TBMMN gây tử vong cho khoảng 20% bệnh nhân, một số nhỏ có thể phục hồi gần hoàn toàn, phần lớn bị liệt trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.. Nguyên nhân Do tắc mạch máu não: cục
Trang 1Tai biến mạch máu não:Phòng
ngừa tái phát
Riêng Việt Nam, theo tỷ lệ tính này mỗi năm có gần 200.000 bệnh nhân bị TBMMN; còn nếu theo điều tra dịch tễ năm l996 tại ba thành phố của miền Nam (trong
đó có TP.SG) thì tỷ lệ bệnh là 6.060 bệnh nhân/1 triệu dân TBMMN gây tử vong cho khoảng 20% bệnh nhân, một số nhỏ có thể phục hồi gần hoàn toàn, phần lớn bị liệt trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội
Nguyên nhân
Do tắc mạch máu não: cục máu đông tại chỗ, thuyên tắc do xơ vữa động mạch (chẳng hạn xuất phát từ động mạch cảnh), huyết tắc do bệnh tim (rung nhĩ, nhồi máu cơ tim) Do
vỡ mạch máu não: tăng huyết áp,chấn thương, vỡ phình động mạch não Nguyên nhân ít gặp: giảm huyết áp (tụt huyết áp đột ngột hơn 40 mm Hg), viêm động mạch, viêm tắc tĩnh mạch, thuyên tắc xoang tĩnh mạch Ở người trẻ: bệnh tiểu cầu,chảy máu dưới màng nhện, dị dạng động mạch cảnh
Bệnh có thể biến chứng lên viêm phổi, đồng thời để lại cac di chứng như người bệnh trở nên trầm cảm,co cứng, táo bón, loét do nằm lâu,liệt Để giảm bớt các di chứng và phòng tái phát, khi trở về nhà sau giai đoạn cấp cứu, bệnh nhân vẫn phải được chăm sóc và điều trị theo chế độ đặc biệt
Chăm sóc,tập luyện
Trong trường hợp bệnh nặng,bệnh nhân chưa tự vận động được,người nhà phải giúp họ thay đổi tư thế 3 giờ một lần để tránh loét Mỗi lần lật người, cần xoa rượu, cồn hoặc phấn rôm vào lưng, mông và các vị trí bị tì đè khác Khi cho ăn uống,nên kê gối sau lưng bệnh nhân để giữ họ ở tư thế nửa nằm, nửa ngồi
Trang 2Đối với trường hợp nhẹ hơn, tùy mức độ di chứng liệt,cần có kế hoạch cụ thể tập luyện hàng ngày Cố gắng để người bệnh tự làm ở mức tối đa,người nhà chỉ hỗ trợ hoặc giúp đỡ khi họ không thể tự làm được Quá trình tập luyện đòi hỏi sự kiên trì của cả bệnh nhân và người hướng dẫn Nên duy trì việc này cả khi các di chứng đã được phục hồi
Các biện pháp phòng bệnh tái phát
-Điều trị các nguyên nhân gây tai biến mạch máu não như tăng huyết áp (nên dùng thuốc
hạ huyết áp và duy trì ở mức 140 - 150/90mmHg), xơ vữa động mạch, tiểu đường ,một số bệnh tim bệnh van tim, thiếu máu cơ tim, rung nhĩ),bệnh mạch máu ngoại biên, tiền căn thiếu máu cục bộ thoáng qua
-Cần giữ ấm khi thời tiết chuyển lạnh vào mùa đông và khi áp suất không khí lên cao vào mùa hè
-Tránh tắm khuya hoặc ở nơi gió lùa, nhất là với người bị cao huyết áp
-Tránh căng thẳng thần kinh, xúc động mạnh
-Tránh mất ngủ
-Tránh táo bón bằng việc sử dụng thực phẩm có nhiều chất xơ, uống nhiều nước,tập thói quen đi tiêu mỗi ngày Nếu thất bại, có thể dùng loại thuốc làm mềm phân, nhưng phải theo chỉ định của bác sĩ
Trang 3-Tránh vận động thể lực quá mức như mang vác nặng, chạy nhanh Chọn môn thể thao phù hợp như đi bộ
Chế độ ăn
Người bị tai biến mạch máu não rất dễ bị táo bón do vùng não dùng để điều khiển đại tràng và hậu môn bị tổn thương làm mất đi sự co thắt và giãn nở của các cơ trơn trong đại tràng và cơ vòng của hậu môn
Ngoài ra sự yếu đuối của bắp thịt bụng và vùng xương chậu làm sự di chuyển của phân trong đại tràng cũng khó khăn Cần đảm bảo chế độ ăn đủ chất và cân đối, nhiều rau quả .Nên dùng dạng thức ăn mềm, dễ tiêu như cháo, xúp, sữa,nước hoa quả tươi Kiêng sử dụng các chất béo và chất kích thích (rượu,bia, trà đặc, cà phê); hạn chế muối