“Tái cấu trúc là chìa khóa để thoát bẫy tăng trưởng” pps

Các sản phẩm công nghiệp chế tác hầu như không đáng kể; dịch vụ... Trong số 21 sản phẩm, nhóm sản phẩm có đóng góp từ 0,5 đến 1% GDP thì một nửa trong đó là các sản phẩm sơ chế, có dịch

“Tái cấu trúc là chìa khóa để thoát bẫy tăng trưởng”

Nếu không, càng tăng trưởng có thể Việt

Nam sẽ càng nghèo đi Tái cấu trúc chính là chìa khóa để thoát cái bẫy tăng trưởng thiếu bền vững”

Đó

là nhận định của ông Nguyễn Đình Cung, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu

quản lý kinh tế Trung ương khi trao đổi với chúng tôi xung quanh

chủ đề

tái cấu trúc nền kinh tế

Thời điểm này chính là cơ hội để Việt

Nam

“ chỉnh đốn , cơ cấu ” lại nền kinh tế là khuyến cáo của nhiều

chuyên gia

hiện nay Là một trong những người được giao trách nhiêm trong việc xây

dự ng Đề án Tái cấu trúc nền kinh tế, ông có thể chia sẻ thêm về điều

này thế nào?

Cơ cấu kinh tế Việt

Nam

hiện nay tăng trưởng chủ yếu dựa vào gia tăng lượng vốn đầu tư với hiệu

quả đầu tư chưa thật sự cao, GDP chủ yếu vẫn từ các ngành khai thác tài

nguyên Trong số 26 sản phẩm, nhóm sản phẩm có đóng góp từ 1% GDP trở

lên thì đại bộ phận từ khu vực I (các loại cây nông nghiệp, nuôi trồng

thủy sản, dầu thô…)

Các

sản phẩm công nghiệp chế tác hầu như không đáng kể; dịch vụ

ngân hàng,

tài chính, tín dụng có tỷ trọng nhỏ; dịch vụ giáo dục giảm; dịch vụ bảo

hiểm hầu như không thay đổi Trong số 21 sản phẩm, nhóm sản phẩm có

đóng góp từ 0,5 đến 1% GDP thì một nửa trong đó là các sản phẩm sơ chế,

có dịch vụ khoa học công nghệ nhưng đóng góp vào GDP chỉ ngang bằng

dịch vụ… xổ số Hiệu quả, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thấp,

có xu hướng giảm

Cùng

với đó, chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế chậm, chưa có các ngành chủ

lực mới, trình độ phát triển công nghiệp thấp, công nghệ là rất ít với

quy mô còn rất nhỏ Các loại dịch vụ phát triển kinh doanh có quy

mô

nhỏ và có xu hướng giảm hoặc không thay đổi

Khu

vực tư nhân chính quy trong nước còn quá nhỏ, hợp tác xã còn lại không

đáng kể, khu vực lao động phi chính thức còn lớn với gần 80% lao động

cả nước; phân bố lao động mất cân đối khi khu vực nhà nước chiếm hơn

43% GDP, 34% tổng đầu tư và hơn 20% giá trị sản xuất công nghiệp nhưng

chỉ có 9% lao động

Khu

vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có gần 4% lao động và 86% lao động ở

ngoài Nhà nước Đại bộ phận dân cư đang sống và làm việc trong khu vực

phi chính thức, sản xuất nhỏ và phân tán

Bên cạnh đó, ông còn những nhận định gì khác xung quanh bài toán tái cấu trúc nền kinh tế của chúng ta hiện nay?

Một

câu hỏi lớn mà tôi còn đang rất trăn trở là thực chất có kinh tế vùng

không? Vì thực tế cho thấy kinh tế vùng chỉ có tính chất thống kê Hiện

chỉ có kinh tế Trung ương và kinh tế địa phương (tỉnh, thành phố trực

thuộc Trung ương) Xét về cơ cấu, nước ta có 64 “nền kinh tế”

Đó

là 63 kinh tế địa phương và một nền kinh tế Trung ương Đòn bẩy, chính

sách kinh tế tương tự nhau, chạy theo cơ cấu kinh tế tương tự nhau với

vai trò của các ngành kinh tế tương tự nhau như xi măng lò đứng; đường;

thép từ Cao Bằng tới Cà Mau…

Mặt

khác, cơ cấu vùng kinh tế hình thành theo cơ chế thị trường, lan tỏa

xung quanh Hà Nội và Tp.HCM Mức độ kinh doanh tập trung ngày càng lớn

ở Hà Nội, Tp.HCM và một số tỉnh xung quanh Các nỗ lực phát triển cân

bằng giữa các vùng không đạt kết quả như mong muốn Các địa phương

không phát triển kinh tế dựa trên lợi thế của mình mà cạnh tranh nhau

theo kiểu cùng đi về…đáy

Vậy các vấn đề chiến lược cần phải suy nghĩ lúc này là gì, thưa ông?

Rõ

ràng, mô hình, cách thức tăng trưởng hiện nay đã tới giới hạn

của nó

Chuyển đổi mô hình đã trở thành “mệnh lệnh” Trọng tâm hay ưu tiên hàng

đầu phải là nâng cao được năng suất và hiệu quả, “chất” phải dần dần

thay thế “lượng”

Chú

trọng chất lượng khu vực nhà nước là yếu tố quyết định Đầu tư trực

tiếp nước ngoài phải có chất lượng cao hơn theo hướng lao động

rẻ, phổ

thông ít hơn, tiêu hao và khai thác tài nguyên ít hơn, yêu cầu đất

đai

ít hơn…

Khu

vực kinh tế tư nhân trong nước phải có bước phát triển đột phá

để trở

thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh

tế, phát

triển khu vực công ty, giảm mạnh khu vực phi chính thức

Phát

triển phải cân bằng hơn giữa trong nước và ngoài nước, giữa các ngành

nông lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, xây dựng và dịch vụ không chạy

theo những chỉ tiêu định lượng thiếu căn cứ khoa học, làm cơ cấu kinh

tế thêm sai lệch

Giữa

các vùng, khắc phục nguy cơ tiếp tục tập trung quá mức các hoạt động

kinh tế và dân cư ở Hà Nội và Tp.HCM, chú ý liên kết phối hợp giữa các

vùng, thay vì cạnh tranh, chia cắt và phân tán như hiện nay Giữa khu

vực kinh tế thực và khu vực tài chính, mở rộng và phát triển hệ

thống

tài chính, nhưng tránh hoặc hạn chế được bong bóng…