Vật lý lớp 10 cơ bản - CHUYỂN ĐỘNG TỊNH TIẾN CỦA MỘT VẬT RẮN CHUYỂN ĐỘNG QUAY CỦA MỘT VẬT RẮN QUANH MỘT TRỤC CỐ ĐỊNH (Tiết 1) ppt

CHUYỂN ĐỘNG TỊNH TIẾN CỦA MỘT VẬT RẮN CHUYỂN ĐỘNG QUAY CỦA MỘT VẬT RẮN QUANH MỘT TRỤC CỐ ĐỊNH Tiết 1 I.. - Nêu được tác dụng của momen lực đối với một vật rắn quay quanh một trục.. -

CHUYỂN ĐỘNG TỊNH TIẾN CỦA MỘT VẬT

RẮN

CHUYỂN ĐỘNG QUAY CỦA MỘT VẬT RẮN

QUANH MỘT TRỤC CỐ ĐỊNH (Tiết 1)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Phát biểu được định nghĩa chuyển động tịnh tiến và nêu được ví dụ minh họa

- Viết được công thức định luật II Niutơn cho chuyển động tịnh tiến

- Nêu được tác dụng của momen lực đối với một vật rắn quay quanh một trục

2 Kỹ năng:

- Áp dụng được định luật II Niutơn cho chuyển động tịnh tiến thẳng

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Thí nghiệm theo hình21.4 SGK

2 Học sinh:

- Ôn tập định luật II Niutơn, vận tốc góc và momen lực

IV TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:

1 Ổn định lớp: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 7 phút

- Thế nào là cân bằng bền? không bền? phiếm định? Vị trí trọng tâm của

vật có vai trò gì đối với mỗi dạng cân bằng

- Mặt chân đế là gì? Điều kiện cân bằng của vật có mặt chân đế? Muốn

tăng mức vững vàng của vật có mặt chân đế ta làm thế nào?

3 Bài mới: 25 phút

Hoạt động của giáo

viên

Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu

chuyển động của tịnh

tiến:

- Giới thiệu về chuyển

động tịnh tiến của vật

rắn

- Nhận xét về chuyển động của các điểm trên một vật rắn chuyển động tịnh tiến

- Trả lời C1

- Viết phương trình định

I Chuyển động tịnh tiến:

1 Định nghĩa:

Chuyển động tịnh tiến của một vật là chuyển động trong đó đường nối hai điểm bất kì của vật luôn luôn song song với chính nó

2 Gia tốc của vật trong chuyển động tịnh tiến: được xác định bằng định luật II Niutơn:

- Hướng dẫn: Xét

chuyển động của hai

điểm trên vật

- Hướng dẫn: Các điểm

của vật đều có cùng gia

tốc

Hoạt động 2: Tìm hiểu

về chuyển động quay

của vật rắn quanh một

trục cố định:

- Giới thiệu về chuyển

luật II Niutơn cho vật rắn chuyển động tịnh tiến

- Nhận xét về tốc độ góc của các điểm trên vật

m

F a







hay Fm a

với: FF1 F2  là hợp lực tác dụng lên vật

m là khối lượng của vật

II Chuyển động quay của vật rắn quanh một trục cố định:

1 Đặc điểm của chuyển động quay Tốc độ góc:

- Khi một vật rắn quay quanh một trục cố định, thì mọi điểm của vật

có cùng tốc độ góc ω, gọi là tốc độ góc của vật

- Vật quay đều thì ω = const

Vật quay nhanh dần thì ω tăng dần

Vật quay chậm dần thì ω giảm dần

2 Tác dụng của momen lực đối với một vật quay quanh một trục:

động quay của vật rắn

quanh một trục cố định

Hoạt động 3: Tìm hiểu

về tác dụng của mômen

lực đối với chuyển động

quay của vật rắn:

- Bố trí thí nghiệm như

hình 21.4

- Gợi ý: Xét tác dụng

làm quay của lực tác

dụng lên ròng rọc

- Quan sát thí nghiệm

- Trả lời C2

- Quan sát và giải thích chuyển động của các vật

và ròng rọc trong thí nghiệm

a) Thí nghiệm:

h

R

T1

T2

1 2

Hiện tượng: Hai trọng vật chuyển động tịnh tiến nhanh dần đều Ròng rọc quay nhanh dần đều

b) Giải thích:

Vì P1 > P2 nên T1 > T2 Chọn chiều dương là chiều quay của ròng rọc thì:

+ M1 = T1.R có giá trị dương + M2 = T2.R có giá trị âm

Momen lực toàn phần tác dụng vào ròng rọc: M = (T1 – T2)R ≠ 0, làm cho ròng rọc quay nhanh dần

c) Kết luận:

- Hướng dẫn: So sánh

momen của hai lực căng

dây tác dụng lên ròng

rọc

- Nhận xét các câu trả

lời

- Kết luận về tác dụng của momen lực đối với vật quay quanh một trục

Momen lực tác dụng vào một vật quay quanh một trục cố định làm thay đổi tốc độ góc của vật

4 Củng cố: 10 phút

Hướng dẫn HS làm bài tập 5, 9 trang 114, 115 SGK

5 Hướng dẫn học tập về nhà: 2 phút

- Cần nắm được: định nghĩa chuyển động tịnh tiến, gia tốc của vật

chuyển động tịnh tiến; tác dụng của momen lực đối với một vật rắn quay

quanh một trục

- Tìm ví dụ minh họa vật chuyển động tịnh tiến

- Làm các bài tập 6, 7, 8 trang 115 SGK