Biện pháp này được xem là biện pháp cơ bản trong hỗ trợ cai nghiện thuốc lá.. Bước thứ ba, người cai thuốc lá ở trong giai đoạn “chuẩn bị” được tư vấn các kiến thức, kỹ năng khống chế cơ
Trang 1Công thức thành công cai thuốc lá được
vận dụng như thế nào?
(Kỳ 5)
2 Hỗ trợ thuốc lá có những biện pháp nào theo tổ chức y tế thế giới (W.H.O)?
A Biện pháp không dùng thuốc:
Còn được gọi là biện pháp tư vấn giúp điều chỉnh nhận thức - chuyển đổi hành vi Biện pháp này được xem là biện pháp cơ bản trong hỗ trợ cai nghiện thuốc lá Quá trình này gồm nhiều giai đoạn liện tục với nhau tùy vào hiểu biết cũng như quyết tâm của người cai thuốc lá Mục tiêu của biện pháp này là thúc đẩy người cai thuốc lá trưởng thành hơn nữa trong chu trình trưởng thành quyết tâm cai thuốc lá
Bước đầu tiên, người nghiện thuốc lá được trang bị thông qua tư vấn các hiểu biết đúng đắn và đầy đủ về tác hại sức khỏe khi hút thuốc lá, về lợi ích cho sức khỏe khi ngưng hút thuốc lá Những kiến thức này giúp một người hút thuốc lá trong giai đoạn “thờ ơ” có những ý định ban đầu về nhu cầu cần phải cai thuốc lá
Trang 2Bước thứ hai, người “có ý định” được tư vấn về cơ chế gây nghiện, các phương pháp giúp họ thoát khỏi cơn nghiện thuốc lá, cách cân nhắc cái được và mất khi hút thuốc lá hoặc khi cai thuốc lá Trên cơ sở đó, quyết tâm cai nghiện thuốc lá được củng cố Người nghiện thuốc lá ở giai đoạn “có ý định” như vậy đã bước sang giai đoạn “chuẩn bị”
Bước thứ ba, người cai thuốc lá ở trong giai đoạn “chuẩn bị” được tư vấn các kiến thức, kỹ năng khống chế cơn nghiện, đối phó cơn thèm thuốc, phòng tránh “cám dỗ” tái nghiện Như vậy, người cai thuốc lá ở giai đoạn “chuẩn bị” đã chuyển sang giai đoạn cai thuốc lá
Bước thứ tư, tư vấn về những tình huống dễ dẫn đến tái nghiện sẽ được tư vấn, cách xử trí như thế nào trong từng tình huống cụ thể được đưa ra, nguyên nhân tái nghiện thường gặp cũng được phân tích và lên kế hoạch xử trí Người cai thuốc lá trong giai đoạn củng cố sẽ được hỗ trợ như vậy
Bước thứ năm, khi người cai thuốc lá tái nghiện, họ sẽ được tư vấn và phân tích lý do tái nghiện, họ được động viên khuyến khích để cai nghiện trở lại Và tiếp tục như vậy Cho đến một thời điểm nào đó người nghiện thuốc lá sẽ cai thuốc
lá được hoàn toàn hay đi vào giai đoạn thành công
Biện pháp tư vấn như vậy tác động được trong tất cả các giai đoạn của quá trình trưởng thành quyết tâm cai thuốc lá, giúp tăng cường hiểu biết và quyết tâm
vì thế là thành phần then chốt trong công thức thành công cai thuốc lá
Trang 3B Biện pháp dùng thuốc:
Là các biện pháp dùng thuốc tác động vào làm giảm nhẹ đi những khó chịu xuất hiện trong quá trình cai thuốc lá Và như vậy các biện pháp này có chỉ định phối hợp với biện pháp tư vấn trong cho trường hợp người cai thuốc lá ở trong giai đoạn cai thuốc lá và giai đoạn củng cố Ở đây cần nhấn mạnh một điểm là chúng chỉ là biện pháp hỗ trợ phối hợp chứ không thể thay thế cho biện pháp tư vấn được
Các biện pháp dùng thuốc được tổ chức y tế thế giới khuyến cáo sử dụng gồm có ba biện pháp: nicotin thay thế (miếng dán, viên nhai, ống hít); bupropion hydrochloride (viên uống), varenicilline Hiện nay ở Việt Nam đã nhập khẩu và lưu hành chính thức dạng thuốc bupropion hydrochloride - NICOSTOP Nicotin thay thế dạng miếng dán (NICORETTE), viên nhai (NICORETTE, NIQUITIN) đều có thể mua được trên thị trường nhưng chưa được nhập chính thức Varenicilline thì chưa thấy xuất hiện trên thị trường Việt Nam
Cơ sở khoa học của các thuốc này là giúp cơ thể giảm bớt các khó chịu gây
ra bởi hội chứng cai thuốc khi bệnh nhân cai bỏ thuốc lá Các biện pháp này đã được chứng minh là tăng gấp đôi tỷ lệ thành công bỏ thuốc lá ở ngừơi nghiện thuốc lá có quyết tâm cai thuốc lá
3 Sử dụng bupropion hydrochoride trong hỗ trợ cai nghiện thuốc lá như thế nào?
Trang 4A Lịch sử:
Bupropion hydrochloride (ZYBAN, NICOSTOP) ban đầu được sử dụng trong mục đích chống trầm cảm Tuy nhiên, đây không phải là thuốc chống trầm cảm được ưu tiên chọn lựa vì hiệu quả chống trầm cảm thấp
Tuy nhiên, người ta ghi nhận được có một tỷ lệ cao những người trầm cảm + nghiện thuốc lá lại có thể bỏ thuốc lá một cách tự nhiên khi sử dụng bupropion hydrochloride như là thuốc điều trị trầm cảm cho bệnh trầm cảm của mình
Người ta tiến hành nghiên cứu khảo sát vai trò của bupropion hydrochloride trong điều trị hỗ trợ cai nghiện thuốc lá cho thấy: bupropion hydrochloride có khả năng tăng gấp đôi tỷ lệ cai nghiện thuốc lá thành công sau 12 tháng so với giả dược, hơn nữa lại còn hạn chế được tác dụng phụ tăng cân khi cai thuốc lá
Cùng với nicotin thay thế, bupropion hydrochloride được Tổ chức Y tế Thế giới công nhận là thuốc giúp hỗ trợ cai nghiện thuốc lá và khuyến cáo sử dụng rộng rãi cho công tác này trên phạm vi toàn thế giới
Công thức hóa học:
Trang 5B Cơ chế tác dụng của thuốc:
Cơ chế tác dụng của bupropion hydrochloride chưa thực sự rõ ràng, người
ta biết rằng bupropion hydrochloride giúp cai nghiện thuốc lá không nhờ vào tác dụng chống trầm cảm và chỉ bupropion hydrochloride có thể hỗ trợ cai thuốc lá còn các thuốc chống trầm cảm khác thì không
Cơ chế hiện tại được chấp nhận là tác dụng của bupropion hydrochloride:
Thụ thể dopamin:
- Ức chế bắt giữ một phần dopamin
- Tăng nồng độ dopamin ngoại bào nhân hải mã
Thụ thể noradrenaline:
- Ức chế bắt giữ mạnh
- Tăng mức độ tập trung
- Giảm độ nặng của hội chứng cai nghiện
Thụ thể nicotine: Cạnh tranh với nicotine