Những điều cần biết về phòng ngừa loãng xương Loãng xương là sự suy giảm khối lượng xương và chất lượng xương kèm theo rối loạn cấu trúc ở dạng vi thể làm xương yếu đi, có nguy cơ gây r
Trang 1Những điều cần biết về phòng
ngừa loãng xương
Loãng xương là sự suy giảm khối lượng xương và chất lượng xương kèm theo rối loạn cấu trúc ở dạng vi thể làm xương yếu đi, có nguy cơ gây ra gãy xương
Ai dễ mắc bệnh loãng xương?
Không phải tất cả người lớn nào cũng đều bị loãng xương Trong 3 phụ nữ mãn kinh thì có 1 người bị loãng xương Trong 8 người đàn ông lớn tuổi thì có 1 người bị loãng xương
Loãng xương có biểu hiện gì?
Trang 2Loãng xương là quá trình diễn biến âm thầm tự nhiên, lâu dài chỉ biểu hiện đau nhức khi ta phạm phải sai sót trong sinh hoạt Đau lưng dữ dội khi cúi, khom, khi khiêng một vật tương đối nhẹ, đau từ sau lưng lan ra trước bụng, đau giảm khi nằm, tăng khi ngồi dậy Đau gối khi đi, ngồi xổm
Chẩn đoán bệnh loãng xương?
- Tiêu chuẩn của các máy đo tỉ trọng chất khoáng của xương (BMD - Bone Mineral Density) đều dựa vào chỉ số của phụ nữ da trắng nên khó áp dụng cho phụ
nữ da màu Ngoài ra, mỗi vùng trong cùng một xương cho chỉ số riêng, có khi rất khác nhau
- X-quang chỉ thấy loãng xương khi xương đã mất > 30%
- Sinh thiết không xâm lấn (Non invasive bone biopsy-Virtual bone biopsy)
có độ chính xác cao nhưng chưa được tiêu chuẩn hóa và chưa phổ biến
Điều trị bệnh loãng xương
Điều trị loãng xương tốt nhất là phòng ngừa và làm giảm thiểu các yếu tố nguy cơ Trước khi loãng xương xảy ra, cơ thể đã mất xương khá nhiều, do đó
điều trị thường là kết hợp các yếu tố ăn uống, vận động và thuốc nhằm giảm các
yếu tố nguy cơ và tăng cường khả năng chống đỡ của xương, khớp và cơ thể
Các yếu tố nguy cơ
Di truyền: Da trắng hay da vàng, nữ dễ bị hơn nam, tiền căn gia đình, vóc
người nhỏ bé
Trang 3Dinh dưỡng: Phản ứng với sữa, ăn uống thiếu calci, uống nhiều rượu, cà
phê, trà, ăn nhiều đạm động vật
Lối sống: Hút thuốc, ít vận động, vận động quá sức
Nội tiết: Mập phì, tuổi tắt kinh, cắt buồng trứng, mãn kinh sớm hay có kinh
trễ
Thuốc: corticosteroid “dexa”, thuốc tráng bao tử (aluminium phosphat),
thyroxine, heparin, thuốc trị ung thư, thuốc chống co giật, lợi tiểu
Bệnh nội khoa: Cường giáp, tiểu đường loại I, viêm khớp dạng thấp, thiếu
máu, cường cận giáp
Té ngã làm xương gãy: Tránh té ngã làm xương gãy vì khi xương gãy, nguy
cơ loãng xương tăng lên nhiều lần
Làm thế nào để phòng ngừa bệnh loãng xương?
Về lối sống: Phải bỏ rượu, bỏ hút thuốc, tránh những loại thuốc có thể đưa
đến tình trạng loãng xương (thuốc dexa, prednisolon, dexamethason)
Về ăn uống: Thường ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm (rau, trái cây, đậu,
thịt, cá, sữa, cua đồng, ốc, tép, tôm, một vài loại mè, đậu nành, đậu hũ, bồ ngót…) Calci có trong các thức ăn nhưng có nhiều ở sữa và những thực phẩm từ sữa Chỉ
có uống sữa thôi thì xương không thể có thêm calci nếu không có chất đạm làm nền cho calci gắn vào để tạo nên xương mới Tuy nhiên đối với đa số người Việt Nam cho đến nay thì sữa vẫn còn là cái gì đó khó tiêu, xa xỉ cho nên người Việt
Trang 4Nam ít có khuynh hướng uống sữa Từ đó có tình trạng là số đông người Việt Nam khó tiêu hóa sữa (phản ứng với sữa) Do đó phải biết cách dùng sữa một cách từ từ
để giúp cho bộ tiêu hóa quen dần với việc tiêu hóa sữa Ngoài ra, ta có thể ăn loại
cá cả xương Cần chú ý ăn đầy đủ chất đạm nhưng đừng quá dư
Điều quan trọng nhất là phải bảo đảm đủ nhu cầu về calci và chất đạm trong suốt quá trình phát triển từ nhỏ cho đến khi trưởng thành Mục đích là nhằm đạt được một khối lượng xương khá cao khi còn trẻ để khi về già khối lượng xương không giảm quá nhiều và do đó tránh được loãng xương Sự thiếu hụt về calci trong khẩu phần cũng là một nguyên nhân ảnh hưởng đến tầm vóc của thanh thiếu niên và đưa đến tình trạng loãng xương ở người lớn, gây đau nhức, đau lưng, còng lưng, có thể gây ra hư răng, răng rụng sớm hoặc là tình trạng loãng xương nhiều ở người có tuổi đặc biệt là ở phụ nữ mãn kinh, phụ nữ sanh nhiều lần
Để phòng bệnh người ta còn phải tập vận động điều độ Ngay cả khi loãng xương đã hình thành thì vận động cũng làm cho quá trình loãng xương ngưng lại
và xương có thể chắc hơn Nhưng cần phải nhớ một điều là sự tập luyện căng thẳng quá mức, quá tải sẽ làm cho xương bị loãng
Tóm lại, muốn tránh bị loãng xương cần phải ăn uống đa dạng (rau trái cây, đậu, thịt, cá, sữa…), vận động điều độ, tránh té ngã, không hút thuốc, tránh để quá
ốm Đó là những cách hữu hiệu nhất để giúp cho xương được chắc hơn Ngoài ra người ta còn có thể dùng thêm một số thuốc mà hiệu quả đã được chứng minh như sinh tố D, glucosamin, chondroitin, calcitonin và bisphosphonate