SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH TG2 potx

Về kiến thức Qua bài này giúp học sinh nắm đựơc: - Trên cơ sở những quyết định của Hội nghị Ianta 1945 cùng những thoả thuận sau đĩ của 3 cường quốc Liên xơ, Mĩ, Anh một trật tự thế

SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU

CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1945-1949)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Về kiến thức

Qua bài này giúp học sinh nắm đựơc:

- Trên cơ sở những quyết định của Hội nghị Ianta (1945 ) cùng những thoả thuận sau đĩ của 3 cường quốc ( Liên xơ, Mĩ, Anh ) một trật tự thế giới mới được hình thành với đặc trưng lớn là thế giới chia làm hai phe: XHCN và TBCN, do 2 siêu cường Liên Xơ và Mĩ đứng đầu mỗi phe, thường được gọi lag trật tự Ianta

- Mục đích:, nguyên tắc hoạt động và vai trị quan trọng của Liên hợp quốc

2 Về tư tưởng :

Giúp học sinh nhận thức khách quan về những biến đổi to lớn của tình hình thế giới sau chiến tranh thế giới thứ hai, đồng thời biết quí trọng, giữ gìn hồ bình thế giới

3 Về kĩ năng:

- Quan sát, khai thác tranh ảnh, bản đồ

- Các kĩ năng tư duy,: So sánh, phân tích, tổng hợp, đánh giá sự kiện

II THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC

- Bản đồ thế giới, lược đồ nước Đức sau chiến tranh thế giới thứ hai, sơ đồ

tổ chức LHQ

- Một số tranh ảnh có liên quan

- Các tài liệu tham khảo

III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Giới thiệu khái quát về Chương trình Lịch sử lớp 12

Chương trình Lịch sử 12 nối tiếp chương trình lịch sử 11 và có 2 phần:

+ Phần một: Lịch sử thế giới hiện đại ( 1945 – 2000 )

+ Phần hai: Lịch sử Việt Nam (1919 – 2000 )

2 Dẫn dắt vào bài:

Ở phần Lịch sử 11, các em đã tìm hiểu về quan hệ quốc tế dẫn đến CTTG 2 (1939 – 1945 )cùng diễn biến và kết cục của địa chiến này CTTG 2 kết thúc đã mở ra một thời kì mới của lịch sử thế giới với những biến đổi vô cùng to lớn Một trật tự thế giới mới đượchình thành với đăc trung cơ bàn là thế giới chia làm hai phe: XHCN và TBCN do hai siêu cường là Liên Xô và

Mĩ đứng đầu mỗi phe.Một tổ chức quốc tế mới được thành lập và duy trì

đến ngày nay, làm nhiệm vụ bảo vệ hoà bình, an ninh thế giới mang tân Liên hợp quốc

Vậy trật tự thế giới sau chiến tranh thế giới thứ hai được hình thành như thế nào? Mục đích, nguyên tắc hoạt động của LHQ là gì và vai trò của

tổ chức này trong hơn nửa thế kỉ qua ra sao? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài hôm nay

3 Tiến trình tổ chức dạy học

Hoạt động của GV viên và HS Kiến thức cơ bản

* Hoạt động 1: cả lớp và cá nhân

- GV đặt câu hỏi:Hội nghị Ianta

được triệu tập trong bối cảnh lịch

yếu tại hội nghị ) kết hợp với

giảng giải bổ sung:

Tháng 2/1945 khi cuộc chiến

tranh thế giới thứ bước vào giai

đoạn cuốinhững người đúng đầu

ba nước lớn trong Mặt trận Đồng

I Hội nghị Ianta (2/45 ) và những thoả thuận của 3 cường quốc

Minh chống phát xít là Liên Xô,

Mĩ, Anh họp Hội nghị cấp cao tại

anta để thương lượng , giải

quyết những mâu thuẫn tranh

chấp với nhau về những vấn đề

quan trọng bức thiết lúc này là:

1 -Việc nhanh chóng đánh bại

hoàn toàn CNPX 2.-Việc tổ

chức lại trật tự thế giới sau chiến

tranh.3-Việc phân chia thành quả

chiến thắng của các nước thắng

trận

Hội nghị diễn ra từ tháng 04 đến

11/12/1945, còn gọi là Hội nghị

tam cường, vì Liên Xô, Anh,

Mic là 3 nước lớn mạnh nhất, giữ

vai trò chủ chốt trong chiến tranh

và đựơc coi là là lực lượng nòng

cốt của Mặt trận Đồng minh

chống phát xít Song thực ra lực

- Từ tháng 04 đến 11/12/1945 một Hội nghị quốc tế được triệu tập tại Ianta ( Liên Xô ) với sự tham dự của những người đứng đầu 3 cường quốc Liên Xô,

Mĩ, Anh

lượng lớn mạnh nhất chi phối cục diện chiến tranh là 2 nước Xô và

Mĩ

GV giảng thêm: Ba cường quốc tham gia chiến tranh chống phát xít đều nhằm thực hiện những mục tiêu gắn với lợi ích của gia cấp cầm quyền và những lợi ích dân tộc của mỗi nước Cũng vì thế, Hội nghị I trở thành Hôi nghị thực hiện những mục tiêu của chiến tranh của mỗi nước thành viên, hay nói cáh khác, Hội nghị

để tranh giành, phân chia thành quả cuộc chiến tranh chống phát xít tương ứng với so sánh lực lượng, vị trí, đóng góp của mỗi nước trong cuộc chiến tranh.Do vậy, Hội nghị diễn ra rất gay go, quyết liệt

những cuộc tranh cãi quyết liệt,

cuối cùng Hội nghị cũng đi đến

những quyết định quan trọng:

+ Việc nhanh chống đánh bại

hoàn toàn các nước phát xít, Hội

nghị đã thống nhất mục đích là

tiêu diệt tận gốc CNPX Đức và

quân chue nghiac quân phiệt

Nhật.Để kết thúc sớm chiến tranh

trong thời gian 2 đến 3 tháng sau

khi đánh bại PX Đức, Liên Xô

tham chiến chống Nhật ở châu Á

Xô tham chiến chống Nhật ở châu Á

- Thành lập tổ chức Liên hợp quốc nhằm duy trì hoà bình và an ninh thế giới

- Thoả thuận việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít

và phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu

dựa trên nền tảng và nguyên tắc

cơ bản là sự thống nhất giữa 5

cường quốc: Liên Xô, Mĩ, Anh,

Pháp, Trung Quốc để giữ gìn hoà

bình, an ninh thế giới sau chiến

tranh

+ Hội nghị đã thoả thuận việc

đóng quân tại các nước nhằm

giải giáp quân đội phát xít và

phân chia phạm vi ảnh hưởng ở

châu Âu và châu Á

- Để minh hoạ rõ về thoả thuận

này, GV treo bản đồ thế giới sau

bản đồ, ghi chép

- Sau đó Gv đưa ra câu hỏi: Qua

những quyết định quan trọng của

Hội nghị I và qua việc quan sát

trên bản đồ các khu vực, phạm

vi ảnh hưởng của Liên Xô, của

Mĩ em có nhận xét gì về Hội

nghị I?

- HS thảo luận, phát biểu ý kiến,

bổ sung cho nhau

- GV nhận xét, phân tích và kết

luận: Như vậy, Hội nghị I và

những quyết định của Hội nghị

này đã tạo ra khuôn khổ để phân

chia phạm vi ảnh hưởng và thiết

lập một trật tự thế giới mới sau

chiến tranh Việc phân chia phạm

vi ảnh hưởng và thiết lập một trật

tự thế giới mới đó chủ yếu thực

hiện và định đoạt bởi 2 siêu

II Sự hình lập Liên hợp quốc

* Sự thành lập

- Từ ngày 25/4 đến 26/6/1945, một Hội

nghị quốc tế lớn gồm đại biểu 50 nước họp tại San Phranxixcô ( Mĩ ) đã thông qua Hiến chương và tuyên bố thành lập

tổ chức LHQ

cường đại diện cho 2 chế độ

chính trị đối lập nhau là Liên Xô

Lễ kí Hiến chương LHQ tại San

Phranxixcô ( Mĩ ) và giới thiệu :

Sau Hội nghị I không lâu Từ

ngày 25/4 đến 26/6/1945, một

Hội nghị quốc tế lớn được triệu

tập tại Phranxixcô ( Mĩ ) với sự

tham gia của đại biểu 50 nước để

thông qua Hiến chương Liên hợp

quốc Ngày 24/10/1945, với sự

phê chuẩn của Quốc hội các

nước thành viên , bản Hiến

* Mục đích: Duy trì hoà bình và an

ninh thế giới; đấu tranh để thúc đẩy , phát triển các mối quan hệ hữu nghị , hợp tác giữa các nước trên cơ sở tôn trọng quyền bình đẳng và nguyên

tắcdân tộc tự quyết

* Nguyên tắc hoạt động.:

- Chủ quyền bình đẳng giữa các quốc

gia và quyền tự quyết của các dân tộc

chương chính thức có hiệu lực

Vì lí do đó, ngày 31/10/1945,

Đại hội đồng LHQ quyết định

lấy nagỳ 24/10 hàng năm làm

ngày Liên hợp quốc

cao cả nhất của LHQ là duy trì

hoà bình và an ninh thế giới, phát

triển các mối quan hệ hữu nghị

giữa các dân tộc và tiến hành hợp

tác quốc tế giứâcc nước trên cơ

sở tôn trọng nguyên tắc bình

đẳng và quyền tự quyết giữa các

dân tộc

- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của tất cả các nước

- Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất cứ nước nào

- Giải quyết tranh chấp quốc tế bằng con đường hoà bình

- Chung sống hoà bình và đảm bảo sự nhất trí giữa 5 nước lớn: Liên Xô, Mĩ, Anh, Pháp, trung Quốc

- GV tiếp tục giới thiệu: Để thực hiện mục đích đó, LHQ sẽ hành động dựa trên 5 nguyên tăc: Chủ quyền bình đẳng giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc

- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của tất cả các nước

- Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất cứ nước nào

- Giải quyết tranh chấp quốc tế bằng con đường hoà bình

- Chung sống hoà bình và đảm bảo sự nhất trí giữa 5 nước lớn: Liên Xô, Mĩ, Anh, Pháp, trung Quốc

- Sau đó, GV đặt câu hỏi: Theo

em, nguyên tắc đảm bảo nhất trí giữa 5 cường quốc có tác dụng

gi?

- Hs suy nghĩ, phát biểu ý kiến

- GV nhận xét, kết luận: Đây là một nguyên tác quan trọng đảm bảo cho LHQ thực hiện chức năng duy trì thế giới trong trật tự

I đồng thời nó trở thành nguyên tắc thực tiễn lớn đảm bảo cho sự chung sóng hoà bình , vừa đấu tranh, vừa chung sống trên thế giới.Nguyên tắc nhất trí còn để ngăn chặn không để nước lớn nào khống chế đuợc LHQ vào mục đích bá quyền nước lớn Tuy có lúc bị tê liệt nhưng trong hơn 50 năm qua, LHQ không rơi vào tình trạng khống chế của một nước lớn

- Tiếp đó, GV giới thiệu cho HS

về bộ máy tổ chức của LHQ mà

GV đã chuẫn bị sẵn

Về vai trò và chức năng của 6 cơ

quan chính của LHQ, GV hướng

dẫn học sinh tìm hiểu trong SGK

Tổ chức Liên hợp quốc ( UNO )

Các cơ quan

chủ yếu

Các cơ quan chuyên môn

Các cơ quan khác

Hàng hải IMO

Hội đồng tài chính IFC

Lao động quốc tế ILO

Giáo dục, khao học, văn hoá UNESCO

Bưu chính IPU

L thực, n.nghiệp FAO FAO

Quỹ tiền tệ quốc tế IMF

Y tế thế giới WHO

Sở hữu tri thức thế giới WIDO

Toà án quốc

tế

Ban thư ký

*Hoạt động 2: cá lớp

- GV đặt câu hỏi: Qua quan sát sơ

đồ tổ chức LHQ và bằng những hiểu biết của bản thân, em hãy đưa ra

đánh giá của mình về vai trò của LHQ trong hơn nửa thế kỉ qua?

LHQ đã có sự giúp đỡ gì đối với

Việt Nam?

- HS trao đổi, thảo luận, phát biểu ý kiến của mình

-GV nhận xét, bổ sung, kết luận: Xét theo tôn chỉ, mục đích và nguyên tắc hoạt động LHQ là một tổ chức quốc tế lớn nhất có vị trí quan trọng trong sinh hooạt quốc tế hiện nay Hơn 50 năm tồn tại và phát triển của mình, LHQ đã có những đóng góp quan trọng giữ gìn hoà bình và an ninh thế giới, đã có đóng góp quan trọng trong quá trình phi thực dân

hoá, cũng như có nhiều nỗ lực trong việc giải trừ quân bị và hạn chế sản xuất vũ khí hạt nhân Ngoài ra, LHQ

có nhiều đóng góp đáng kể trong việc thúc đẩy mối quan hệ hơp tác kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục,

y tế giữa các nước hội viên và trợ giúp cho các nước đang phát triển, thực hiện cứu trợ cho các nước hội viên khi gặp khó khăn

Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Việt Nam đã nhận được nhiều sự trợ giúp của các tổ chức LHQ như: UNESCO, FAO, WHO, ÌM…

Đến năm 20006 LHQ có 192 quốc gia thành viên Từ tháng 9/1977, VN

là thành viên thứ 149 của LHQ

Ngày 16/10/2007đại hội đồng LHQ

đã bầu Vn làm uỷ viên không

thường trực Hội đồng bảo an, nhiệm

Việc giải quyết vấn đề nước Đức

sau chiến tranh, CNXH trở thành hệ

thống thế giới và việc Mĩ khống chế

các nước Tây Âu TBCN

- GV cghia lớp ra làm 3 nhóm:

+ Nhóm 1: Việc giải quyết vấn đề

Đức sau chiến tranh được giải quyết

như thế nào? Tại sao Đức lại hình

thành hai nhà nước riêng biệt theo 2

chế độ chính trị đối lập nhau?

+ Nhóm 2: CNXH đã vượt ra khỏi

phạm vi một nước ( Liê Xô ) và trở

thành hệ thống thế giới như thế nào?

+ Nhóm 3: Các nước Tây âu TBCN

- Ở Tây Đức: Với âm mưu chia xắt lâu dìa nước Đức, Mĩ – Anh – Phápđã hợp nhất các khu vực chiếm đóng của mình, lập nhà nước cộng hoà Liên bang Đức (9/1949 ) theo chế độ TBCN

- Ở Đông Đức: 10/1949, được sự

đã bị Mĩ khống chế như thế nào?

- Các nhóm đọc SGK, thảo luận, trả

lời câu hỏi

GV ( sử dụng lược đồ nước Đức sau

chiến tranh thế giới thứ hai) nhận

xét, phân tích và kết luận:

+ NHóm 1: Là quâ hương của

CNPX - thủ phạm gây ra chiến tranh

thế giới đẫm máu, việc giải quyết

vấn đề Đức trở thành trung tâm của

tình hình châu Âu sau khi chiến

tranh kết thúc

Hội nghị cấp cao 3 cường quốc Liên

Xô, Mĩ, Anh họp ở Pốt xđam ( Từ

ngày 17/7 đến 28/8/1945) đã kí kết

Hiệp ước về việc giải quyết vấn đề

Đức Theo thoả thuận, quân đội 4

nước Liên Xô, Mĩ, Anh, Pháp phân

chia khu vực tạm chiếm đống nước

Đức với nhiệm vụ tiêu diệt tận gốc

giứp đỡ của Liên Xô, nhà nước Cộng hoà dân chủ Đức thành lập theo chế độ XHCN

* Chủ nghĩa xã hội trở thành hệ thống thế giới

- Năm 1959 – 1949, các nước Đông

âu từng bước hoàn thành cuộc CMĐCN và bước vào thời kì xây dựng CNXH

- Liên Xô và các nước ĐCN Đông

âu hợp tác ngày càng chặt chẽ về chính trị, kinh tế, quân sự…

= CNXH đã vượt ra khỏi phạm vi một nước và trở thành hệ thống thế giới

* Mĩ khống chế các nước Tây âu

- Sau chiến tranh, Mĩ thực hiện “kế hoạch phụ hưng châu Âu”(Mác- san) viện trợ các nước Tây Âu khôi phục kinh tế, làm cho các nước Tây

XNPX, làm cho nước Đức trở thành

một nước thống nhất, hoà bình, dân

chủ thực sự Ở Đông Đức, LX đã

thực hiện nghiêm chỉnh nhiệm vụ

này, nhưng ở Tây Đức, các nước M,

A, P lại âm mưu chia cắt lâu dài

nước Đức M, A, P tiến hành hợp

nhất riêng rẻ các khu vực chiếm

đống của miùnh, tháng 9/1949 lập ra

nhà nước Cộng hoà Liên bang Đức

Tháng 10/1949, được sự giúp đỡ của

LX, các lực lượng dân chủ ở Đông

Đức thành lập nước Cộng hoà dân

Đông Âu thành lập: Ba Lan (7/44 ),

Âu này ngày càng lệ thuộc vào Mĩ

Rumani (8/44), Hunggari (4/45)

Nam Tư (11/45), Anbani (12/45),

Bunga ri (9/46) Đến những năm

1948 – 1949, các nước này đều lần

lượt hoàn thành cuộc CMĐCN và

bước vào thời kì xây dựng CNXH

Mối quan hệ giữa LX và các nước

DC Đông Âu ngày càng được được

tăng cường cả về kinh tế, chính trị,

quân sự, văn hóa Điều đó đánh dấu

CNXH đã vượt ra khỏi phạm vu một

nước và trở thành hệ thống thế giới

+ Nhóm 3: Sau chiến tranh hầu hết

các nước Tây Âu đều lâm vào khủng

hoảng nặng nề về kinh tế Mĩ đề ra

kế hoạch phục hưng châu Âu (“kế

hoạch Mác – san”) nhằm viện trợ

cho các nước tây Âu khôi phục kinh

tế, thông qua đó mằtng cường ảnh

hưởng và sự khống chế của Mĩ đối

- Với những sự kiện trên, ở châu Âu hình thành 2 khối nước đối lập nhau: Tây Âu TBCN và Đông Âu XHCN

với các nước này.Nhờ viện trợ cử

Mĩ, nền kinh tế châu Âu phcụ hồi nhanh chóng, đồng thời các nước này càng lệ thuộc về kinh tế , chính trị vào Mĩ, trở thành những Đồng minh TBCN của Mĩ

- Cuối cùng, GV tổng hợp vấn đề: Với 3 sự kiện cơ bản trên, ta thấy sau CTTG thứ hai ở châu Âu nói riêng và thế giới nói chung đã hình thành 2 khối nước đối lập nhau về chính trị và kinh tế, đó là khối Tây

Âu TBCN ( do Mĩ cầm đầu) và khối Đông Âu XHCN ( do Liên Xô đứng đầu ) Đây cũng là biểu hiện cơ bản của trật tự thế giới được thiết lập sau chiến tranh thế giới thứ hai.: Trật tự

2 cực Ianta

4 Sơ kết bài học

* Củng cố:

+ Hội nghị I và những quyết định quan trọng của Hội nghị này đã trở thành

khuôn khổ của trật tự thế giới từng bước thiết lập sau CTTG thứ hai, thường gọi là trật tự hai cực Ianta

+ Sự thành lập, mục đích, nguyên tắc hoạt động, vai trò của LHQ

+ các sự kiện đánh dấu sự hình thành 2 hệ thống XHCN và TBCN

* Dặn dò: Học sinh học bài cũ, làm bài tập, chuẩn bị bài mới

- Bài tập: