nâng cao năng lực, phẩm chất đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí

Thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực và phẩm chất của dội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục ở Trường THCS Tân Đức C/ Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực và p

MỤC LỤC

Phần II Nội dung đề tài

I Những cơ sở lí luận của việc nghiên cứu đề tài 7-13

II Những tiêu chí cần đạt được về phẩm chất và năng lực

của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục

III Thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng cao năng

lực và phẩm chất của dội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí

giáo dục ở Trường THCS Tân Đức

C/ Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực và phẩm chất

của dội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục ở Trường

E/ Kết quả đạt được sau ba năm ứng dụng đề tài 34-35

Phần III Kết luận sư phạm và một số kiến nghị, đề xuất (36-39)

Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ

I/ Lí do chọn đề tài

1 Nâng cao phẩm chất và năng lực đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục

là một yêu cầu cấp thiết hiện nay Vì sao vậy?

Như chúng ta đã biết, từ xưa đến nay, ở bất kì thời đại nào, ở bất kì quốc gianào, giáo dục bao giờ cũng chiếm một vị trí hết sức quan trọng Giáo dục là điềukiện đầu tiên quyết định đến sự phát triển của kinh tế, xã hội

Trong thời đại cả nhân loại đang tiến vào kỷ nguyên văn minh, giáo dục lạicàng chiếm vị trí quan trọng hơn bao giờ hết Giáo dục phát triển kéo theo sự pháttriển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, từ đó thúc đẩy kinh tế phát triểnkhông ngừng Ở các quốc gia có nền giáo dục phát triển như Mĩ, Anh, Pháp, Đức,Nhật Singapo…, khoa học và công nghệ cũng rất phát triển, kéo theo sự nhảy vọtcủa kinh tế, thu nhập bình quân đầu người rất cao, trung bình từ 25000 đến 40000USD/người/năm

Đối với Việt Nam chúng ta, tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hộitrên nền móng của một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, chậm phát triển Do đócùng một lúc chúng ta phải tiến hành ba nhiệm vụ chiến lược: vừa phải nhanhchóng đưa đất nước thoát khỏi tình trạng ngèo nàn, lạc hậu, chậm phát triển, vừaphải đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vừa từng bước tiếp cận vớinền kinh tế trí thức Trách nhiệm đặt lên vai giáo dục càng nặng nề hơn Nhiệm vụcủa giáo dục là phải: Không ngừng nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồidưỡng nhân tài cho đất nước, nhằm đào tạo ra một lớp người lao động mới có bảnlĩnh chính trị vững vàng, có trình độ học vấn cao, có năng lực chuyên môn và taynghề giỏi, có kĩ năng ứng phó với mọi hoàn cảnh, đáp ứng được yêu cầu của sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Để hoàn thành tốt ba nhiệm vụ chiến lược, ngành giáo dục phải khôngngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Muốn nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện , giáo dục Việt nam phải đổimới một cách toàn diện, đặc biệt là đổi mới về nội dung, phương pháp giảng dạy

và phương pháp giáo dục.

Trong đổi mới giáo dục và trong việc không ngừng nâng cao chất lượng giáodục, yếu tố người thầy chiếm vị trí vô cùng quan trọng Chất lượng giáo dục caohay thấp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: người dạy, người học, chương trình

và nội dung, phương pháp dạy- học, cơ sở vật chất, tài liệu, trang thiết bị phục

vụ dạy học, môi trường sống và các chính sách phát triển giáo dục của Đảng vàNhà nước…, trong đó, yếu tố người thầy là quyết định

Người thầy vừa là người tổ chức, vừa là người thực hiện các hoạt động giáodục, giữ vai trò chủ đạo trong mối quan hệ hai chiều: thầy trò Chất lượnghọc tập của học sinh trong một giờ, hiệu quả giáo dục qua một hoạt động giáodục phụ thuộc rất lớn ở khả năng tổ chức, điều hành, dẫn dắt học sinh chiếmlĩnh, khám phá tri thức hay các chuẩn mực đạo đức, pháp luật, văn hóa…Nếungười thầy giỏi, lại có phẩm chất đạo đức tốt thì chất lượng và hiệu quả giáodục sẽ cao, và ngược lại

Cùng với vai trò của giáo viên, vai trò của nhà quản lý giáo dục trong cáctrường học cũng rất quan trọng

Nhà quản lý vừa là người vạch ra kế hoạch và tổ chức các hoạt động giáo dụctrên cơ sở mục tiêu giáo dục, nhiệm vụ năm học, đặc điểm, tình hình nhà trường

và địa phương; đồng thời nhà quản lý còn là người tổ chức, quản lý tất cả cáchoạt động giáo dục của nhà trường xoay quanh mục tiêu giáo dục, nhiệm vụnăm học và kế hoạch của nhà trường Nhà quản lý không chỉ có vai trò quản lý

mà còn có vai trò ảnh hưởng tới các nhà giáo Các giáo viên nhìn vào nhà quản

lý như nhìn vào một tấm gương để mình soi vào Ví dụ, nhà quản lý không thểtriển khai có hiệu quả kế hoạch bồi dưỡng kiến thức tin học cho giáo viên nếu

họ không hiểu biết gì về tin học, nhà quản lý không thể làm tốt công tác bồidưỡng giáo viên giỏi nếu năng lực chuyên môn của nhà quản lý hạn chế…

Chính vì thế, chất lượng giáo dục của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vàonăng lực quản lý và phẩm chất chính trị, đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp và sựtiên phong, gương mẫu của nhà quản lý

Trong khi sự nghiệp giáo dục đang rất cần những nhà giáo và những cán bộquản lý giỏi thì chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đang còn

là vấn đề đáng quan tâm và lo ngại Thực trạng chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán

bộ quản lý hiện nay còn “thiếu” và “yếu” về nhiều mặt

Hiện nay, đội ngũ nhà giáo, nhất là đội ngũ các giáo viên đang giảng dạy ở cáctrường Trung học cơ sở còn nhiều bất cập, hạn chế, yếu kém, không đáp ứng đượcyêu cầu đổi mới giáo dục Sự hạn chế, yếu kém ấy bộc lộ ngay từ nhận thức, tưtưởng, họ “ không biết?” hay “cố tình không biết?” rằng sự giảng dạy và giáo dụckếm hiệu quả của mình sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cả một thế hệ, từ đó sẽ ảnhhưởng lâu dài đến sự phát triển của đất nước Cùng với sự yếu kém về nhận thức

là sự thiếu hiểu biết về kiến thức bộ môn, sự nghèo nàn về vốn sống, sự non yếu

về tay nghề Từ đố ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng dạy học và chất lượnggiáo dục

Vì thế, nâng cao năng lực và phẩm chất nhà giáo trở thành một yêu cầu cấpbách trong đổi mới giáo dục, đòi hỏi sự quan tâm vào cuộc ngay của các cấp quản

lý giáo dục

2 Để công tác nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ nhà giáo đạt được kết quảmong muốn trong một thời gian ngắn, không những cần sự nỗ lực, cố gắng củamọi giáo viên, của các nhà quản lý, mà còn đòi hỏi có một lí luận và thực tiễn đãđược nghiên cứu thành công, để từ đó các nhà trường lấy đó làm kinh nghiệm ápdụng vào đơn vị mình

3 Đối với trường THCS Tân Đức chúng tôi, đội ngũ giáo viên so với mặt bằngchung của huyện đã hạn chế, yếu kém hơn, so với yêu cầu về tiêu chí năng lực,phẩm chất của một giáo viên Trung học cơ sở càng còn nhiều hạn chế, yếu kém

Vì thế, nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý ởtrường chúng tôi càng trở nên bức thiết hơn bao giờ hết Đặc biệt trước yêu cầuđòi hỏi về nguồn nhân lực của một xã miền núi như Tân Đức

4 Là một giáo viên, một đảng viên, một cán bộ quản lý nhà trường, tôi nhận thứcsâu sắc vai trò, vị trí của nhà giáo trong công cuộc đổi mới giáo dục, phục vụ

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đồng thời cũng nhận thức sâusắc yêu cầu bức thiết của việc nâng cao năng lực và phẩm chất đội ngũ nhà giáo

và cán bộ quản lý giáo dục của toàn ngành nói chung và của đơn vị mình nóiriêng

Chính vì thế, tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài “Nâng cao phẩm chất và năng lực đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục ở trường trung học cơ sở”, với

mong muốn thúc đẩy sự phát triển của sự nghiệp giáo dục ngay trong đơn vị mình

và đóng góp một vài kinh nghiệm cho các đơn vị bạn

II/ Mục đích và yêu cầu nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu:

+ Nhằm tìm ra những giải pháp tôt nhất để nâng cao phẩm chất và năng lựccủa đội ngũ giáo viên và cán bộ giáo dục ngay tại đơn vị mình, từ đó đưa chấtlượng đội ngũ đáp ứng được yêu cầu của giáo dục trong thời kì đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

+ Đóng góp một số lí luận và kinh nghiệm thực tiễn cho việc thực hiện Quyết

định 170- 2006/QĐ- UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về “ Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ giáo dục giai đoạn 2005- 2010” của

giáo dục Thái Nguyên

- Yêu cầu nghiên cứu:

Đi từ nghiên cứu lí thuyết, đến ứng dụng trong thực tiễn thực hiện những giảipháp tại đơn vị mình, sau đó rút ra những bài học kinh nghiệm, rồi nâng lên thànhcấp độ lí luận

III/ Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi tiến hành một số phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát, trao đổi

- Phương pháp so sánh, đối chiếu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

IV/ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Các giải pháp nhằm không ngừng nâng cao phẩm chất

và năng lực đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong các trường truunghọc cơ sở

- Phạm vi nghiên cứu của đề tài là: Các giải pháp nhằm không ngừng nâng cao

phẩm chất và năng lực đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý ở Trường Trung học cơ

sở Tân Đức

V/ Thời gian nghiên cứu

Đề tài này được nghiên cứu trong 5 năm học

- Năm học 2007- 2008: Nghiên cứu lí luận chung, bước đầu ứng dụng trongthực tiễn

- Ba năm học tiếp theo (2008- 2009, 2009- 2010, 2010- 2011): Triển khai ứngdụng trong thực tiễn việc giáo dục và bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản

lí ở Trường Trung học cơ sở Tân Đức

- Năm học 2010- 2011: Rút ra những bài học kinh nghiệm thực tiễn và nâng lênthành cấp độ lí luận chung

Phần II : NỘI DUNG ĐỀ TÀI

I/ Những cơ sở lí luận của việc nghiên cứu đề tài

1 Căn cứ vào vai trò và trách nhiệm của nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục

- Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục.Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện, nêu gương tốt cho người học Nhànước tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo; có chính sách sử dụng, đãi ngộ, bảođảm các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện vai trò

và trách nhiệm của mình; giữ gìn và phát huy truyền thống quý trọng nhà giáo, tônvinh nghề dạy học (Điều 15- Luật Giáo dục)

- Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý,điều hành các hoạt động giáo dục Cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng họctập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản

lý và trách nhiệm cá nhân Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nhằm phát huy vai trò trách nhiệm của cán

bộ quản lý giáo dục, bảo đảm phát triển sự nghiệp giáo dục (Điều 16 - Luật giáo dục)

2 Căn cứ vào quy định về phẩm chất đạo đức và năng lực của nhà giáo.

2.1 Căn cứ vào tiêu chuẩn “Quy định về đạo đức nhà giáo” theo Quyết định số

16/2008/QĐ-BGD-ĐT ban hành ngày 16/4/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo

2.2 Quy định vê trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên cấp Trung học cơ

sở: Có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm theo đúng chuyên ngành tại các khoa trường đại học sư phạm ( Trich “Điều lệ trường THCS, trường trung học phổ

thông và trường phổ thông có nhiều cấp học”, ban hành kèm theo Quyết định số07/2007/QĐ-BGD-ĐT ngày 02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo” 2.3 Quy định về năng lực, nghiệp vụ sư phạm nhà giáo (Theo “Chuẩn GVTrung học cơ sở” của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành năm 2008 )

3 Căn cứ vào các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về giáo dục và

việc nâng cao năng lực, phẩm chất của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo

dục

3.1 Căn cứ vào 8 quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục trong thời kì đẩy

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nội dung cơ bản của 8 quan điểm là:

+ Quan điểm1: Giáo dục và Đào tạo cùng với Khoa học và Công nghệ là

quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy Công nghiệp hóa - Hiện đạihóa Tiếp tục đầu tư mạnh cho giáo dục- đào tạo với nhận thức rằng đầu tư chogiáo dục là đầu tư cho phát triển

+ Quan điểm 2: Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân

lực, bồi dưỡng nhân tài, trong giai đoạn mới cần phải coi trọng tâm là đào tạonhân lực trên cơ sở phát triển nhân cách Gắn phát triển giáo dục với nhu cầu pháttriển kinh tế - xã hội Khuyến khích phát huy tài năng sáng tạo Coi trọng việcphát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng và tôn vinh nhân tài

+ Quan điểm 3: Hội nhập quốc tế về giáo dục phải làm cho giáo dục Việt

Nam phát triển nhanh về số lượng, vững chắc hơn về chất lượng, đảm bảo phục vụyêu cầu phát triển đất nước, phục vụ mục tiêu chính trị cơ bản của Đảng và nhân

dân ta: Giữ vững chủ quyền quốc gia, định hướng xã hội chủ nghĩa "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

+ Quan điểm 4: Bảo đảm mục tiêu giáo dục con người phát triển toàn diện,

có nhân cách, phẩm chất và năng lực thích ứng với tình hình mới Quán triệt tưtưởng Hồ Chí Minh về một nền giáo dục của dân, do dân, vì dân

+ Quan điểm 5: Lấy mục tiêu học tập suốt đời để xây dựng xã hội học tập

với tinh thần học để biết, học để làm, học để cùng chung sống, học để tự khẳngđịnh mình Mọi người đều phải học tập ( thầy học, trò học, lãnh đạo học, dânhọc…), học thường xuyên, học trong nhà trường, học ngoài nhà trường, học trựctiếp, học qua mạng, coi học tập vừa là quyền lợi, vừa là nghĩa vụ của mỗi người,đồng thời còn là trách nhiệm của công dân đối với đất nước

+ Quan điểm 6: Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của

toàn dân Trong nhận thức không thể xem giáo dục là dịch vụ thương mại như các

dịch vụ hàng hóa khác.

+ Quan điểm 7: Khoa học giáo dục là khoa học tổng hợp, liên quan đến sự

phát triển con người và nguồn nhân lực Các chủ trương, chính sách phải được xâydựng trên cơ sở nghiên cứu khoa học phù hợp với thực tiễn đất nước, phát triểnnghiên cứu ứng dụng và phổ biến khoa học giáo dục là một hướng ưu tiên trongđầu tư phát triển khoa học và công nghệ

+ Quan điểm 8: Nhà nước thống nhất hệ thống giáo dục, cơ quan giúp nhà

nước quản lý giáo dục là một bộ duy nhất, đó là Bộ giáo dục

3.2 Căn cứ vào mục tiêu phát triển giáo dục đến năm 2010:

+ Mục tiêu chung

Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2001 - 2010 đã nêu rõ: để đáp ứng yêucầu về con người và nguồn nhân lực là nhân tố phát triển đất nước trong thời kỳcông nghiệp hóa, hiện đại hóa, cần tạo chuyển biến cơ bản và toàn diện về giáodục Vì vậy, mục tiêu của Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010 là:

a- Tạo bước chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục theo hướng tiếp cận

với trình độ tiên tiến của thế giới, phù hợp với thực tiễn Việt Nam, phục vụ thiếtthực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; của từng vùng, từng địaphương; hướng tới một xã hội học tập Phấn đấu đưa nền giáo dục nước ta thoátkhỏi tình trạng tụt hậu trên một số lĩnh vực so với các nước phát triển trong khuvực

b- Ưu tiên nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực, đặc biệt chú trọng nhân

lực khoa học - công nghệ trình độ cao, cán bộ quản lý kinh doanh giỏi và côngnhân kỹ thuật lành nghề trực tiếp góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinhtế; đẩy nhanh tiến độ thực hiện phổ cập THCS và phổ cập giáo dục bậc trung học

c- Đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp, chương trình giáo dục các

cấp, bậc học và trình độ đào tạo; phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu vừatăng qui mô, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả và đổi mới phương pháp dạy -học; đổi mới quản lý giáo dục, tạo cơ sở pháp lý và phát huy nội lực phát triển Giáo dục

+ Mục tiêu phát triển các cấp bậc học, trình độ và loại hình giáo dục

(Đối với Trung học cơ sở) Cung cấp cho học sinh học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu

về kỹ thuật và hướng nghiệp để thực hiện phân luồng sau trung học cơ sở, tạo điềukiện để học sinh tiếp tục học tập hoặc đi vào cuộc sống lao động

Đạt chuẩn phổ cập trung học cơ sở ở các thành phố, đô thị Vùng kinh tếphát triển vào năm 2005, trong cả nước vào năm 2010 Tăng tỉ lệ học sinh trunghọc cơ sở trong độ tuổi từ 74% năm 2000 lên 88% năm 2005 và 90% vào năm2010

3.3 Căn cứ vào quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục:

- Tiếp tục thực hiện Chỉ thị 40- CT/ TW ngày 16/06/2004 của Ban Bí thưTrung ương Đảng và Quyết định số 09/2005/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ

về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên, cán bộ quản

lý về đường lối, quan điểm phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước

- Quyết định 170/QĐ-UBND của Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về “Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”.

- Để không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáodục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức phát động hai cuộc vận động lớn:

Cuộc vận động “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục Nói không với việc vi phạm đạo đức nhà giáo và việc ngồi nhầm lớp của học sinh” và cuộc vận động “ Mỗi thấy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức,

tự học và sáng tạo” ; đồng thời gắn việc chỉ đạo thực hiện hai cuộc vận động này với cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” do

thiếu” và “ yếu” về nhiều mặt.

4.1 Đội ngũ nhà giáo, nhất là đội ngũ các giáo viên đang giảng dạy ở cáctrườngTrung học cơ sở còn nhiều bất cập, hạn chế, yếu kém Biểu hiện và nguyênnhân của những bất cập, yếu kém đó là:

- Thứ nhất, Nhà nước chưa có nhiều chính sách thỏa đáng để thu hút học sinh

giỏi thi vào các trường Sư phạm, nhất là các trường Sư phạm cấp II và Sư phạmcấp I nên đầu vào ngay từ đầu đã hạn chế về vốn văn hóa cơ bản Cộng với quátrình đào tạo có hạn chế vể chương trình, nội dung, phương pháp nên khi ratrường, nhận công tác, một số giáo viên yếu cả về kiến thức bộ môn lẫn chuyênmôn, nghiệp vụ sư phạm

- Thứ hai, trình độ không đồng đều do nhiều nguồn đào tạo khác nhau, từ

nhiều giai đoạn khác nhau Đại bộ phận giáo viên vốn là giáo viên được đào tạotrình độ Trung cấp Sư phạm ( 7 + 3, 10 + 3 ), sau đó qua các lớp đào tạo, bồidưỡng tại chức để nâng lên trình độ cao đẳng, đại học Quá trình đạo tạo tại cáclớp tại chức cũng còn rất nhiều hạn chế do vừa phải đảm bảo công tác ở trường,vừa học, cộng với một số giáo viên coi việc học nâng chuẩn là để có tấm bằng,

“giữ được chân” trong ngành giáo dục nên không có ý thức học tập nghiêm túc, vìthế, chất lượng học tập thực chất chưa đáp ứng được yêu cầu của chuẩn đào tạo

- Thứ ba, trong một trường, số giáo viên không đồng đều theo bộ môn, có

môn thừa giáo viên, như môn Toán, Ngữ văn, có môn thiếu giáo viên, như mônSinh, Hóa, Địa, có môn chưa có giáo viên, như môn Công nghệ, Giáo dục côngdân, Tin học, giáo viên phụ trách Thư viện, thiết bị Sự không đồng đều về biênchế giáo viên đã dẫn tới tình trạng phải dạy chéo ban, do đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy học

- Thứ tư, nhận thức của một bộ phận giáo viên về vai trò, vị trí của người thầy,

về hậu quả tai hại của việc đào tạo ra một lớp học sinh kém chất lượng, về uy tín,danh dự nhà giáo… chưa cao, dẫn tới lối làm việc thiếu trách nhiệm, từ đó ảnhhưởng không nhỏ tới chất lượng giáo dục

- Thứ năm, trong tiến trình đổi mới giáo dục nhằm thực hiện ba nhiệm vụ

chiến lược của cách mạng là vừa cùng một lúc phải đưa nước ta thoát khỏi tìnhtrạng đói nghèo, lạc hậu, chậm phát triển, vừa đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước, vừa tiếp cận với nền kinh tế trí thức, nhiều giáo viên, nhất là giáoviên Tiểu học và Trung học cơ sở không đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục,

do hạn chế về trình độ, năng lực, nhất là kiến thức ngoại ngữ, tin học

Nếu không chú ý đến việc nâng cao chất lương đội ngũ nhà giáo sẽ không thểđáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của giáo dục trong tình hình mới.Việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo sẽ tạo ra những điều kiện thuận lợi vềyếu tố người thầy để từ đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong các nhàtrường

2.2 Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trong các trường Trung học cơ sở cũng cònrất nhiều bất cập, hạn chế, non yếu

- Đội ngũ cán bộ quản lý không đồng đều về trình độ, năng lực, nhất là một sốcán bộ quản lý cao tuổi Nguyên nhân, do trước đây, việc bổ nhiệm cán bộ quản lý

có lúc thực hiện theo cách thức bổ nhiệm tại chỗ, mặc dù trong đơn vị không cógiáo viên đủ trình độ và năng lực nhưng vẫn làm công tác bổ nhiệm theo phươngchâm chọn người “ khá nhất” trong đội ngũ GV của nhà trường, hoặc có thời kì donhận thức của những người làm công tác quản lý cấp trên quan niệm rằng cán bộquản lý không cần phải là giáo viên dạy giỏi, chỉ cần có “đầu óc tổ chức” (Thửhỏi, quản lý chuyên môn mà hạn chế về chuyên môn thì quản lý cái gì? quản lýnhư thế nào? , Không nhẽ cứ hô hào dạy tốt trong khi bản thân nhà quản lý không xác định được thế nào là một giờ dạy tốt?)

- Tuy 100 % cán bộ quản lý trong các trường THCS đều đã qua các lớp bồidưỡng cán bộ quản lý ngắn hạn hay dài hạn nhưng năng lực và trình độ quản lývẫn còn hạn chế về nhiều mặt, nhất là khả năng tiếp nhận và sử dụng công nghệhiện đại như: khả năng quản lý nhà trường trên phần mềm quản lý, tiếp nhận chỉthị của cấp trên và báo cáo tình hình nhà trường qua mạng, lấy và xử lý thông tintrên mạng phục vụ cho công tác quản lý và việc dạy và học của đội ngũ giáo viên, học sinh mình quản lí còn rất lúng túng

- Một bộ phận cán bộ quản lý đã cao tuổi, do hạn chế về sức khỏe và năng lựcnên thiếu năng động và sáng tạo, ngại tìm tòi, nghiên cứu lí luận về khoa học quản

lý cũng như khinh nghiệm thực tiễn của các đơn vị tiên tiến, ngại học tập, nghiêncứu để nâng cao năng lực về chuyên môn, kiến thức cơ bản các môn học trongchương trình Từ đó dẫn tới hiệu quả quản lý chưa cao, và hiệu quả giáo dục củanhà trường vì thế cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của đổi mới giáo dục

- Một số ít cán bộ quản lý thiếu tính dân chủ trong quản lý, làm việc theo lối giatrưởng, độc đoán, hoặc quan liêu, xa rời quần chúng; hoặc có tư tưởng trù dậpgiáo viên, học sinh, thiếu công bằng, khách quan trong đánh giá giáo viên, họcsinh, làm mất lòng tin của giáo viên và học sinh đối với cán bộ, đối với nhàtrường; hoặc cục bộ địa phương; hoặc bè phái gây mất đoàn kết nội bộ; hoặc cònchạy theo bệnh thành tích dẫn tới sự đánh giá không trung thực thực chất trình độngười dạy và người học Tất cả những tư tưởng đó đã ảnh hưởng và gây tác độngtiêu cực tới giáo dục

Muốn nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường Trung học cơ sở, cần phảikhông ngừng nâng cao năng lực và phẩm chất của đội ngũ cán bộ quản lý

II/ Những tiêu chí cần đạt được về phẩm chất và năng lực của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý trường học.

A/ Những phẩm chất và năng lực cần đạt được của đội ngũ nhà giáo

1 Về phẩm chất đạo đức (Dựa theo Qui định về đạo đức nhà giáo do Bộ Giáo

dục và Đào tạo ban hành )

1.1 Phẩm chất chính trị

- Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nước, thi hành nhiệm vụ theo đúng quy định của pháp luật Khôngngừng học tập nâng cao trình độ lí luận chính trị để vận dụng vào hoạt động giảngdạy, giáo dục và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao

- Có ý thức tổ chức kỉ luật, chấp hành nghiêm chỉnh sự điều động, phân côngcủa tổ chức, có ý thức tập thể, phấn đấu vì lợi ích chung

- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia các hoạt động

chính trị, xã hội.

1.2 Đạo đức nghề nghiệp

- Tâm huyết với nghề nghiệp, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo, cólòng thương yêu, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác, có lòngnhân ái, bao dung, đối xử hòa nhã với người học, đồng nghiệp, sẵn sàng giúp đỡ,bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người học, đồng nghiệp, cộng đồng

- Tận tụy với công việc, thực hiện đúng điều lệ, quy chế, nội quy của đơn vị,nhà trường, ngành

- Công bằng trong giảng dạy và giáo dục, đánh giá đúng thực chất năng lực củangười học, thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, tham nhũng, lãng phí

- Thực hiện phê bình và tự phê bình thường xuyên, nghiêm túc; thường xuyênhọc tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học để hoànthành tốt nhiệm vụ được giao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục

1.3 Lối sống, tác phong

- Sống có lý tưởng, có mục đích, có ý chí vươn lên, có tinh thần phấn đấu liêntục với động cơ trong sáng và tư duy sáng tạo; thực hành cần, kiệm, liêm, chính,chí công vô tư theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Có lối sống hòa nhập với cộng đồng, phù hợp với bản sắc dân tộc và thích ứngvới sự tiến bộ của xã hội; biết ủng hộ, khuyến khích những biểu hiện của lối sốngvăn minh, tiến bộ, và phê phán lối sống lạc hậu, ích kỉ

- Tác phong làm việc nhanh nhẹn, khẩn trương, khoa học; có quan hệ văn minh,lịch sự trong quan hệ xã hội, trong giao tiếp với người học và đồng nghiệp; giảiquyết công việc khách quan, tận tình, chu đáo

- Trang phục, trang sức khi thực hiện nhiệm vụ phải giản dị, gọn gàng, lịch sự,phù hợp với nghề dạy học, không gây phản cảm với người học và sự phân tán sựchú ý của người học

- Đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp cùng hoàn thành tốt nhiệm vụ; đấu tranh, ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật và các quy định nghề nghiệp.Quan hệ, ứng

xử đúng mực, gần gũi với nhân dân, phụ huynh học sinh, đồng nghiệp và người

học; kiên quyết đấu tranh với các hành vi trái pháp luật.

- Xây dựng gia đình văn hóa, thương yêu, quý trọng lẫn nhau, biết quan tâm đếnnhững người xung quanh, thực hiện nếp sống văn hóa nơi cộng đồng

1.4 Giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo.

- Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật, quychế, quy định; không gây khó khăn, phiền hà đối với người học và nhân dân

- Không gian lận, thiếu trung thực trong học tập, nghiên cứu khoa học và thựchiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục

- Không trù dập, chèn ép, thiên vị và có thái độ đối xử thành kiến người học;không tiếp tay, bao che cho những hành vi tiêu cực trong giảng dạy, học tập, rènluyện của người học, đồng nghiệp

- Không xâm phạm thân thể, xúc phạm nhân phẩm, danh dự của người học,đồng nghiệp, người khác Không làm ảnh hưởng đến công việc của đồng ngjiệp vàngười khác

- Không tổ chức dạy thêm, học thêm trái với quy định

- không hút thuốc lá, uống rượu, bia trong công sở, trong trường học và nơikhông được phép khi thi hành nhiệm vụ giảng dạy và tham gia các hoạt động giáodục của nhà trường

- Không sử dụng điện thoại di động và làm việc riêng trong các cuộc họp,trong khi lên lớp, học tập, coi thi, chấm thi

- Không gây bè phái, cục bộ địa phương, làm mất đoàn kết trong tập thể vàtrong sinh hoạt tại cộng đồng

- Không được sử dụng bục giảng làm nơi tuyên truyền, phổ biến những nộidung trái với quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước

- Không trốn tránh trách nhiệm, thoái thác nhiệm vụ, tự ý bỏ việc, không đimuộn về sớm, bỏ giờ, bỏ buổi dạy, cắt xén, dồn ép chương trình, vi phạm quy chếchuyên môn làm ảnh hưởng đến kỉ cương, nề nếp của nhà trường

- Không tổ chức, tham gia các hoạt động liên quan đến tệ nạn xã hội như: cờbạc, mại dâm, ma túy, mê tín dị đoan; không sử dụng, lưu trữ, truyền bá văn hóa

phẩm đồi trụy, độc hại.

2 Về chuyên môn, nghiệp vụ

- Có trình độ chuyên môn đạt chuẩn (cả chuẩn bằng cấp lẫn chuẩn kiến thức)

- Có hiểu biết sâu sắc về bộ môn mình giảng dạy; đồng thời có những hiểu biết

cơ bản về những bộ môn có liên quan, về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội

- Có vốn sống phong phú, hiểu biết về pháp luật

- Nắm vững và sử dụng thành thạo phương pháp bộ môn, sáng tạo trong việc sửdụng kết hợp các phương pháp dạy học phát huy được sự chủ động, sáng tạo của

HS trong học tập, làm tăng hiệu quả giảng dạy

- Tổ chức tốt các hoạt động học tập của học sinh trên lớp, có khả năng ứng phó,giải quyết tốt các tình huống nảy sinh trong giờ học

- Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục, lôi cuốn được học sinh tích cực tham gia

- Nắm vững quy chế đánh giá, xếp loại học sinh và biết đánh giá đúng thựcchất, năng lực của HS, giúp HS tự điều chỉnh và khuyến khích được tinh thần họctập, rèn luyện của HS

- Có năng lực tự học tập để không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệpvụ

B/ Đối với cán bộ quản lý

1 Về phẩm chất đạo đức: như nhà giáo

Ngoài những phẩm chất cần đạt được như các nhà giáo nói chung, nhà quản lícần có thêm một số phẩm chất, như:

- Có tinh thần thương yêu, giúp đỡ, tôn trọng các giáo viên do mình trực tiếpquản lí và đồng nghiệp khác

- Có lòng bao dung, vị tha đối với giáo viên, nhân viên và học sinh

- Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm những điều trái với qui định củapháp luật, hoặc trù dập giáo viên, nhân viên, học sinh

- Gương mẫu trong việc thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và tổ chức tốt cuộc vận động tại đơn vị mình

2 Về chuyên môn, nghiệp vụ:

- Giỏi về công tác quản lý:

+ Hiểu biết sâu sắc về mục tiêu, nhiệm vụ của giáo dục Việt Nam

+ Có tầm nhìn về chiến lược phát triển của nhà trường Tầm nhìn ấy thể hiện

ở khả năng dự đoán và lập kế hoạch chiến lược của nhà trường, khả năng điềuchỉnh kế hoạch chiến lược qua từng năm học

+ Bên cạnh việc lập kế hoạch chiến lược, nhà quản lý còn phải có khả nănglập được kế hoạch thực hiện nhiệm vụ, mục tiêu và chủ đề từng năm học và tổchức thực hiện, kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh việc thực hiện kế hoạch năm họcsau mỗi tháng, mỗi học kì

+ Biết sử dụng và phân công lao động một cách hợp lí nhằm phát huy nội lựccủa nhà trường

+ Có khả năng tập hợp giáo viên, nhân viên, học sinh và các tổ chức chính trị,đoàn thể trong và ngoài nhà trường cùng tham gia các hoạt động giáo dục

+ Có khả năng huy động các nguồn lực cùng tham gia xây dựng cơ sở vật chấtcho nhà trường

- Giỏi môn mình được đào tạo và có những hiểu biết cơ bản về các bộ môn kháctrong nhà trường (về chương trình, nội dung, phương pháp)

- Có khả năng tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức, pháp luật, các hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp, các hoạt động chuyên đề, ngoại khóa bồi dưỡng giáoviên và học sinh

- Có khả năng bồi dưỡng học sinh giỏi môn mình được đào tạo và có khả năngđóng góp ý kiến về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các bộ môn khác trongnhà trường cho đồng nghiệp

- Nắm vững Qui chế chuyên môn, có khả năng đánh giá giáo viên, học sinh theoQui chế và các qui định của pháp luật

- Có trình độ tin học đáp ứng được yêu cầu quản lí nhà trường hiện nay

- Có năng lực điều chỉnh các hành vi của bản thân đáp ứng được yêu cầu ngày

đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý ở Trường THCS Tân Đức

A/ Thực trạng của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý Trường THCS Tân Đức

1 Về biên chế đội ngũ:

* Đội ngũ GV: ( Trước và trong khi triển khai đề tài ).

- Số lớp- Số học sinh ( Theo thống kê đầu năm)

40

31-50

- Biên chế GV theo bộ môn:

TS ToánLý Lý ToánTin SinhHóa SinhĐịa CN TD VănSử Đoàn

Đội cc

- Nhìn chung có độ tuổi trung bình cao ( 44,8 tuổi/GV)

- Số GV chưa đạt chuẩn vẫn còn (2), số GV vượt chuẩn mới đạt tỉ lệ 33,3%

- Số GV chia theo bộ môn không đồng đều:

+ Thừa GV Toán Lý và GV Văn Sử

+ Thiếu GV chuyên trách Đoàn Đội, GV phụ trách thư viện, GV phụ trách thiết bị dạy học.

Nhận xét: Cán bộ quản lý tuy đã có trình độ trên chuẩn nhưng nhìn chung tuổi đã

cao Điều đó sẽ là một khó khăn lớn trong quá trình tổ chức các hoạt động bồidưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực

2 Đánh giá chung về phẩm chất, năng lực của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý ở Trường THCS Tân Đức

( Trước khi triển khai đề tài - Trước năm học 2007- 2008)

2.1.Về phẩm chất đạo đức:

2.1.a Về phẩm chất chính trị: Nhìn chung đại đa số giáo viên và cán bộ quản lý

có phẩm chất chính trị tốt, đạt yêu cầu theo quy định về đạo đức nhà giáo

- Tuy nhiên, một số giáo viên vẫn còn tồn tại một số hạn chế về phẩm chấtchính trị như: Khi tổ chức điều động và Ban Giám hiệu phân công công tác vẫnchưa có ý thức chấp hành nghiêm chỉnh, còn suy bì, tị nạnh

2.1.b Về đạo đức nghề nhiệp

- Nhìn chung đại đa số cán bộ, giáo viên có đạo đức nghề nghiệp, tâm huyết vớinghề và có ý thức giữ gìn danh dự nhà giáo, thực hiện đúng quy chế chuyên môn,nội quy nhà trường, công bằng trong đánh giá học sinh, có ý thức phê và tự phêbình

- Một bộ phận GV chưa tâm huyết với nghề, chưa nhiệt tình trong giảng dạy vàtham gia các hoạt động giáo dục, làm việc một cách thờ ơ, chưa có ý thức đấutranh phê và tự phê, chưa có tinh thần học tập nhằm nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học đẻ nâng cao chất lượng giáo dục

2.1.c Về lối sống, tác phong

- Đa số cán bộ, giáo viên có lối sống trong sáng, lành mạnh, có mục đích phấnđấu, có tác phong nhanh nhẹn, khoa học, có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ đồng

nghiệp, có ý thức xây dựng gia đình văn hóa.

- Một bộ phận giáo viên chưa có mục đích phấn đấu, ý chí vươn lên, gây bèphái, mất đoàn kết nội bộ, tác phong lề mề, thiếu khoa học

2.1.d Về giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhà giáo:

- Nhìn chung giáo viên đã có ý thức giữ gìn, bảo vệ truyền thống đạo đức nhàgiáo

- Một bộ phận nhỏ GV còn chạy theo bệnh thành tích, thiếu trung thựctronggiảng dạy và đánh giá học sinh, đôi khi còn quát mắng học sinh, còn đi muộn

về sớm, cắt xén, dồn ép chương trình

2.2 Về năng lực chuyên môn

Năng lực chuyên môn của nhiều giáo viên còn hạn chế Cụ thể:

- Vốn kiến thức bộ môn còn nghèo nàn, chưa có khả năng mở rộng, đào sâu,nâng cao kiến thức cho học sinh Ví dụ: có GV dạy văn 9 nhưng chỉ nắm được cácnội dung đoạn trích trong sách giáo khoa, không có đầy đủ kiến thức về tác giả,tác phẩm, chẳng hạn, dạy “ Truyện Kiều”, không biết hai câu thơ “ Anh hùngtiếng đã gọi rằng- Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha” là chỉ người anh hùng

Từ Hải; hoặc có GV dạy Địa, đưa những thông tin về dân số và thu nhập bìnhquân đầu người từ năm 1999 cung cấp cho HS mà không nắm được dân số và thunhập bình quân đã tăng ra sao ( Vì SGK xuất bản từ 1999)

- Vốn kiến thức xã hội, tự nhiên ngoài bộ môn nhằm phục vụ tốt cho giảng dạycũng rất hạn chế Vì thế khi giảng dạy không có khả năng tích hợp giữa các bộmôn, làm cho hiệu quả giảng dạy bị hạn chế rất nhiều

- Sử dụng phương pháp bộ môn còn lúng túng, gò ép khiến cho giờ dạy trở nêngượng ép, không có sức lôi cuốn HS Một số GV lại chưa chú ý đổi mới PPDH,nên dẫn tới sự áp đặt cho HS, cho HS tiếp thu bài một cách thụ động, máy móc

- Khi giảng dạy và tổ chức các hoạt động giáo dục, nhiều GV còn thiếu sự năng động, sáng tạo, chỉ biết dập khuôn một cách máy móc Từ đó không có khả năngrèn luyện cho HS thói quen tư duy sáng tạo

- Trình độ Tin học của đại bộ phận GV không có (mù tin học), vì thế rất khókhăn cho việc tìm kiếm thông tin trên mạng phục vụ dạy học và giáo dục, không