư thế phản ứng xấu với những công kích và
đe doạ
cá nhân;
quá nhạy cảm;
lạnh lùng và thiếu biểu lộ cảm
Nuôi dưỡng
tư tưởng
“chiến đấu hay
là chết”, gồm sự phụ thuộc
và nỗi
sợ bị tấn công;
nhấn mạnh sức mạnh của thông
Tiêu cực
và bảo thủ, quá duy lý, hay thay đổi và giữ bí mật
“Một
số lực lượng đáng
sợ nào
đó đang rình
mò tôi Tôi nên phòng thủ sẵn Tôi không thể thực sự tin tưởng
Trang 6lực xúc; đa
nghi và
ngờ
vực;
can
thiệp
quá sâu
vào các
luật lệ
và chi
tiết để
đảm
bảo
hoàn
toàn
kiểm
soát;
ham
thích
thông
tin; đôi
lúc thù
dai
tin; nuôi dưỡng
sự hăm doạ, đồng nhất, và thiếu lòng tin
bất cứ ai”
Trang 7Lãnh
đạm
Có đặc
điểm là
tập
trung
vào nội
tâm,
thiếu
cảnh
giác
với môi
trường
bên
ngoài,
và tự
xây
hàng
rào
ngăn
cách
với các
dòng
chảy tự
do
Xa lánh và không tham dự;
thiếu hào hứng với hiện tại hay tương lai; đôi khi thờ
ơ với khen ngợi hay chỉ trích
Thiếu
sự nồng nhiệt và cảm xúc; có
xu hướng đối đầu;
bị nguy hiểm do thiếu cảnh giác và lừa bịp giành quyền lực
Hay dao động, thiếu quyết đoán, và không nhất quán; có tầm nhìn hạn hẹp, địa
phương
“Thực
tế chẳng mang lại sự thoả mãn Việc giao tiếp với người khác chỉ có thất bại, vì thế an toàn hơn là giữ khoảng cách”
Trang 8thông
tin
Chán
nản
Có đặc
điểm là
nghi
thức,
quan
liêu,
thiếu
linh
hoạt,
quá coi
trọng
tôn ti
trật tự,
giao
tiếp nội
tâm
nghèo
nàn, và
không
chịu
Thiếu
tự tin;
bị nguy hiểm bởi những vấn đề lòng tự trọng
cá nhân;
sợ thành công (và do
đó khoan thứ cho
sự tầm thường
Thụ động và thiếu tinh thần xung phong;
thiếu động lực;
không
để ý đển thị trường;
lãnh đạo rỗng tuếch;
lảng tránh
Bị nguy hiểm bởi nỗi
sợ “phải
ra quyết định”;
tập trung vào nội
bộ, thiếu cam đảm đối với những thay đổi tình thế của thị trường;
buông trôi,
"Thật
là vô vọng khi cố gắng thay đổi các
sự kiện Tôi không
đủ khả năng”
Trang 9thay
đổi
và thất bại);
phụ thuộc vào
“Chúa cứu thế.”
không
có định hướng;
bó hẹp trong các thị trương xưa cũ,
đã phát triển
Ám
ảnh
Có đặc
điểm là
theo
các
chuẩn
tắc
cứng
nhắc,
các hệ
thống
thông
tin
Có xu hướng thao túng tổ chức từ cấp cao nhất xuống cấp thấp nhất;
khăng
Cứng nhắc hướng nội, và cách biệt, dễ phục tùng, không sáng tạo, các nhân
Tính toán và tập trung chặt chẽ;
đánh giá toàn diện;
chậm chạp và không
“Tôi không muốn phó mặc cho các
sự kiện xảy ra Tôi phải nắm quyền
Trang 10rườm
rà, quá
trình
đánh
giá
hình
thức,
quá cẩn
thận và
chính
xác, và
một tôn
ti trật
tự
trong
đó địa
vị của
nhà
quản lý
trực
tiếp suy
ra từ vị
trí
khăng
mọi
người
phải
tuân
thủ luật
lệ đặt
ra từ
trước;
giáo
điều
hay
cứng
đầu; bị
ám ảnh
bởi sự
hoàn
hảo,
chi tiết,
lịch
trình,
nghi
thức,
viên không đáng tin
thích ứng, phụ thuộc vào môi trường hẹp được thiết lập sẵn; bị
ám ảnh bởi các khía cạnh đơn lẻ của chiến lược - ví
dụ như giảm chi phí hay chất lượng -
mà bỏ
kiểm soát tất
cả mọi thứ có ảnh hưởng đến tôi”
Trang 11người
đó nắm
giữ
hiệu quả, và
tổ chức cứng nhắc
qua những yếu tố khác
Manfret Kets de Vries
INSEAD
Ngọc Trâm (dịch)