QUÊ HƯƠNG Làng Và, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam... THỜI ĐẠI Thực dân Pháp xâm lược và đô hộ, triều đình nhà Nguyễn đầu hàng.. THỜI ĐẠI Thực dân Pháp xâm lược và đô hộ, triều
Trang 1NGUY N KHUY N Ễ Ế
(1835-1909)
Trang 2• Quờ hương
• Gia đỡnh
• Bản thõn
• Thời đại
I Cuộc đời
Trang 3QUÊ HƯƠNG
Làng Và, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
Trang 4GIA ĐÌNH
Nếp nhà thanh bạch, có truyền thống khoa cử
Trang 5THỜI ĐẠI Thực dân Pháp xâm lược và đô hộ, triều đình nhà Nguyễn đầu hàng Nho học suy vi.
Trang 6THỜI ĐẠI
Thực dân Pháp xâm
lược và đô hộ, triều
đình nhà Nguyễn đầu
hàng Nho học suy vi.
Trang 7* 1852: thi h ơng cùng cha nh ng
không đỗ
* 1855, 1858, 1861: thi h ơng không
đỗ.
* 1864: đỗ đầu cử nhân ở tr ờng thi
Hà Nội.
* 1865, 1868, 1869: vào Huế thi hội
không đỗ
* 1871: đỗ đầu thi hội và thi đình,
học vị Hoàng giáp Vua Tự Đức
ban cờ biển Tam nguyên.
=> Đ ờng công danh nhiều trắc trở nh ng
ông đã v ợt qua và đạt
đỉnh vinh quang.
* Con đ ờng thi cử
Trang 8* Con đ ờng làm quan
1871: Sử quán trong triều.
1873: đốc học rồi thăng án sát Thanh Hoá.
1876: Biện lí Bộ hộ trong kinh.
1877: Bố chính Quảng Ngãi.
1878: Trực học sĩ, Sử quán.
1884: đ ợc bổ làm Tổng đốc Sơn Tây nh ng kiên quyết chối từ.
Mùa thu: cáo quan về làng Yên Đổ.
1909: qua đời.
Trang 9
Con ng êi
Mét con ng êi tµi n¨ng
Mét con ng êi lu«n mang t©m sù u hoµi.
Mét nhµ nho cã nh©n c¸ch
trong s¹ch.
Trang 13 Số lượng: Hơn 800 tác phẩm.
đối,…
Trang 14* Luôn mặc cảm về sự bất lực của mình trước hiện tình đất nước:
Cờ đương dở cuộc không còn nước
Bạc chửa thâu canh đã chạy làng.
Vốn không thực học phù thời loạn
Uổng chút hư danh đỗ đại khoa
Trang 15* Nhận thấy sự vô nghĩa của việc làm quan
dưới ách đô hộ:
Vua chèo còn chẳng ra gì
Quan chèo vai nhọ khác chi thằng hề
(Lời vợ người hát chèo)
* Luôn có ý thức giữ trọn tiết tháo trong thời
loạn:
Sạch như nước, trắng như ngà, trong như tuyết
Mảnh gương trăng vằng vặc quyết không nhơ (Mẹ Mốc)
Trang 16* Nỗi buồn mất nước luôn khắc khoải khôn nguôi:
Khắc khoải đưa sầu giọng lửng lơ
Ấy hồn Thục đế thác bao giờ
Năm canh máu chảy đêm hè vắng
Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ
Có phải tiếc xuân mà đứng gọi?
Hay là nhớ nước vẫn nằm mơ?
(Cuốc kêu cảm hứng)
Thành quách còn nguyên, cảnh khác xa
Nến bạch đèn hồng soi thấp thoáng
Dù xanh mũ trắng lẫn Tây, Ta