Biến đổi cấu trúc có thể xảy ra trong suốt thời kì sinh sản của trứng hoặc tinh trùng, vào giai đoạn phát triển sớm của phôi bào, hoặc bất kì tế bào nào sau khi sinh.. Biến đổi cấu trúc
Trang 1Thay đổi cấu trúc nhiễm sắc thể có ảnh hưởng tới sức khỏe và sự phát triển?
Trang 2Sự thay đổi cấu trúc NST có thể
gây ra những vấn đề đối với sức
khỏe, phát triển và chức năng của
hệ thống cơ quan trong cơ thể
Những thay đổi này ảnh hưởng tới nhiều gen nằm dọc theo NST và
phá vỡ protein hình thành từ gen
đó
Biến đổi cấu trúc có thể xảy ra
trong suốt thời kì sinh sản của
trứng hoặc tinh trùng, vào giai đoạn phát triển sớm của phôi bào, hoặc bất kì tế bào nào sau khi sinh Các đoạn DNA có thể được sắp xếp lại (tái tổ hợp) bên trong một NST hay truyền tải giữa hai hay nhiều NST Hiệu ứng của biến đổi cấu trúc tùy thuộc kích thước và vị trí của đoạn
Trang 3DNA, dù cho nguyên liệu di truyền tăng lên hay mất đi Một số thay
đổi gây ra những vấn đế về lâm
sàng, trong khi những cái khác
không ảnh hưởng gì tới sức khỏe
con người
Biến đổi cấu trúc NST gồm:
Chuyển đoạn (Translocation)
Chuyển đoạn xảy ra khi một
phần NST tách ra và gắn vào
NST khác Loại tái tổ hợp này được mô tả như một sự cân bằng nếu không có nguyên liệu di
truyền nào tăng lên hay mất đi trong tế bào Nếu có sự tăng lên hay mất đi nguyên liệu di
truyền, chuyển đoạn được mô tả như một sự không cân bằng
Trang 4Mất đoạn (Deletion)
Mất đoạn xảy ra khi một NST tách ra và một ít nguyên liệu di truyền bị mất đi Mất đoạn có thể rộng hay hẹp và có thể xả ra
ở bất kì đâu dọc theo NST
Thêm đoạn (Duplication)
Thêm đoạn xảy ra khi một phần NST được sao chép (nhân lên) nhiều lần Loại biến đổi NST
này dẫn tới thêm nhiều bản sao nguyên liệu di truyền từ trình tự được nhân lên
Đảo đoạn (Inversion)
Đảo đoạn liên quan tới sự vỡ
NST ra thành hai vùng; kết quả
là đoạn DNA bị đảo ngược và
Trang 5chèn lại vào NST Nguyên liệu
di truyền có thể mất hoặc không mất như là kết quả của sự vỡ
NST Một phiên bản đảo đoạn liên quan tới điểm co thắt của NST (tâm động) gọi là đảo đoạn gồm tâm động Phiên bản đảo đoạn mà xảy ra tại cánh dài (q)
và cánh ngắn (p) của NST và
không liên quan gì tới tâm động gọi là đảo đoạn không chứa tâm động
Nhiễm sắc thể đơn
cánh (Isochromosomes)
Một nhiễm sắc thể đơn
cánh là một NST với hai cánh giống hệt nhau Thay
vì một cánh dài (q) và một
Trang 6cánh ngắn (p) như NST
bình thường,
isochromosome có hai cánh cùng loại hoặc dài hoặc
ngắn Kết quả là, những
NST bất thường này có
thêm một bản sao gồm một
số gen ở cánh có và mất đi bản sao của một số gen
khác ở cánh không có
NST hai tâm
động (Dicentric
chromosome)
Không giống NST bình thường, mỗi NST có duy nhất một điểm
co thắt (tâm động ), NST hai
tâm chứa hai tâm động NST hai tâm là kết quả từ sự kết hợp bất
Trang 7thường của hai đoạn NST, mà mỗi đoạn chứa một tâm động Những cấu trúc này không ổn định (không bền) và thường
dính dáng tới sự mất một số
nguyên liệu di truyền
NST vòng tròn (Ring
chromosome) Thường NST vòng tròn xảy ra khi một NST gãy ra thành hai vùng và đầu cuối của cánh NST nối lại với nhau thành một cấu trúc dạng hình tròn Vòng tròn không thể hoặc có thể bao gồm điểm co thắt của NST (tâm
động) Trong nhiều trường hợp, nguyên liệu di truyền ở đầu cuối NST bị mất đi
Trang 8Nhiều tế bào ung thư cũng có biến đổi cấu trúc NST Những biến đổi này không di
truyền; chúng xảy ra ở
tế bào soma (tế bào không phải trứng hoặc tinh trùng) trong suốt thời kì hình thành và phát triển của khối u ung thư