Chương 6: Hạch toán các quá trình kinh doanh chính xác

Bài giảng Nguyên lý kế toán: Chương 6 ĐH Lạc HồngBài giảng Nguyên lý kế toán: Chương 6 Hạch toán các quá trình kinh doanh chủ yếu nhằm trình bày về nhiệm vụ của hạch toán kế toán trong quá trình kinh doanh, hạch toán quá trình cung cấp, hạch toán quá trình sản xuất, hạch toán quá trình tiêu thụ.

HẠCH TOÁN CÁC QUÁ TRÈNH KINH DOANH CHỦ YẾU

Nội dung nghiên cứu

6.1 Nhiệm vụ của hạch toán kế toán trong

quá trình kinh doanh

6.2 Hạch toán quá trình cung cấp

6.3 Hạch toán quá trình sản xuất

6.4 Hạch toán quá trình tiêu thụ

Mục đích

 Hiểu qui trình kế toán ba giai đoạn của

quá trình kinh doanh

 Vận dụng các nguyên tắc, phương pháp

kế toán để phân tích các nghiệp vụ kế toán chủ yếu phát sinh trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp

 Làm quen với sơ đồ kế toán tổng hợp

6.1 Nhiệm vụ của HTKT trong quá

trình KD

6.1.1 Khái quát chung về quá trình KD

Vốn của DN thường xuyên thay đổi hình thái qua các giai đoạn khác nhau

- Đối với DN SXKD: cung cấp – sản xuất – tiêu

6.1.2 Nhiệm vụ của hạch toán kế

toán trong quá trình KD

- Xác định đối tượng hạch toán kế toán trong từnggiai đoạn phù hợp với đặc điểm KD và trình độquản lý của từng loại hình DN

- Cung cấp thông tin kịp thời của từng quá trình KD

kể cả về chỉ tiêu, số lượng và chất lượng

- Xây dựng kế hoạch (định mức) thu mua, sản xuất,tiêu thụ từng loại vật tư, sản phẩm, hàng hoá chủyếu

- Xác định chính xác kết quả KD của từng hoạt

6.2 Hạch toán quá trình cung cấp

 Cung cấp là giai đoạn mở đầu trong toàn bộ quá trình kinh doanh.

 Theo nghĩa rộng: cung cấp là quá trình chuẩn

bị mua sắm các yếu tố đầu vào cho SXKD.

 Xét theo nghĩa hẹp: quá trình cung cấp thường gắn với hoạt động mua hàng, mua vật liệu, công

cụ dụng cụ cho sản xuất hoặc mua hàng hoá, vật tư để bán trên cơ sở nhu cầu của hoạt động

6.2.1.Nhiệm vụ hạch toán quá trình

cung cấp

 Xác định đúng số lượng, quy cách, chất lượng của các loại vật tư, hàng hoá đã thu mua vào nhập kho

 Theo dõi đôn đốc tình hình thanh toán với người bán

 Tính toán và tập hợp chi phí để tính giá thực tế của vật tư mua nhập kho trong kỳ.

6.2.3 Phương pháp hạch toán quá

Tài khoản sử dụng

 TK thuộc nhóm hàng tồn kho gồm: NL,VL;

CCDC; Hàng hóa; Hàng mua đang đi đường

 TK thanh toán: TM, TGNH, Phải trả cho người bán, tạm ứng…

 TK thuế: Thuế GTGT được khấu trừ

Số hiệu các tài khoản

 TK “Hàng mua đang đi đường” = TK 151

P/á các nghiệp

vụ nhập kho

trong kỳ

 TK “Hàng mua đang đi đường”

Trị giá hàng đang

đi đường tăng

thêm trong kỳ

 TK “Phải trả cho người bán”

TK 331

SD: Số tiền đặt trước

cho người bán, số đã

trả > số phải tra

- Số phải trả cho người bán

- Trị giá hàng mua theo số tiền đặt trước

- Tiền thừa người bán trả lại

- Số tiền đặt trước cho

người bán

- Số đã trả cho người

bán

SD: Số tiền DN còn phải trả cho người bán

* Trình tự kế toán

1, DN mua hàng hoá, NVL, công cụ dụng cụ đã

kiểm nhận và nhập kho

Nợ TK “HH”, “NVL”, “CCDC”: Giá mua nhập kho

Nợ TK “Thuế GTGT được KT”: Thuế GTGT

Có TK “TM”, “TGNH”: Thanh toán bằng tiền

Có TK “P.trả cho người bán”: Chưa t.toán

Có TK “Tạm ứng”: T.T bằng tiền tạm ứng

2, Chi phí thu mua NVL, hàng hoá, công cụ dụng cụ

Nợ TK “HH”, “NVL”, “CCDC”: chi phí thu mua

Nợ TK “Thuế GTGT được khấu trừ” (nếu có)

Có TK “TM”, “TGNH”, “Phải trả ngưòi bán”,

“Tạm ứng”

* Trình tự kế toán

3, DN thanh toán tiền hàng, tiền vận

chuyển, bốc dỡ cho người bán

Nợ TK “Phải trả người bán”

Có TK “TM”, “TGNH”, “Tạm ứng”

* Trình tự kế toán

4, Trường hợp DN đã thanh toán tiền hàng cuối tháng hàng chưa về nhập kho

Nợ TK “Hàng mua đang đi đường”

Nợ TK “Thuế GTGT được khấu trừ”

Sơ đồ hàng mua đang đi đường

TK 151

TK 133

Tổng thanh tốn

Giá mua chưa thuế GTGT

Thuế GTGT được ktrừ

Hàng mua đi đường kỳ trước

Sơ đồ hạch toán quá trình mua hàng

TK 152, 153, 156

TK 133

T ổng Thanh tốn

Gi á mua chưa thuế

Thu ế GTGT được khấu trừ

Mua NVL, CCDC, HH nhập kho Được giảm giá, trả lại hàng (nếu có)

6.3 Hạch toán quá trình sản xuất

 Là quá trình DN sử dụng yếu tố đầu vào

để sản xuất ra sản phẩm

 Các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất

- CP nguyên vật liệu trực tiếp

- CP nhân công trực tiếp

- CP sản xuất chung

6.3.1 Nhiệm vụ hạch toán quá

6.3.2 Phương pháp hạch toán

TK sử dụng

 TK chi phí sản xuất kinh doanh dở dang

 TK phải trả NLĐ (lương), các khoản

trích theo lương

 TK Khấu hao TSCĐ

 TK NVL

Số hiệu tài khoản

Chú ý

 Các TK 621, 622, 627 không có số dư

 Các TK 621, 622, 627, 331, 141,

154 phải hạch toán chi tiết cho

từng đối tượng

- Cuối kỳ k/ch CPNVLTT sang TK

154 để tính giá thành

154 để tính giá thành

154 để tính giá thành

SD: CPSXKD dở

6.3.3.Trình tự kế toán

1, Xuất kho NVL cho các bộ phận

Nợ TK 627 (CPSXC) : xuất dùng cho phân xưởng

Nợ TK 621 (CPNVLTT): xuất dùng trực

tiếp sx sp

Có TK 152 : Trị giá vật liệu xuất kho

2, Tiền lương phải trả cho các bộ phận

Nợ TK 627: phải trả NVQL đội, px

Nợ TK 622(…): phải trả CNSXTT

Có TK 334: Tổng tiền lương phải trả NLĐ

3, Các khoản trích theo lương

Nợ TK 627: Trích … của NVQL đội, px

Nợ TK 622(…): Trích … của CNSXTT

Có TK 338: Tổng trích … tính vào CP

4, Giá trị hao mòn trích cho các bộ phận

9, Sản xuất sp hoàn thành nghiệm thu

Nợ TK 155: nếu nhập kho

Nợ TK 157: xuất gửi bán (ko qua kho)

Nợ TK 632: xuất bán thẳng (ko qua kho)

Có TK 154: CPSXKD dở dang

Sơ đồ hạch toán quá trình sản xuất

Một số chú ý

 Hạch toán chi tiết cho các TK CP

 Tiêu thức phân bổ CPSX chung

 Công thức tính tổng Z, Zđơn vị

Công thức tính tổng Z, Z đơn vị

∑ Zsp = SDDK + CPSX p/s trong kỳ – SDCK

Zđvsp = ∑ Zsx

∑ Qsx

Bài tập ứng dụng

6.4.1 Nhiệm vụ của kế toán

 Hạch toán đầy đủ, chính xác tình hình tiêu thụ

 Xác định kịp thời kết quả tiêu thụ của từng mặt hàng, loại sp, dịch vụ

 Xác định chính xác lợi nhuận về tiêu thụ

Mã hoá tài khoản

Kết cấu một số TK chủ yếu

 TK “Thành phẩm” - TK 155

Trị giá TP xuất kho trong kỳ

Trị giá TP nhập

kho trong kỳ

Trị giá TP tồn kho

 TK “Hàng gửi bán” – TK 157

Trị giá vốn

hàng gửi bán

Trị giá vốn của hàng gửi bán được chấp nhận hay từ chối trả lại

Trị giá vốn của hàng

gửi bán chưa được

tiêu thụ

 TK “Giá vốn hàng bán” – TK 632

Cuối kỳ k/ch trị giá vốn của hàng đã tiêu thụ trong kỳ sang TK

911 Trị giá vốn của hàng

tiêu thụ trong kỳ

* Trình tự hạch toán

 Tiêu thụ theo phương thức trực tiếp

1, TP, hàng hoá giao bán cho KH

b, Bút toán p/á doanh thu

Nợ TK 111, 112, 131 (…)

Có TK 511: DT không gồm thuế

Có TK 3331: thuế GTGT phải nộp

2, Chi phí bán hàng (quảng cáo, vận

7/ Cuối kỳ kết chuyển CPQLDN

Nợ TK 911

Có TK 642 8/- Nếu lãi

TK 154,155, 156 TK 632 TK 911 TK 511

K/chuy ển GVHB

Gi á vốn hàng bán

k/chuy ên CPBH, CPQLDN

Sơ đồ hạch toán tiêu thụ theo

phương thức trực tiếp

TK 421

L ỗ

 Tiêu thụ theo phương thức đại lý ký gửi hoặc chuyển hàng theo hợp đồng

1, Xuất kho TP, HH gửi bán, chuyển hàng theo hợp đồng

Nợ TK 157 (…)

Có TK 155 (…)

2, Khi đại lý, cửa hàng ký gửi thông báo

hàng gửi bán đã tiêu thụ

a, Bút toán p/á giá vốn

Nợ TK 632

Có TK 157 (p/á theo giá xuất kho, giá thành sx)

b/ Bút toán p/á doanh thu

Nợ TK 131 (đại lý), 111, 112

Có TK 511

Có TK 3331

Lưu ý: TH hàng chuyển theo HĐ đã được

KH chấp nhận thanh toán 131 (KH)

Sơ đồ hạch toán tiêu thụ theo phương thức

Tóm tắt chương 6

1 Kế toán tổng hợp ba giai đoạn của quá trình kinh doanh chủ yếu

- Giai đoạn cung cấp

- Giai đoạn sản xuất

- Giai đoạn bán hàng và phân phối lợi nhuận

2 Vận dụng tổng hợp nguyên tắc và phương pháp kế toán để phản ánh các nghiệp vụ cơ bản phát sinh

trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp