Những cây thuốc & Bài thuốc nam ứng dụng Kỳ 1 Những cây thuốc và vị thuốc được giới thiệu trong chuyên đề này là những cây thuốc và vị thuốc Bắc đã được ghi trong dược điển Trung Quốc
Trang 1Những cây thuốc & Bài thuốc
nam ứng dụng
(Kỳ 1)
Những cây thuốc và vị thuốc được giới thiệu trong chuyên đề này là những cây thuốc và vị thuốc Bắc đã được ghi trong dược điển Trung Quốc và
sử dụng rất lâu đời Điều khá thú vị là những cây thuốc này cũng có ở Việt Nam, được nhân dân ta sử dụng rộng rãi và gọi là thuốc Nam Dựa vào kết
Trang 2quả điều trị, phần nào đánh giá được giá trị của một số cây thuốc Nam, bài thuốc Nam Thêm vào đó việc xác định hoạt chất trong cây cỏ làm thuốc, xác định về mặt thực vật học, hóa học, dược lý… đã được các nhà khoa học Việt Nam (Viện Dược liệu, GS.TS Đỗ Tất Lợi, TS Võ Văn Chi…) nghiên cứu, phổ biến; rất tiện cho việc tra cứu, càng thêm củng cố sự tin dùng thuốc Nam Phần lớn các cây thuốc trong chuyên đề này sử dụng bộ phận lá Độc giả nên đối chiếu tên thuốc Bắc với tên thường gọi của thuốc Nam để tiện việc ứng dụng, tránh nhầm lẫn
1 - LIỆU CA VƯƠNG DIỆP (NIỆT GIÓ)
Tên khoa học: Wikhs troemia indica (L.) C A Mey Họ trầm
Thymeleaceae
Tên gọi khác: niệt gió, gió niệt, gió chuột
Phân bố: Cây mọc hoang ở bờ bụi khắp nơi vùng rừng núi, gò đống, ven
lộ, ven làng, bãi cỏ
Thu hái và chế biến:
Lá: Hái vào mùa hè, dùng tươi hay phơi khô Rễ: Thu hái vào mùa xuân, loại bỏ tạp chất, cạo bỏ vỏ ngoài phơi khô
Trang 3Tính năng: Vị đắng cay, tính hơi ấm, có độc Có tác dụng tiêu viêm giải độc, tán ứ chỉ thống, sát khuẩn
Liều dùng: Dùng ngoài với liều lượng thích hợp
Cấm kỵ: Có thai cấm dùng Thuốc nấu lâu sẽ làm giảm độc tính
PHƯƠNG THUỐC KINH NGHIỆM: (Nghiệm phương)
Chữa nấm chân:
- Bài 1: Niệt gió tươi lượng vừa đủ Giã nhỏ đắp tại chỗ đau
- Bài 2: Niệt gió tươi, phi dương thảo (cỏ sữa lá lớn), khổ lý căn (rễ mận rừng) tất cả đều bằng nhau, sắc lấy nước đặc rửa hoặc ngâm chân
Chữa viêm da thần kinh (ngưu bì tiễn):
Rễ tươi niệt gió (lấy lớp vỏ thứ 2) 30 g, dầu hôi 100 ml Lấy rễ niệt gió tươi ngâm trong dầu hôi sau 15 ngày thì dùng dung dịch này bôi vào chỗ đau
2 - TAM GIÁC BAO (TẦM PHỎNG)
Tên khoa học: Cardiospermum halicacabum L Họ bồ hòn sapindaceae
Tên gọi khác: Tầm phỏng
Trang 4Phân bố: Mọc hoang trên các nương rẫy, bờ bụi; hoặc mọc khắp nơi ở
vùng rừng núi, bờ kinh, ven lộ, trên bãi cỏ
Thu hái và chế biến: Hái lá vào mùa hạ, thu, loại bỏ tạp chất, dùng tươi
hoặc phơi khô
Tính năng: Vị hơi đắng tính hàn Có tác dụng thanh nhiệt lương huyết, hóa
thấp giải độc, tiêu thũng
Liều dùng: Dùng ngoài liều lượng vừa đủ
PHƯƠNG THUỐC KINH NGHIỆM:
Chữa zona (giời leo):
Tầm phỏng, rau dừa nước (quá đường xà) bằng nhau Nấu lấy nước rửa tại chỗ
Vùng bìu dái hăm lở chảy nước:
Tầm phỏng 100 g, xà xàng tử 30 g Sắc lấy nước rửa tại chỗ
Chữa trẻ em bìu dái sưng nóng:
Tầm phỏng lượng vừa đủ, nấu lấy nước rửa tại chỗ
Chữa mụn bọc có mủ lở loét chảy nước vàng:
- Bài 1: Tầm phỏng, giang bản quy (rau má ngọ) các vị bằng nhau Sắc lấy nước rửa tại chỗ
Trang 5- Bài 2: Tầm phỏng, rau má ngọ các vị bằng nhau Sắc lấy nước đặc rửa tại chỗ Lại lấy riêng các vị thuốc trên tán bột bôi tại chỗ Mỗi ngày 2 lần
Chữa ghẻ phỏng (bạch bào sang): Tầm phỏng vừa đủ nấu lấy nước rửa tại
chỗ