-Những chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng được chia thành ba nhóm như sau: ▪ Dinh dưỡng đa lượng hoặc dinh dưỡng chính: Gồm các chất thực vật cần một lượng lớn để phát triển, nhóm n
Trang 1Những chất dinh dưỡng cần thiết đối
với cây trồng
P1
Trang 2-Những chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng được chia thành ba nhóm như sau: ▪ Dinh dưỡng đa lượng hoặc dinh dưỡng chính: Gồm các chất thực vật cần một lượng lớn
để phát triển, nhóm này có 3 nguyên tố: Đạm (N), Lân (P) và Kali (K) ▪ Dinh dưỡng trung lượng: Thực vật cần một lượng vừa phải, nhóm này gồm: Calci (Ca),
Ma nhê (Mg) và Lưu huỳnh (S) ▪ Dinh dưỡng vi lượng: Gồm những nguyên tố thực vật cần một lượng nhỏ, nhóm này gồm: Sắt (Fe), Đồng (Cu), Măng gan (Mn), Bor (B), Molypden (Mo)…
I - NHỮNG CHẤT DINH
DƯỠNG ĐA LƯỢNG:
Trang 31 Nitrogen (Đạm):
N cần được cung cấp lượng lớn vì
N có mối quan hệ trong tất cả quá trình phát triển của cây, N là thành phần cấu tạo chủ yếu của protein thực vật, cũng như diệp lục tố, diệp lục tố có khả năng tiếp nhận năng lượng mặt trời để thực hiện quá
trình quang hợp, đó là sự kết hợp
CO2 từ không khí với nước để tạo đường, sau đó chuyển thành tinh bột và những cơ quan thực vật Do
đó khi cây thiếu N lá sẽ có màu
vàng vì thiếu diệp lục, sự tăng
trưởng sẽ bi chặn đứng N có tác
dụng rõ ràng trong kích hoạt cây
phát triển tươi tốt và khỏe mạnh Nguồn N chủ yếu là sulphate
Trang 4ammonia, urea, calcium nitrate,
calcium ammonium nitrate, sodium nitrate, potassium nitrate,
ammonium phosphate
2 Lân (Phosphorus):
Giống như Nitrogen, Phosphorus cũng liên quan đến quá trình phát triển của cây, và là thành phần của nhân tế bào, phosphorus cần thiết trong quá trình tăng trưởng rễ cây, quá trình nảy mầm của hạt giống Điểm khác biệt giữa N và P là P
ảnh hưởng đến sự trưởng thành của cây, sự tạo thành và chín của quả trong khi N ảnh hưởng mạnh ở cơ quan dinh duỡng (gồm rễ, thân, lá) Trong thực tế bón thêm P có thể
ngăn bớt sự tăng trưởng quá mức ở
Trang 5các cơ quan dinh dưỡng do thừa N Thiếu P cây ngừng tăng trưởng hay tăng trưởng yếu nhưng lá vẫn xanh nhiều hơn vàng Hoa hồng thiếu lân thường xuất hiện những vệt tím
thẫm dưới lá làm lá rụng sớm, khi
đó cây sẽ yếu và ngừng tăng
trưởng Bắp cải và bông cải thiếu lân thường có những đốm tím trên
lá Cần lưu ý rằng hiện tượng này
có thể do nguyên nhân khác như
ảnh hưởng của thời tiết lạnh chứ
không hoàn toàn là do thiếu lân
Triệu chứng thiếu lân có thể được khắc phục bằng cách bón khoảng một nắm tay superphosphate/m2
diện tích vườn Superphosphate là dạng lân được sử dụng rộng rãi
Trang 6nhất Những dạng lân tan hoàn toàn trong nước gồm mono-ammonium phosphate, di-ammonium
phosphate, potassium phosphate
Bột xương cung cấp lân nhưng đó
là dạng lân chậm tan Phân gia cầm chứa lượng lân hợp lý
3 Potassium (Kali):
K không thực sự là thành phần cấu tạo nên mô thực vật nhưng cây cần được cung cấp lượng K lớn cho tất
cả mọi bộ phận K ảnh hưởng đến
sự kiểm soát nước trong quá trình thoát hơi nước khỏi thực vật, K
cũng hoạt động như chất xúc tác
trong quá trình thành lập hoặc dự trữ tinh bột, protein Những cây thiếu K thường rất yếu ớt, nhất là
Trang 7phần rễ Triệu chứng khác của hiện tượng thiếu K là mép lá trở nên nâu
và co quắt lại, thường được cho là hiện tượng cháy lá, sau đó dẫn đến một hiệu ứng dây chuyền là cây
không thể hấp thu đủ nước để bù
đắp lượng nước thoát hơi qua lá
Nguồn K thương mại chủ yếu là KCl vì hàm lượng K cao và giá rẻ Mặt hạn chế chủ yếu là taị những vùng đất có hàm lượng clor cao KCl thường dẫn đến hiện tượng ngộ độc clor, hiện tượng này đôi khi thấy rõ ở cây hoa hồng và một
số loại rau khi sử dung KCl lượng cao Sử dụng Potassium Sulphate không dẫn đến hiện tượng này Nitrate potassium là nguồn cung
Trang 8cấp K rất tốt và có những thuận lợi
vì cùng lúc cung cấp cả lượng N dễ tan Dạng K tự nhiên có trong các loại mùn hữu cơ, phân ngựa, trâu, cừu và nhất là phân gia cầm, tuy nhiên những nguyên liệu này không được để dưới mưa quá lâu vì
K có thể bị rửa trôi dễ dàng
Nếu đất trồng có độ acid cao thì K
có thể trở thành dạng không tan
làm cây không hấp thu được, khi
đó có thể dẫn đến hiện tượng thiếu
K Có thể khắc phục hiện tượng
này bằng cách thêm vôi để tăng
lựơng K dễ tan Cần lưu ý rằng K
dễ tan dễ rửa trôi trong thời gian
mưa nhiều và ngập nước, vì thế ở những vùng nhiệt đới với lượng
Trang 9mưa cao người ta thường bón nhiều
K
4 Vôi (Calcium):
Calci chiếm phần lớn trong cấu tạo vách tế bào thực vật giống như cấu trúc xương ở động vật, thiếu Calci dẫn đến hiện tượng gãy những phần chóp hoặc chồi non Triệu chứng
thiếu Calci thường thấy qua hình
dạng xiêu vẹo của tán lá với đầu lá cuốn lại, mép lá cuộn cong Những đốm nâu hoặc đốm thâm cũng biểu hiện triệu chứng thiếu Calci Ở cây
cà chua, triệu chứng thiếu Ca làm cuống hoa hoặc cuống trái có màu nâu và nhũn, sau đó nơi này sẽ bị nấm tấn công Nguyên nhân của
tình trạng này có thể là nước không
Trang 10được cung cấp đầy đủ cho việc vận chuyển Calci đến tất cả các bộ phận nhất là ở những phần chóp, ngọn
của cây Hiện tượng thiếu Calci
thường xảy ra dưới những điều
kiện đất rất acid, thường đó là
những nơi thừa Mg, Al Tất cả các dạng đá vôi thường chứa lượng
Calci cao, Calci cũng hiện diện
trong hầu hết các loại mùn hữu cơ
đã ủ hoai mục
5 Ma nhê (Magnesium):
Trong thành phần cấu tạo diệp lục
tố có một nguyên tử Mg Nếu di
chuyển hay ngăn chặn việc cung
cấp Mg cho cây trồng thì những
hợp chất như carotin hoặc
xanthophyl được hình thành và
Trang 11những phần xanh của thực vật sẽ có màu cam hoặc vàng thay vì màu
xanh Cây thiếu Mg thì lá thường
có màu vàng, hiện tượng này bắt
đầu xuất hiện từ gân chính của lá
và lan dần Những vệt màu cam
sáng xuất hiện trên lá cũng có thể là biểu hiện của triệu chứng thiếu Mg, những lá bị ảnh hưởng bởi tình
trạng thiếu Mg thường là lá chưa
trưởng thành.Trường hợp đặc biệt trên cây khoai tây là triệu chứng
thiếu Mg xuất hiện giữa gân lá
nhưng phần còn lại của lá vẫn
xanh Mg được cung cấp bởi hóa
chất vô cơ như magnesium sulphate hoặc dolomite là một dạng hoạt
động chậm của magnesium
Trang 12limestone Hầu hết các loại mùn
hữu cơ, nhất là những mùn hữu cơ làm từ lá xanh và thân có màu
xanh, chứa lượng magnesium đáng
kể Hiện tượng thiếu Mg thường
xảy ra trong những đất rất acid
hoặc nơi lượng lớn K được sử dụng nhất là sulphate kali
6 Lưu huỳnh (Sulphur):
Lưu huỳnh là thành phần cấu tạo trong protein và dầu thực vật Triệu chứng thiếu lưu huỳnh tương tự
như những lá đã phát triển có triệu chứng thiếu N, tình trạng thiếu lưu huỳnh xảy ra làm ngăn cản sự phát triển kích thước của lá hoặc mép lá cuộn tròn lại Tuy nhiên tình trạng thiếu lưu huỳnh hiếm khi xảy ra vì
Trang 13lượng lưu huỳnh chiếm nhiều ở thành phần muối sulphur hay
sulphate trong phân bón hỗn hợp, trong nguyên liệu hữu cơ, trong không khí