- Thu thập thông tin từ đồ thị như: xác định được vị trí và thời điểm xuất phát, vị trí và thời điểm gặp nhau, thời gian chuyển động.. - Nêu cách xác định vị trí của vật trong không gian
Trang 1CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được định nghĩa của chuyển động thẳng đều Viết được dạng phương trình chuyển động của chuyển động thẳng đều
2 Kỹ năng:
- Vận dụng được công thức tính đường đi và phương trình chuyển động
để giải các bài tập về chuyển động thẳng đều
- Vẽ được đồ thị tọa độ - thời gian của CĐTĐ
- Thu thập thông tin từ đồ thị như: xác định được vị trí và thời điểm xuất phát, vị trí và thời điểm gặp nhau, thời gian chuyển động
II PHƯƠNG PHÁP:
- Kết hợp các phương pháp đặt vấn đề, trực quan
III CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Chuẩn bị đồ thị tọa độ như hình 2.2 SGK phục vụ cho việc trình bày của HS và GV
2 Chuẩn bị của học sinh:
Trang 2- Ôn lại các kiến thức về tọa độ và hệ quy chiếu
IV TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:
1 Ổn định lớp: 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 8 phút
- Nêu định nghĩa của chuyển động, quỹ đạo chuyển động, chất điểm
- Nêu cách xác định vị trí của vật trong không gian (vị trí của vật trên
một đường cong và trên một mặt phẳng)?
3 Bài mới: 25 phút
a) Đặt vấn đề:
b) Nội dung:
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động 1: Ôn tập
kiến thức về chuyển
động thẳng đều:
- Mô tả sự thay đổi vị
trí của một chất điểm
(vật), yêu cầu HS xác
định thời gian và
- Xác định thời gian, đường đi của chất điểm: t
= t2 – t1 và s = x2 – x1
I Chuyển động thẳng đều:
- Giả sử một chất điểm (vật) chuyển động trên trục Ox:
O M1 M2 x
Trang 3đường đi của chất
điểm
Hoạt động 2: Ghi
nhận các khái niệm:
vận tốc trung bình,
chuyển động thẳng
đều:
- Yêu cầu HS tính tốc
độ trung bình
- Nói rõ ý nghĩa của
tốc độ trung bình
- Đặt câu hỏi giúp HS
ôn lại định nghĩa của
- Tính vận tốc trung bình
- Nhắc lại định nghĩa của chuyển động thẳng đều đã học ở lớp 8
+
+Tại thời điểm t1: M ≡ M1, có tọa
độ x1 +Tại thời điểm t2: M ≡ M2, có tọa
độ x2
- Thời gian chuyển động của vật trên quãng đường M1M2 là: t = t2 –
t1
- Quãng đường đi được của vật trong thời gian t là: s = x2 – x1
1 Tốc độ trung bình:
CT:SGK (1)
- Tốc độ trung bình cho biết mức
độ nhanh hay chậm của chuyển động
2 Chuyển động thẳng đều:
- Chuyển động thẳng đều là chuyển động có quỹ đạo là đường thẳng và
có tốc độ trung bình như nhau trên
Trang 4chuyển động thẳng
đều
Hoạt động 3: Xây
dựng các công thức
trong chuyển động
thẳng đều:
- Yêu cầu xác định
đường đi trong chuyển
động thẳng đều khi biết
vận tốc
- Nêu và phân tích bài
toán xác định vị trí của
một chất điểm trên một
trục tọa độ chọn trước
- Nêu và phân tích khái
niệm phương trình
- Đọc SGK, lập công thức đường đi trong chuyển động thẳng đều
- Làm việc nhóm xây dựng phương trình vị trí chất điểm
- Giải các bài toán với tọa
độ ban đầu x0 và vận tốc ban đầu v có dấu khác nhau
mọi quãng đường
3 Quãng đường đi được trong chuyển động thẳng đều:
Từ (1) ta suy ra:
s = vtbt = vt (2)
II Phương trình chuyển động và
đồ thị tọa độ - thời gian của chuyển động thẳng đều:
1 Phương trình chuyển động thẳng đều:
Xét chất điểm M chuyển động thẳng đều theo phương Ox với vận tốc v từ điểm A cách O một khoảng
OA = xo Chọn mốc thời gian là lúc chất điểm bắt đầu chuyển động
O A M
x0 s x
x
Tọa độ của chất điểm sau thời gian
Trang 5chuyển động
- Lấy ví dụ các trường
hợp khác nhau về dấu
của x0 và v
Hoạt động 4: Tìm hiểu
về đồ thị tọa độ - thời
gian:
- Yêu cầu lập bảng (x,
t) và vẽ đồ thị
- Cho HS thảo luận
- Nhận xét kết quả của
từng nhóm
- Làm việc nhóm để vẽ đồ thị tọa độ - thời gian
- Nhận xét dạng đồ thị của chuyển động thẳng đều
t là:
x = x0 + s = x0 + vt (3)
(3) là phương trình chuyển động
thẳng đều của chất điểm M
2 Đồ thị tọa độ - thời gian của chuyển động thẳng đều:
- Đồ thị tọa độ - thời gian: biểu diễn sự phụ thuộc của tọa độ của vật chuyển động vào thời gian
- Đồ thị tọa độ - thời gian của chuyển động thẳng đều là một đoạn thẳng
4 Củng cố: 8 phút
- Hướng dẫn HS làm bài tập 9 trang 15 SGK
- Nhấn mạnh khi hai chất điểm gặp nhau thì x1 = x2 và hai đồ thị giao
nhau
5 Hướng dẫn học tập về nhà: 3 phút
Trang 6- Cần nắm được: định nghĩa của chuyển động thẳng đều; phương trình chuyển động của chuyển động thẳng đều; đồ thị tọa độ - thời gian của CĐTĐ
- Tập vẽ đồ thị tọa độ - thời gian của chuyển động thẳng đề và thu thập thông tin từ đồ thị như: xác định được vị trí và thời điểm xuất phát, vị trí
và thời điểm gặp nhau, thời gian chuyển động
- Làm các bài tập 6, 7, 8 ,10 trang 15 SGK
- Chuẩn bị bài sau