Lịch sử 10 nâng cao - PQUỐC GIA CỔ CHAM-PA VÀ PHÙ NAM pot

Kiến thức - Hiểu được quá trình thành lập, phát triển và suy tàn của hai quốc gia cổ Cham-pa và Phù Nam từ thế kỉ II đến thế kỉ X.. - Nắm được thể chế chính trị, đời sống kinh tế - xã h

QUỐC GIA CỔ CHAM-PA VÀ PHÙ NAM

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần :

1 Kiến thức

- Hiểu được quá trình thành lập, phát triển và suy tàn của hai quốc gia

cổ Cham-pa và Phù Nam từ thế kỉ II đến thế kỉ X

- Nắm được thể chế chính trị, đời sống kinh tế - xã hội, phạm vi lãnh thổ của hai quốc gia này từ thế kỉ II đến thế kỉ X Những điểm giống và khác nhau, có quan hệ với quốc gia cổ Văn Lang - Âu Lạc

2 Tư tưởng, tình cảm

Giúp HS thấy được cư dân Cham-pa và Phù Nam là những thành viên trong đại gia đình dân tộc Việt Nam

3 Kĩ năng

Bồi dưỡng kĩ năng xem xét, đánh giá các sự kiện lịch sử trong mối quan hệ không gian, thời gian

II THIẾT BỊ, ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC

- Bản đồ Giao Châu và Cham-pa thế kỉ IV - X

- Bản đồ hành chính Việt Nam có các di tích Đồng Nai, Óc Eo ở Nam

Bộ

Sưu tầm một số tranh ảnh về đền tháp Chăm và văn hoá Phù Nam

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi 1: Nêu những chuyển biến về kinh tế, xã hội đưa đến sự ra đời nhà nước Văn Lang?

Câu hỏi 2: Những điểm giống và khác nhau giữa nhà nước Văn Lang

và nhà nước Âu Lạc?

2 Dẫn dắt vào bài mới

Trên cơ sở văn hoá Sa Huỳnh và văn hoá Óc Eo, vào thế kỉ II, trên đất nước ta đã hình thành hai quốc gia cổ Cham-pa và Phù Nam Quá trình thành lập, phát triển và suy tàn của hai quốc gia cổ Cham-pa và Phù Nam từ thế kỉ II đến thế kỉ X như thế nào? Thể chế chính trị, đời sống kinh tế - xã hội, phạm vi lãnh thổ của hai quốc gia này từ thế kỉ II đến thế kỉ X Những điểm giống và khác nhau, có quan hệ với quốc gia cổ Văn Lang - Âu Lạc ra sao? Bài học hôm nay sẽ trả lời các câu hỏi nêu trên

3 Tổ chức các hoạt động trên lớp

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HS cần nắm

Hoạt động 1: Cả lớp, cá nhân

- GV dùng lược đồ Giao Châu và

Cham-pa thế kỷ VI đến X để xác định

địa bàn Chăm-pa: Được hình thành

trên cơ sở văn hoá Sa Huỳnh (Quảng

Ngãi) gồm khu vực đồngg bằng ven

biển miền Trung và Nam Trung Bộ

1 Quốc gia cổ Cham-pa hình thành

và phát triển

- HS theo dõi lược đồ ghi nhớ

- GV tiếp tục thuyết minh kết hợp chỉ

lược vùng đất này thời Bắc thuộc bị

nhà Hán xâm lược và cai trị Vào cuối

thế kỷ II nhân lúc tình hình Trung

Quốc rối loạn, Khu Liên đã hô hào

nhân dân Tượng Lâm nổi dậy giành

chính quyền tự chủ, sau đó Khu Liên

tự lập làm vua, đặt tên nước là Lâm

Ấp, lãnh thổ ngày càng mở rộng phía

bắc đến Hoành Sơn - Quảng Bình, phía

nam đến Bình Thuận - Phan Rang Thế

kỷ VI đổi tên thành Chăm-pa

- HS theo dõi và ghi chép địa bàn, sự

hình thành Nhà nước Chăm-pa

- Địa bàn: Trên cơ sở văn hoá Sa Huỳnh gồm khu vực miền Trung và Nam Trung Bộ cuối thế kỷ II Khu Liên thành lâp quốc gia Cổ Lam Ấp, đến thế

kỷ VI đổi tên thành Chăm-pa phát triển

từ X - XV sau đó suy thoái và hội nhập với Đại Việt

- GV xác định trên lược đồ vị trí kinh

đô Chăm-pa

- Kinh đô: Lúc đầu là Trà Kiệu - Quảng Nam sau đó rời đến Đồng Dương - Quảng Nam, cuối cùng chuyển đến Trà Bàn - Bình Định

Hoạt động 2: Nhóm - cá nhân - Tình hình Chăm-pa từ thế kỷ II - X

- GV chia lớp làm 3 nhóm yêu cầu các

nhóm theo dõi SGK, thảo luận trả lời

câu hỏi của từng nhóm

+ Nhóm 1: Tình hình kinh tế của

Chăm-pa từ thế kỷ II - X

+ Nhóm 2: Tình hình chính trị - xã

hội

+ Nhóm 3: Tình hình văn hoá

- HS theo dõi SGK, thảo luận theo

nhóm, cử đại diện trả lời

- GV nhận xét bổ sung câu trả lời của

từng nhóm, cuối cùng kết luận

+ Kinh tế:

- Hoạt động chủ yếu là trồng lúa nước

- HS theo dõi, ghi nhớ - Sử dụng công cụ sắt và sức kéo trâu

bò

- GV minh họa kỹ thuật xây tháp của

người Chăm-pa bằng một số tranh ảnh

sưu tầm được như khu di tích Mĩ Sơn,

tháp Chàm, tượng Chăm

- Thủ công: Dệt, làm đồ trang sức, vũ khí, đóng gạch và xây dựng, kỹ thuật xây tháp đạt trình độ cao

+ Chính trị - Xã hội:

- Theo chế độ quân chủ chuyên chế

- Chia nước làm 4 châu, dưới châu có huyện, làng

- XH gồm các tầng lớp: Quý tộc, nông dân tự do, nô lệ

- GV nhấn mạnh văn hoá Chăm-pa

chịu ảnh hưởng sâu sắc văn hoá Ấn

Độ

+ Văn hoá:

- Thế kỷ IV có chữ viết từ chữ Phạn (Ấn Độ)

- Theo Ba-la-môn giáo và Phật giáo

- Ở nhà sàn, ăn trầu, hỏa táng người

chết

Hoạt động: Cá nhân 2 Quốc gia Cổ Phù Nam

- GV thuyết trình kết hợp sử dụng lược

đồ giúp HS nắm được những kiến

thức cơ bản về thời gian ra đời phạm vi

lãnh thổ thành phần dân cư Phù Nam :

Trên địa bàn châu tổ sông Cửu Long

đã hình thành nền văn hoá cổ cách

ngày nay khoảng 1500 - 2000 năm văn

hoá Óc Eo, trên cơ sở văn hoá Óc Eo

đã hình thành quốc gia cổ Phù Nam

vào thế kỉ I của cư dân cổ Nam Á và

Nam Đảo sống trên đồng bằng sông

Cửu Long, phát triển vào thế kỉ III -V

a) Sự hình thành

- HS nghe, ghi nhớ - Trên cơ sở văn hoá Óc Eo (An

Giang) thuộc châu thổ đồng bằng sông Cửu Long hình thành quốc gia cổ Phù Nam (Thế kỷ I), phát triển thịnh vượng (Thế kỷ III - V) đến cuối thế kỷ VI suy yếu và bị Chân Lạp thôn tính

- Hoạt động 2: Cá nhân b) Tình hình kinh tế, chính trị và văn

hoá

- GV yêu cầu HS đọc SGK để thấy

được tình hình kinh tế, văn hóa xã hội

của Phù Nam

- Trước hết GV nêu câu hỏi: Hãy cho

biết tình hình kinh tế của Phù Nam

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi

- GV nhận xét và chốt ý: Nghề nông

trồng lúa, chăn nuôi; nghề thủ công rất

phát triển: gốm, kim loại, kim hoàn,

ngoại thương biển

- Kinh tế: Sản xuất nông nghiệp kết hợp với thủ công, đánh cá, buôn bán

- GV nêu câu hỏi: Xã hội Phù Nam có

những giai cấp nào?

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi

- GV nhận xét và chốt ý: Xã hội gồm:

Quý tộc, bình dân, nô lệ

GV nhấn mạnh: Thể chế chính trị quân

chủ theo kiểu Ấn Độ: Do vua đứng đầu

và nắm mọi quyền hành

- Tiếp theo GV trình bày và phân tích

về đời sống văn hoá của cư dân Phù

Nam

- Chính trị: Theo thể chế quân chủ đứng đầu là vua nắm mọi quyền hành;

- Xã hội gồm: Quý tộc, bình dân, nô lệ

- Văn hoá: Ở nhà sàn, theo Phật giáo Balamôn giáo, nghệ thuật ca, múa nhạc phát triển

4 Sơ kết bài học

GV tổ chức sơ kết bài học bằng việc cho HS làm bài tập

Lập bảng thống kê về hai quốc gia Cham pa và Phù Nam theo nội

dung sau

Tên

quốc gia

Thể chế chính trị, xã hội

Đời sống kinh

tế

Đời sống văn hoá: tôn giáo, phong tục, tập quán,

tôn giáo Chăm

-pa

Phù

Nam

5 Dặn dò, bài tập

- Học bài cũ, đọc trước bài mới

- Trả lời các câu hỏi bài tập trong SGK

THỜI BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC

LẬP DÂN TỘC (TỪ THẾ KỶ II TCN ĐẾN THẾ KỶ X)

Chương III