Củ dền giúp ngủ ngon và chữa được nhiều bệnh Cây củ dền - Beta vulgaris L., thuộc họ rau muối - Chenopodiaceae.. Củ dền hay củ cải đường có nguồn gốc từ loài cây hoang dại vùng bờ biển
Trang 1Củ dền giúp ngủ ngon và chữa
được nhiều bệnh
Cây củ dền - Beta vulgaris L., thuộc họ rau muối - Chenopodiaceae Cây thảo có rễ phồng thành củ nạc, ngọt, màu đỏ thẫm Thân đứng có vằn, ít phân nhánh Lá hình trứng, màu lục có mép lượn sóng Hoa màu lục nhạt, mọc thành bông khá dài
Trang 2Củ dền hay củ cải đường có nguồn gốc từ loài cây hoang dại vùng bờ biển Địa Trung Hải và Đại Tây Dương, được trồng và tạo ra các chủng khác nhau: có loại lấy củ, có loại làm thức ăn gia súc và có loại dùng lấy đường, chế rượu
Chế biến làm thực phẩm: củ dền được sử dụng như các loại củ khác để xào hoặc nấu canh Có thể xào với thịt, nấu canh thịt hoặc hầm xương Có người luộc
ăn chấm nước mắm, xì dầu
Người ta đã biết trong củ dền có các vitamin A, B, C, PP, nhiều đường, các chất khoáng K (chỉ thua men bia), Mg, P, Rb, Ca, Fe, Cu, Br, Zn, Mn, và các acid amin: asparagin, betain, glutamin… Màu đỏ của củ dền là do chất betanidin
Sử dụng làm thuốc: củ dền là loại rau bổ dưỡng và tạo năng lượng kích thích ăn ngon miệng, giải nhiệt và lợi tiểu Nó là thuốc tốt cho những người thiếu ngủ, thiếu khoáng, cho người bệnh thần kinh, viêm dây thần kinh, bệnh lao và cả bệnh ung thư Rất có ích khi có dịch cúm Không dùng cho người bị tiểu đường
Củ dền thường dùng nấu chín ăn, nhưng nên nạo một ít ra ăn sống cùng các loại rau khác Nếu có thể, hàng ngày dùng một ly nước dịch nguyên chất hay hỗn hợp với các chất bổ khác thì rất tốt
Người ta có thể dùng củ dền xắt nhỏ phơi khô cho đều và nghiền ra thành bột, cất dành trong hộp gỗ để dùng cho những người già
Trang 3Củ dền có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn, có tác dụng thông lâm, khai vị, mạnh
tỳ, hạ khí, bổ nội tạng, làm mát máu vừa làm thông huyết mạch, khỏi đau đầu và sườn hông căng tức
Trong Lĩnh nam bản thảo, Hải Thượng Lãn Ông ghi: “Quân đạt cũng tên là Quân đạt Đắng lạnh, ngọt lành, tính thông hoạt, Chữa thời khí, nhiệt độc, đầu phong, Khai vị, lên da non, khỏi khát”
Để chữa bệnh ôn nhiệt sốt cao, giã củ dền vắt lấy nước cốt uống, giúp giải khát, hạ nhiệt Mùa hè, luộc củ dền ăn thì giải nhiệt Để chữa kiết lỵ và đại tiện ra máu, giã củ dền vắt lấy nước cốt uống Cũng có thể dùng lá tươi giã ra vắt nước uống
Trang 4TS VÕ VĂN CHI, nguyên giảng viên Đại học y dược TP.HCM