Tế bào bình thường của người gồm 23 cặp NST, cho tổng số là 46 NST trong mỗi tế bào.. Những thay đổi này có thể xảy ra trong suốt hệ thống tế bào sinh sản trứng và tinh trùng, vào giai
Trang 1Thay đổi số lượng NST
có ảnh hưởng tới sức khỏe và sự phát triển?
Tế bào bình thường của người gồm
23 cặp NST, cho tổng số là 46 NST trong mỗi tế bào Sự thay đổi số
lượng NST có thể gây ra những vấn
đề đối với sức khỏe, phát triển và chức năng của hệ thống cơ quan
Trang 2trong cơ thể Những thay đổi này
có thể xảy ra trong suốt hệ thống tế bào sinh sản ( trứng và tinh trùng), vào giai đoạn phát triển ban đầu
của phôi bào, hoặc trong bất kì tế bào nào sau khi sinh Sự tăng hoặc giảm NST trong 46 NST bình
thường gọi là thể dị bội
(aneuploidy)
Trường hợp thông thường của thể
dị bội là tam nhiễm (trisomy), tức
là sự xuất hiện thêm một NST
trong tế bào "Tri" theo tiếng Hi lạp
là "ba" ; người mắc chứng tam
nhiễm có ba bản sao của mỗi NST trong tế bào thay vì hai bản sao như bình thường Hội chứng Down là một ví dụ lâm sàng gây ra bởi tam
Trang 3nhiễm Người mắc hội chứng
Down đặc trưng bởi có ba bản sao của NST 21 trong mỗi tế bào, cho tổng số là 47 NST/tế bào
Thể đơn nhiễm, tức là sự mất một NST trong tế bào " Mono" theo
tiếng Hi lạp là "một"; người mắc
chứng đơn nhiễm có một bản sao của mỗi NST trong tế bào thay vì hai bản sao như bình thường Hội chứng Turner là một ví dụ lâm sàng gây ra bởi đơn nhiễm Phụ nữ mắc hội chứng Turner thường chỉ có
duy nhất một bản sao của NST X trong mọi tế bào, cho tổng số là 45 NST/tế bào
Trang 4Cá biệt, một số tế bào tăng thêm
đầy đủ số NST Tế bào tăng thêm đầy đủ một lần số NST cho tổng số
69 NST, gọi là thể tam bội
(triploid) Tê bào tăng thêm đầy đủ hai lần số NST cho tổng số 92
NST, gọi là thể tứ bội (tetraploid) Điều kiện là mỗi tế bào trong cơ
thể có sự tăng thêm đầy đủ số NST không xung khắc với sự sống
Trong một số trường hợp, thay đổi
số lượng NST chỉ xảy ra trong một
số tế bào nào đó Trường hợp một
cơ thể gồm hai hay nhiều quần thể
tế bào với số lượng NST khác
nhau, tình huống này gọi là NST khảm NST khảm phát sinh do một
Trang 5lỗi trong phân bào của tế bào không phải tế bào trứng hay tinh trùng
Phổ biến, một số tế bào mất đi hoặc thêm một NST (cho tổng số 45 hay
47 NST/ tế bào), trong khi đó
những tế bào khác thường chứa đủ
46 NST Hội chứng thể khảm
Turner là một ví dụ về NST khảm
Ở phụ nữ mắc hội chứng lâm sàng này, một số tế bào chứa 45 NST do chúng mất đi một bản sao của NST
X, trong khi những tế bào khác
thường chứa đủ số NST
Nhiều tế bào ung thư cũng có hiện tượng thay đổi số NST Những thay đổi này không di truyền; chúng xảy
ra ở tế bào soma (tế bào không phải
Trang 6trứng hoặc tinh trùng) trong suốt thời kì hình thành và phát triển của khối u ung thư