Kiến thức - Những nét chính về điều kiện hình thành và sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á.. Dẫn dắt bài mới Đông Nam Á từ lâu đã được coi là khu vực lịch sử địa lý - văn hoá
Trang 1SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC VƯƠNG QUỐC ĐÔNG NAM Á
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:
1 Kiến thức
- Những nét chính về điều kiện hình thành và sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
- Sự ra đời và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
2 Tư tưởng
Giúp HS biết quá trình hình thành và phát triển không ngừng của dân tộc trong khu vực, qua đó giáo dục các em tình đoàn kết và trân trọng những giá trị lịch sử
3 Kỹ năng
Thông qua bái học, rèn HS kỹ năng khái quát hoá sự hình thành và phát triển của các quốc gia Đông Nam Á, kỹ năng lập bảng thống kê về phát triển của các quốc gia Đông Nam Á qua các thời kỳ lịch sử
Trang 2I THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
- Tranh ảnh về con người và đất nước Đông Nam Á thời cổ và phong kiến
- Lược đồ Châu Á, lược đồ về các quốc gia Đông Nam Á
- Cuốn lịch Đông Nam Á
I I TIếN TRÌNH Tổ CHứC DạY - HọC
1 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi : Nêu chính sách về kinh tế, chính trị của Vương triều Môgôn
Câu hỏi : Vị trí Vương triều Đê li và Môgôn trong lịch sử Ấn Độ?
2 Dẫn dắt bài mới
Đông Nam Á từ lâu đã được coi là khu vực lịch sử địa lý - văn hoá riêng biệt trên cơ sở phát triển đồ sắt và kinh tế nông nghiệp trồng lúa nước những thế kỷ đầu của Công nguyên, các vương quốc cổ đầu tiên đã được hình thành ở Đông Nam Á; tiếp đó khoảng thế kỷ IX - X các quốc gia Đông Nam Á được xác lập và phát triển thịnh đạt vào thế kỷ X - XV Để hiểu điều kiện nào dẫn đến sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á? Sự hình
Trang 3thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á được biểu hiện như thế nào? Bài học hôm nay sẽ trả lời các câu hỏi nêu trên
3 Tổ chức các hoạt động trên lớp
Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững Hoạt động 1: Làm việc cả lớp và cá nhân
- Trước hết GV treo lược đồ các quốc gia
Đông Nam Á lên bảng và yêu cầu HS chỉ trên
lược đồ hiện nay khu vực gồm những nước
nào
- HS lên bảng chỉ lược đồ
- GV nhận xét và giới thiệu tên và vị trí
trên lược đồ 11 quốc gia hiện nay
- Tiếp đó, GV nêu câu hỏi: Nêu những nét
chung, những điểm tương đồng của các nước
trong khu vực?
- HS dựa vào vốn kiến thức của mình và
SGK trả lời câu hỏi
Sự ra đời của các vương quốc cổ
ở Đông Nam Á
- Đông Nam Á có điều kiện tự nhiên
ưu đãi - gió mùa, thuận lợi cho sự phát triển của cây lúa nước và nhiều
Trang 4Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
- GV nhận xét, bổ sung đồng thời trình bày
và phân tích Đông Nam Á có địa hình rộng,
song địa hình phân tán bị chia cắt bởi những
dãy núi và vùng nhiệt đới, nhưng thiên nhiên
đã ưu đãi cho vùng này điều kiện thuận lợi là
gió mùa, tạo nên hai mùa rõ rệt : mùa lạnh
mát, mùa mưa tương đối nóng Gió mùa kèm
theo mưa rất thích hợp cho sự phát triển của
cây lúa nước
- GV trình bày: Đầu Công nguyên, cư dân
Đông Nam Á đã biết sử dụng đồ sắt Nông
nghiệp vẫn là ngành sản xuất chính, nhưng ở
mỗi nước có nghề thủ công nghiệp truyền
thống phát triển như dệt, làm gốm, đúc đồng,
và rèn sắt Mặt khác do nhu cầu trao đổi sản
phẩm, việc buôn bán đường biển rất phát đạt,
một số thành thị - hải cảng đã ra đời và hoạt
động nhộn nhịp như Óc Eo (An Giang, Việt
loại cây trồng khác
* Điều kiện ra đời các vương quốc
cổ ở Đông Nam Á
- Đầu Công Nguyên, cư dân Đông Nam Á đã biết sử dụng đồ sắt Nông nghiệp vẫn là ngành sản xuất chính, nghề thủ công truyền thống phát triển như dệt, làm gốm, đúc đồng và rèn sắt
- Việc buôn bán đường biển rất phát đạt, một số thành thị - hải cảng đã ra
Trang 5Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
Na,m), Takôla (Mã Lai) …
- GV nêu câu hỏi: Về mặt văn hoá khu vực
Đông Nam Á còn bị ảnh hưởng bởi nền văn
hoá nào? Ý nghĩa của sự ảnh hưởng đó?
- GV có thể gợi ý về ảnh hưởng của văn
hoá Ấn Độ đến khu vực
- HS dựa vào kiến thức đã học ở bài Ấn Độ
và đọc SGK trả lời câu hỏi
- GV nhận xét và chốt ý: Văn hoá Ấn Độ
ảnh hưởng khu vực, sự ảnh hưởng của văn
hoá Ấn Độ gắn liền với việc các nước phát
triển văn hoá cổ của mình Nổi bật mỗi nước
đều sáng tạo ra chữ viết riêng
- Đến đây GV kết luận: Điều kiện ra đời
của các Vương quốc cổ là:
+ Do việc sản xuất và buôn bán giữa các
vùng, sự xuất hiện các trung tâm buôn bán
đời như Óc Eo (An Giang, Việt Nam), Takôla (Mã Lai) …
- Do sự ảnh hưởng của văn hoá Ấn
Độ với việc các nước phát triển văn hoá cổ của mình
- Đó chính là điều kiện ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
* Sự hình thành các vương quốc cổ: Khoảng 10 thế kỉ sau Công Nguyên hàng loạt các nước vương quốc nhỏ hình thành: Cham-pa ở Trung Bộ
Trang 6Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
nổi tiếng
+ Do ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ với
việc các nước phát triển văn hoá cổ của mình
Việt Nam hạ lưu sông MêKông, vương quốc ở hạ lưu sông Mê Nam
và đảo Inđônêxia
Hoạt động 2: Cả lớp
- GV trình bày trên lược đồ về tên gọi, vị
trí tương đối và khoảng thời gian ra đời của
các vương quốc cổ Đông Nam Á
- GV chuyển ý: Các vương quốc cổ Đông
Nam Á lúc đó nhỏ bé, phân tán trên địa bàn
hẹp, sống riêng rẽ và nhiều khi còn tranh
chấp nhau, đó là nguyên nhân dẫn đến sự đổ
vỡ, để rồi trên cơ đó hình thành các quốc gia
phong kiến dân tộc hùng mạnh
Hoạt động 3: Cả lớp và cá nhân
- Trước hết GV trình bày: trong khoảng
thời gian từ thế kỷ VII đến X, ở Đông Nam Á
Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:
Trang 7Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
đã hình thành một số quốc gia lấy một dân
tộc đông nhất làm nòng cốt, thường gọi là các
quốc gia phong kiến dân tộc
- Tiếp đó, GV giới thiệu trên lược đồ Đông
Nam Á tên gọi và vị trí của từng nước:
Vương quốc Campuchia của người Khơme,
các vương quốc của người Môn và người
Miến ở hạ lưu sông Mê Nam, người
Inđônêxia ở đảo Xumatơra và Giava
- GV nêu câu hỏi: Các quốc gia phong
kiến Đông Nam Á phát triển nhất vào thời
gian nào? Đó là những nước nào?
- HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi
- GV nhận xét trình bày và phân tích:
+ Từ khoảng nửa sau thế kỷ X đến nửa đầu
thế kỷ XVIII là thời kỳ phát triển nhất của các
quốc gia phong kiến Đông Nam Á
+ Ở Inđônêxia cuối thế kỷ XIII dòng vua
- Từ thế kỉ VII đến X, ở Đông Nam
Á đã hình thành một số quốc gia phong kiến dân tộc như vương quốc Campuchia của người Khơme, các vương quốc cuả người Môn và người Miến ở Hạ lưu sông mê Nam, người Inđônêxia ở đả Xumatơra và Giava
- Từ khoảng nữa sau thế kỉ X đến nửa đầu thế kỉ XVIII là thời kỳ phát triển nhất của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:
Trang 8Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
Gava mạnh lên chinh phục được Xumatơra
thống nhất được Inđônêxia dưới vương triều
Môgiôpahit (1213 – 1527) hùng mạnh, bao
gồm 10 nước nhỏ và đảo phụ thuộc có sản
phẩm quý chỉ đứng sau Ả RẬP
+ Trên lưu vực sống Iraoađi từ giữa thế kỷ
XI, quốc gia pagan ở miền Trung chinh phục
các tiểu quốc gia khác mở đầu hình thành và
phát triển của vương quốc Mianma
GV giới thiệu bức tranh hình 19 SGK
“toàn cảnh đô thị cổ Pagan Mianma” đồng
thời tổ chức cho HS khai thác bức tranh để
thấy được sự phát triển của vương quốc
Mianma
GV nêu câu hỏi: Sự kiện nào đánh dấu
mốc phát triển của Lịch sử khu vực?
- HS dựa vào SGK tar3 lời câu hỏi:
- GV nhận xét và nhấn mạnh: thế kỷ XIII
+ Indônêxia thống nhất và phát triển hùng mạnh dưới vương triều Môgiôpahit (1213 – 1527)
+ Trên bán đảo Đông Dương ngoài quốc gia Đại Việt, Chămpa, vương quốc Campuchia từ thế kỉ IX cũng bước vào thời kỳ Ăngco huy hoàng + Trên lưu vực sông Iraoađi từ giữa thế kỉ XI, mở đầu hình thành và phát triển của vương quốc Mianma
Trang 9Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
là mốc quan trọng trong quá trình phát triển
của Lịch sử khu vực bởi vì:
Bị dồn đẩy do cuộc xâm lược của quan
Mông Cổ, một bộ phận người Thái di cư
xuống phía Nam lập nên vương quốc nhỏ đến
thế kỷ XIV thống nhất lập vương quốc Thái
Một nhóm người Thái khác xuống trung lưu
MêKông (người Lào Lùm) lập nên vương
quốc lan Xang vào giữa thế kỷ XIV
+ Thế kỉ XIV thống nhất lập vương quốc Thái
+ Giữa thế kỉ XIV vương quốc Loan Xang thành lập
Hoạt động 4: Làm việc theo nhóm
- GV chia cả lớp làm 2 nhóm chính nêu
câu hỏi: Những biểu hiện của sự phát triển
kinh tế, chính trị và văn hoá của các quốc gia
Đông Nam Á?
- HS làm việc theo nhóm và cử đại diện
trình bày kết quả HS khác có thể bổ sung cho
bạn
- GV nhận xét và chốt ý:
- Biểu hiện sự phát triển thịnh đạt:
+ Kinh tế, cung cấp một lượng lớn
Trang 10Các hoạt động của thầy và trò
Những kiến thức HS cần nắm
vững
+ Kinh tế, cung cấp một khối lượng lớn lúa
gạo, sản phẩm thủ công (vải, đồ sứ, chế phẩm
kim khí…), nhất là sản vật thiên nhiên, nhiều
lái buôn các nước trên Thế giới đến buôn bán
+ Chính trị, tổ chức bộ máy chặt chẽ kiện
toàn từ Trung ương đến địa phương
+ Văn hoá, các dân tộc Đông Nam Á xây
dựng được một nền văn hoá riêng của mình
với những nét độc đáo
- GV trình bày: từ nửa sau thế kỷ XVIII,
các quốc gia Đông Nam Á, bước vào giai
đoạn suy thoái và trước sự xâm lược của tư
bản Phương Tây
lúa gạo, sản phẩm thủ công (vải đồ
sứ, chế phẩm kim khí …), nhất là sản phẩm thiên nhiên, nhiều lái buôn nhiều nước trên Thế giới đến buôn bán
+ Chính trị, tổ chức bộ máy chặt chẽ kiện toàn từ Trung ương đến địa phương
+ Văn hoá, các dân tộc Đông Nam Á xây dựng được một nền văn hoá riêng của mình với những nét độc đáo
4 Sơ kết bài học
- Kiểm tra nhận thức của HS đối với bài học bằng việc yêu cầu HS trả lời các câu hỏi đưa ra ngay từ đầu giờ học: Để hiểu điều kiện nào dẫn đến sự
Trang 11ra đời của các vương quốc cổ Đông Nam Á? Sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến Đông Nam Á dược biểu hiện như thế nào?
5 Bài tập - Dặn dò về nhà
Dặn dò:
- Học bài cũ, đọc trước bài mới
- Sưu tầm tranh ảnh vế đất nước và con người Lào, Campuchia thời phong kiến
Bài tập:
- Trả lời câu hỏi trong SGK
- Vẽ lược đồ Lào, Campuchia