Kiến thức - Thấy được tính liên tục, rộng lớn, quần chúng trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân ta trong các thế kỷ I - V.. - Nắm được những nét chính về diễn biến, kế
Trang 1CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP (TỪ THẾ KỈ I ĐẾN THẾ KỈ V)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:
1 Kiến thức
- Thấy được tính liên tục, rộng lớn, quần chúng trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân ta trong các thế kỷ I - V Nguyên nhân là
do chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc và tinh thần đấu tranh bất khuất, không cam chịu làm nô lệ của nhân dân ta
- Nắm được những nét chính về diễn biến, kết quả, ý nghĩa của một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu: Hai Bà Trưng, Bà Triệu
2 Tư tưởng
- Giáo dục lòng căm thù quân xâm lược và đô hộ
- Giáo dục lòng biết ơn các vị anh hùng của dân tộc, tự hào về những chiến thắng oanh liệt của dân tộc
3 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng hệ thống hóa kiến thức, lập bảng thống kê, sử dụng lược đồ để trình bày diễn biến
Trang 2II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Bảng thống kê về các cuộc khởi nghĩa do GV tự chuẩn bị
- Tranh ảnh trong SGK và tài liệu có liên quan
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Chính sách chế độ của chính quyền phương Bắc đối với nhân dân ta
2 Mở bài
Trải qua nhiều thế kỷ bị phong kiến phương Bắc đô hộ từ 179 TCN đến 938 nhân dân ta không ngừng nổi dậy đấu tranh giành độc lập Để hiểu được tính liên tục, rộng lớn và tính chất quần chúng trong cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta trong thời kỳ Bắc thuộc, chúng ta sẽ tìm hiểu bài 26
3 Tổ chức dạy học
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản
* Hoạt động 1: Cả lớp
- GV sử dụng bảng thống kê các cuộc đấu
1 Khái quát các cuộc đấu tranh
từ thế kỷ I đến thế kỷ V
Trang 3tranh tiêu biểu trong SGK
Năm khởi nghĩa Nơi có khởi nghĩa Tóm tắt diến biến, kết quả
100
Quân Nhật Nam
Hơn 3000 dân nổi dậy đốt phá trụ sở, nhà
cửa
- Sau đó GV yêu cầu HS đưa ra nhận xét về
các cuộc đấu tranh của nhân dân ta thời Bắc
thuộc
- GV có thể gợi ý để HS có nhận xét, trả
lời
- GV nhận xét, bổ sung, kết luận: - Trong suốt 1000 năm Bắc thuộc,
dân Âu Lạc liên tiếp vùng dậy đấu tranh giành độc lập dân tộc
Trang 4- Các cuộc khởi nghĩa nổ ra liên tiếp rộng lớn nhiều cuộc nhân dân
cả 3 quận tham gia
- Kết quả: Nhiều cuộc khởi nghĩa
đã thắng lợi, lập được chính quyền tự chủ (Hai Bà Trưng, Bà Triệu)
- Ý nghĩa: Thể hiện tinh thần yêu nước chống giặc ngoại xâm, ý chí
tự chủ và tinh thần dân tộc của nhân dân Âu Lạc
Hoạt động 1: Nhóm - Cá nhân 2 Một số cuộc khởi nghĩa tiêu
biểu
- GV chia lớp thành 2 nhóm, yêu cầu các
nhóm theo dõi sách giáo khoa Mỗi nhóm
theo dõi một cuộc khởi nghĩa theo nội dung
+ Thời gian bùng nổ khởi nghĩa
+ Chống kẻ thù nào (Triều đại đô hộ nào)
+ Địa bàn của cuộc khởi nghĩa
+ Diễn biến chính của khởi nghĩa
Trang 5+ Kết quả, ý nghĩa
GV phân công cụ thể:
+ Nhóm 1: Khởi nghĩa Hai Bà Trưng
+ Nhóm 2: Khởi nghĩa Lý Bí
+ Nhóm 3: Khởi nghĩa Khúc Thừa Dụ
- HS theo dõi sách giáo khoa; thảo luận theo
nhóm, cử đại diện ghi nội dung tóm tắt cuộc
khởi nghĩa vào giấy sau đó trình bày trước
lớp Từng cá nhân HS nghe và ghi nhớ
- GV nhận xét phần trình bày của nhóm sau
đó sử dụng từng bảng thống kê chi tiết về
các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu của nhân dân
ta thời Bắc thuộc, theo mẫu sau
Khởi
nghĩa
Kẻ
thù
Hai Bà
Trưng
Nhà
Đông
Hán
Hát Môn
Mê Linh,
Cổ Loa, Luy Lâu
- Tháng 3 - 40 Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa được nhân dân nhiệt liệt hưởng ứng, chiếm được Cổ Loa buộc thái thú Tô
- Mở đầu cho cuộc đấu tranh chống áp bức bóc lột của
Trang 6Định chốn về Trung Quốc Khởi nghĩa thắng lợi, Trưng Trắc lên làm vua xây dựng chính quyền
tự chủ,
nhân dân Âu Lạc
- Mùa hè năm 42, Nhà Hán đưa hai vạn quân sang xâm lược Hai
Bà Trưng tổ chức kháng chiến anh dũng nhưng do chênh lệch
về lực lượng, khởi nghĩa thất bại, Hai Bà Trưng hi sinh
- Khẳng định khả năng, vai trò của người phụ nữ trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm
- Cuộc
khởi
nghĩa
Bà
Triệu
- Nhà
Ngô
Thanh Hóa
- Cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Phú Điền (Hậu lộc - Thanh Hóa), nhanh chóng lan rộng ra quận Giao Chỉ, nghĩa quân chiến đấu nhiều trận
- Góp phần thúc đẩy cuộc đấu tranh mạnh
mẽ của nhân dân ta giai đoạn sau
- Nhà Ngô lo sợ, cử Lục Dận chỉ huy sang đàn áp - cuộc khởi nghĩa thất bại
Trang 7- HS theo dõi bảng thống kê ghi nhớ
- GV: Sử dụng thời gian kể về các nhân vật lịch sử: Hai Bà Trưng, Bà Triệu thể hiện sức sống không bao giờ bị dập tắt của dân tộc Việt Nam
4 Củng cô
- Tính liên tục và rộng lớn của phong trào đấu tranh chống Bắc thuộc
- Đóng góp của Hai Bà Trưng, Lý Bí, Triệu Quang Phục, Ngô Quyền, trong cuộc đấu tranh giành độc lập thời Bắc thuộc
5 Dặn dò
- Học bài, trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa trang 149 sưu tầm tư liệu lịch sử, tranh ảnh đền thờ các vị anh hùng đấu tranh chống ách áp bức
đô hộ của phong kiến phương Bắc
- Tự hoàn thiện bản thống kê kiến thức về các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu