Không cần thiết để mà nói rằng tất cả chúng ta đều cố gắng tối đa để làm sao tránh được nguy cơ xảy ra những tổn thương như thế trên bệnh nhân của chúng ta.. Dựa trên mục đích này, tôi đ
Trang 1Năm quy tắc tránh làm tổn thương đường
mật trong cắt túi mật nội soi
(Kỳ 1)
Sau hai thập kỷ tích lũy kinh nghiệm trong phẫu thuật cắt túi mật nội soi (laparoscopic cholecystectomy-(LC), y văn vẫn tiếp tục công bố những tỉ lệ tổn thương đường mật cao một cách đáng buồn Mặc dù đã có những chương trình đào tạo nội trú bài bản và tích cực và có rất nhiều bài báo đề cập đến vấn đề này, các nhà ngoại khoa chúng ta vẫn tiếp tục trông thấy tỉ lệ 1/200 các ca tổn thương ống mật chủ (bile duct injury-BDI) trên tổng số các ca LC Mỗi năm ở Hoa Kỳ, chúng
ta thực hiện hơn 750.000 ca LC và kết quả là đã có hơn 3000 ca BDI
Đối với những bệnh nhân kém may mắn, những tổn thương như thế này gây ra nổi đau đớn vô tận, sự tàn phế, đôi khi kéo dài suốt cả cuộc đời, và thậm chí
Trang 2cuối cùng dẫn đến cái chết Đối với những bác sĩ ngoại khoa, những tổn thương thế này làm cho họ có thể đối mặt với trát hầu tòa Vụ kiện tụng kéo dài nhiều năm
có thể làm cho họ suy sụp, thậm chí có thể làm cho họ mất hết mọi nguồn thu nhập Không cần thiết để mà nói rằng tất cả chúng ta đều cố gắng tối đa để làm sao tránh được nguy cơ xảy ra những tổn thương như thế trên bệnh nhân của chúng ta Dựa trên mục đích này, tôi đã chắt lọc những kinh nghiệm của mình để đề ra năm quy tắc đơn giản để phòng tránh BDI hạn chế những đau khổ mà bệnh nhân phải gánh chịu cũng như những phiền toái trong cuộc đời cầm dao mổ của chúng ta
Cho phép tôi giới thiệu đôi chút về bản thân mình Từ năm 1990 cho đến nay (2009) tôi đã thực hiện 1500 ca LC và phụ mổ hơn 1000 ca Trong những năm đầu tiên (1990-1995) tôi đã tổ chức những buổi tập huấn cuối tuần cho các bác sĩ ngoại khoa về kỹ thuật LC và tôi cũng đã có những bài thuyết trình trên khắp thế giới về vấn đề này
Điều quan trọng nhất là tôi đã có 15 năm làm nhân chứng dưới vai trò một chuyên gia trong các phiên tòa liên quan đến các vụ kiện tụng sai sót của bác sĩ trong LC Tôi biết được nhiều ca LC dẫn đến BDI Tôi cũng đã có những nhận xét dưới cái nhìn của một chuyên gia trong phiên tòa và tranh luận mạnh mẽ với cả
Trang 3công tố viên và chánh án trong phiên tòa đồng thời cũng nhận được những phản hồi từ họ
Tất cả những kinh nghiệm này đã giúp tôi đề ra công thức gồm năm quy tắc đơn giản mà nếu tuân theo nó chúng ta có thể giảm đáng kể nguy cơ BDI Và nếu trong trường hợp đã tuân thủ theo năm bước này mà BDI vẫn xảy ra, ít nhất chúng
ta cũng có cơ sở mạnh mẽ để bào chữa cho chính mình trong phiên tòa
Quy tắc 1: Không bao giờ thực hiện một ca LC mà không có sự trợ
giúp của một nhà ngoại khoa có kinh nghiêm về LC
BDI là kết quả của một sự phán đoán sai về giải phẫu Tỉ lệ phán đoán sai này sẽ giảm nếu hai phẫu thuật thuật viên cùng kết hợp với nhau Nếu BDI là kết quả của sự nhận định sai của một phẫu thuật viên, thì hai phẫu thuật viên ít nhầm lẫn hơn ở cùng một nhận định sai Hầu hết các ca phẫu thuật đều có thể được thực hiện thành công mà không có sự trợ thủ của một felow (tạm dịch là bác sĩ phụ tá) Tôi đã từng mổ mở cắt ruột thừa, tắc ruột, cắt đại tràng, thậm chí cả cắt ruột thừa nội soi mà không có sự trợ thủ này Tuy nhiên LC thì hoàn toàn khác Tôi chưa bao giờ thực hiện LC mà không có phụ tá của mình trợ thủ, cũng như chưa bao giờ
để anh ta thực hiện LC mà không có sự trợ thủ của tôi Trong 2500 ca LC mà
Trang 4chúng tôi thực hiện, chúng tôi đã suýt gây ra 5 ca BDI nhưng tránh được nhờ vào
sự phát hiện của anh bác sĩ phụ tá, sự phát hiện mà một bác sĩ ngoại khoa bình thường không có được Các bạn nên nhớ trong ngoại khoa, ngay cả với các thao tác tỉ mỉ và nhận định cẩn thận cũng không thể tránh được xì dò miệng nối và nhiễm trùng vết mổ Tuy nhiên LC thì lại khác
Tôi đã nghe được những lời ta thán từ các phẫu thuật viên trên khắp đất nước, đặc biệt ở các bệnh viện nhỏ Những phẫu thuật viên này không chấp nhận quy tắc 1 Họ không có đủ "sự xa xỉ" để được có một phẫu thuật viên bận rộn khác trợ thủ cho mình Hơn nữa, họ đã thực hiện hàng trăm ca LC mà không có sự trợ thủ này nhưng không có một ca BDI nào Thực tế là như thế Tuy nhiên, 60% các trường hợp BDI mà tôi được biết ca mổ chỉ được thực hiện chỉ bởi một phẫu thuật viên Những ca mổ này phức tạp đến nổi hậu quả của nó vô cùng tàn khốc Như vậy thì đánh đổi sự bất tiện này để cho bệnh nhân một cơ hội tránh được một di chứng đeo đuổi họ suốt cuộc đời là một việc đáng phải làm
Hơn nữa, hầu hết các ca LC đều là các các ca mổ chương trình, và nếu hai phẫu thuật viên cùng quyết định hợp tác với nhau, họ có thể sắp xếp công việc của
họ để cùng tham gia vào ca mổ trên Nếu bệnh nhân của anh đau và sốt trong khi không có sẵn người phụ tá của anh ở bên cạnh, và anh nghĩ rằng bệnh nhân này
Trang 5không thể diễn tiến khá hơn, thì đây chính là lúc anh quyết định mổ mở cắt túi mật thay vì cố găng một mình cắt nội soi một túi mật viêm đỏ và phù nề