Bài giảng lý 12 - CÂN BẰNG TĨNH CỦA VẬT RẮN docx

CÂN BẰNG TĨNH CỦA VẬT RẮN I / MỤC TIÊU : Hiểu được các điều kiện cân bằng tĩnh của một vật rắn về lực và về momen lực.. GV : Vật rắn nằm ở trạng thái cân bằng tĩnh khi dưới tác dụng c

CÂN BẰNG TĨNH CỦA VẬT RẮN

I / MỤC TIÊU :

Hiểu được các điều kiện cân bằng tĩnh của một vật rắn về lực và về momen lực

Hiểu được thế nào là tổng hình học các vectơ biểu diễn các ngoại lực đặt lên vật rắn

Nắm vững điều kiện cân bằng của hệ hai lực và của hệ ba lực đồng phẳng và đồng quy

Biết áp dụng hai trường hợp trên cho một số bài tập

II / CHUẨN BỊ :

1 / Giáo viên :

Chuẩn bị một, hai TN về cân bằng của một hình phẳng dưới tác dụng của ba lực đồng phẳng

2 / Học sinh :

Ôn lại về momen lực

III / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Hoạt động 1 :

HS : Mọi phần tử của vật đều đứng

yên so với mặt đất

HS : Trọng lực của phiến đá và phản

lực của hai trụ

HS : Tổng hình học các vectơ biểu

diễn các ngoại lực tác dụng lên vật

rắn bằng không

0

F 

ur r

HS : Tổng các momen các ngoại lực

đặt lên vật đối với khối tâm bằng

không

M = 0

Hoạt động 2 :

HS : Vẽ các vectơ lực đặt lên quả dọi

và lên quyển sách

GV : Vật rắn nằm ở trạng thái cân

bằng tĩnh khi dưới tác dụng của các ngoại lực, mọi phần tử của vật ở

trang thái như thế nào ?

GV : Phiến đá trong ảnh nằm trên

hai trụ đá ở trạng thái cân bằng tĩnh dưới tác dụng của những lực nào ?

GV : Ta biết rằng chuyển động của

vật rắn được xét như chuyển động tịnh tiến của khối tâm chuyển động quay quanh trục đi qua khối tâm Như vậy để vật hoàn toàn đứng yên thì khối tâm của vật phải đứng yên

và vật không quay quanh bất cứ trục nào đi qua khối tâm Muốn vậy, hệ các ngoại lực đặt lên vật phải thỏa mãn hai điều kiện sau :

GV : Hãy vẽ các vectơ lực đặt lên

quả dọi và lên quyển sách ?

HS : Cân bằng của quả dọi và cân

bằng của quyển sách đều dưới tác

dụng của hai lực Khác nhau là hai

lực hướng ra xa nhau ( trọng lực của

quả dọi và sức căng của sợi dây ) và

hướng về nhau ( trọng lực của quyển

sách và phản lực của bàn )

HS :

Điều kiện thứ nhất : hai lực phải song

song, ngược chiều và bằng nhau về

độ lớn

' '

1 2 0

hay urF1'  urF'2

Điều kiện thứ hai : hai lực có cùng

đường tác dụng

Hoạt động 3 :

HS : Vẽ hình 4.3

HS : Các đường tác dụng đồng quy

HS : Hợp lực bằng không

GV : Điều kiện cân bằng của hai vật

đo có gì khác nhau ?

GV : Phát biểu điều kiện thứ nhất

cân bằng tĩnh của một vật dưới tác dụng của hai lực ?

GV : Phát biểu điều kiện thứ hai cân

bằng tĩnh của một vật dưới tác dụng của hai lực?

GV : Hướng dẫn học sinh vẽ một vật

rắn chịu tác dụng của ba lực đồng phẳng không song song ?

GV : Phát biểu điều kiện thứ nhất

cân bằng tĩnh của một vật dưới tác dụng của ba lực ?

GV : Phát biểu điều kiện thứ hai cân

bằng tĩnh của một vật dưới tác dụng

của ba lực?

IV / NỘI DUNG :

1 Điều kiện cân bằng tĩnh của vật rắn

Vật rắn ở trạng thái cân bằng tĩnh khi dưới tác dụng của các ngoại lực, mọi phần tử của vật đều đứng yên so với mặt đất

Điều kiện cân bằng tĩnh của vật rắn :

Tổng hình học các vectơ biểu diễn các ngoại lực tác dụng lên vật rắn bằng không

0

F 

ur r

Tổng các momen các ngoại lực đặt lên vật đối với khối tâm bằng không

M = 0

2 Cân bằng tĩnh của một vật dưới tác dụng của hai lực

Điều kiện cân bằng tĩnh của một vật dưới tác dụng của hai lực

Điều kiện thứ nhất : hai lực phải song song, ngược chiều và bằng nhau

về độ lớn

' '

1 2 0

hay urF1'  Fur'2

Điều kiện thứ hai : hai lực có cùng đường tác dụng

3 Cân bằng của một vật dưới tác dụng của ba lực đồng phẳng

Điều kiện cân bằng của một vật dưới tác dụng của ba lực đồng phẳng

là ba lực đó phải có các đường tác dụng đồng quy và có hợp lực bằng không

V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :

Làm câu hỏi trắc nghiệm 1, trả lời câu hỏi 2 và các bài tập 1,2

Xem bài 9