Vật lý lớp 10 cơ bản - QUY TẮC HỢP LỰC SONG SONG CÙNG CHIỀU doc

Kiến thức: - Phát biểu được quy tắc hợp lực song song cùng chiều và điều kiện cân bằng cuả một vật chịu tác dụng của ba lực song song.. - Phát biểu điều kiện cân bằng của vật có trục qua

QUY TẮC HỢP LỰC SONG

SONG CÙNG CHIỀU

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Phát biểu được quy tắc hợp lực song song cùng chiều và điều kiện cân bằng cuả một vật chịu tác dụng của ba lực song song

2 Kỹ năng:

- Vận dụng được quy tắc và điều kiện cân bằng trên đây để giải các bài tập tương tự như ở trong bài học

- Vận dụng được phương pháp thực nghiệm ở mức độ đơn giản

II PHƯƠNG PHÁP:

- Kết hợp các phương pháp trực quan, đặt vấn đề

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Các thí nghiệm ở hình 19.1 SGK

2 Học sinh:

- Ôn lại về phép chia trong và chia ngoài khoảng cách giữa hai điểm

IV TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:

1 Ổn định lớp: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 7 phút

- Momen lực đối với một trục quay là gì? Cánh tay đòn của lực là gì? Khi

nào thì lực tác dụng vào một vật có trục quay cố định khong làm cho vật

quay?

- Phát biểu điều kiện cân bằng của vật có trục quay cố định (quy tắc

momen lực)

3 Bài mới: 25 phút

Hoạt động của giáo

viên

Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu

quy tắc tổng hợp hai lực

song song cùng chiều:

- Bố trí thí nghiệm hình

19.1

- Yêu cầu trả lời C1

Gợi ý: Vận dụng các

điều kiện cân bằng của

- Quan sát thí nghiệm

- Trả lời C1

I Thí nghiệm:

- Lực kế chỉ giá trị F = P1 + P2

- Trọng lực PP1 P2 đặt tại điểm

O của thước là hợp lực của hai lực

1

P và P2đặt tại hai điểm O1 và O2

- Vận dụng quy tắc momen lực đối với trục quay O: P1d1 = P2d2

vật rắn đã học

- Làm thí nghiệm kiểm

tra hình 19.2, yêu cầu

HS quan sát

- Yêu cầu trả lời C2

- Từ đó nêu và phân tích

quy tắc tổng hợp hai lực

song song cùng chiều

- Quan sát và xác định các đặc điểm của lực P

thay thế cho hai lực P1 và

2

P song song cùng chiều tác dụng lên vật

- Biểu diễn P1, P2 và hợp lựcPcủa chúng

O1 O2

P1

P2

O1 O O2 O

P

II Quy tắc tổng hợp hai lực song song cùng chiều:

1 Quy tắc:

- Hợp lực của hai lực song song cùng chiều là một lực song song, cùng chiều và có độ lớn bằng tổng các độ lớn của hai lực ấy

- Giá của hợp lực chia trong khoảng cách giữa hai giá của hai lực song song thành phần thành những đoạn tỉ lệ nghịch với độ lớn của hai lực ấy

Hoạt động 2: Vận dụng

quy tắc tổng hợp hai lực

song song cùng chiều:

- Gợi ý phân tích trọng

lực của một vật như là

hợp lực của các trọng

lực tác dụng lên các

phần của vật

- Yêu cầu trả lời C3

- Giới thiệu cách phân

tích một lực Fthà nh hai

lực song song cùng

chiều với F

- Đọc SGK và quan sát hình 19.4

- Trả lời C3

- Làm bài tập 4 SGK

A

B

O

1

F

2

F

F

O1

O2

d2

d1

2

1 F F

F  

1

2 2

1

d

d F

F



(chia trong)

2 Chú ý:

- Một vật bất kì có thể chia thành các phần nhỏ và mỗi phần nhỏ có trọng lực rất nhỏ Hợp lực của các trọng lực rất nhỏ ấy là trọng lực của vật có điểm đặt là trọng tâm của vật

- Phân tích một lực F thành hai lực thành phần song song và cùng chiều với lực F là phép làm ngược lại với tổng hợp lực

F1F2 F

- Yêu cầu HS vận dụng

làm bài tập 4 SGK

Hoạt động 3: Tìm hiểu

và vận dụng điều kiện

cân bằng của một vật

chịu tác dụng của ba lực

song song cùng chiều:

- Yêu cầu HS xem SGK,

hình 19.1

- Nêu và phân tích đặc

điểm cân bằng

- Quan sát và nhận xét về đặc điểm của ba lực tác dụng lên vật trong thí nghiệm hình 19.1

1

2 2

1

d

d F

F



* Đặc điểm của hệ ba lực song song cân bằng:

- Ba lực đó phải có giá đồng quy

- Lực ở trong phải ngược chiều với hai lực ở ngoài

- Hợp lực của hai lực ở ngoài phải cân bằng với lực ở trong

4 Củng cố: 10 phút

Hướng dẫn HS làm bài tập 2 trang 106 SGK

5 Hướng dẫn học tập về nhà: 2 phút

- Cần nắm được: quy tắc hợp lực song song cùng chiều và điều kiện cân

bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực song song

- Làm các bài tập 3, 4, 5 trang 106 SGK