Bài 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX 2 tiết MỤC ĐÍCH YÊU CẦU: Kiến thức: - Nguyên nhân của cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế tháng 7 - 1
Trang 1Bài 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG
NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
(2 tiết)
MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
Kiến thức:
- Nguyên nhân của cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế tháng 7 -
1885
- Diễn biến cơ bản của cuộc phản công và sự mở đầu của phong trào Cần Vương chống Pháp
- Quy mô, tính chất của phong trào Cần Vương Nguyên nhân thất bại của phong trào
Tư tưởng:
Bồi dưỡng, nâng cao lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, trân trọng và biết
ơn những vị anh hùng dân tộc
Kĩ năng:
- Miêu tả, tường thuật, trực quan
- Đối chiếu, so sánh phân tích
Trang 2ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- Giáo Viên:
+ SGK, SGV + Lược đồ cuộc phản công kinh thành Huế tháng 7 -1885 + Bản đồ chug về phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX _ Học sinh :Sách giáo khoa
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
* On định lớp:
* Ôn lại bài cũ:
Nêu tên và thời gian các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương?Cuộc khởi nghĩa nào tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
* Giảng bài mới:
Trang 3Hoạt động của thầy - trò
Hoạt động 1: Cuộc phản công của phái chủ chiến
tại kinh thành Huế Vua Hàm Nghi ra “chiếu Cần
Vương”
Mục tiêu:
- Giúp học sinh thấy được nguyên nhân và sự
chuyển biến tư tưởng của các văn thân sĩ phu yêu
nước dẫn đến phong trào bùng nổ và lan rộng
Phương pháp : Trực quan, miêu tả, tường thuật, phát
vấn
? Hs đọc sgk
? Sau hai điều ước 1883 –1884 tình hình triều đình
Huế lúc bấy giờ như thế nào?
? Để chuẩn bị kháng chiến lâu dài, Tôn Thất Thuyết
đã làm gì? (xây dựng căn cứ, phế truất vua thân Pháp
như Dục Đức, Hiệp Hoà đến Kiến Phúc cuối cùng đưa
Hàm Nghi 14 tuổi lên ngôi vua)
? Dựa vào sgk trình bày diễn biến, kết quả của cuộc
phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế?
Bài ghi
I Cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế Vua Hàm Nghi ra “chiếu Cần Vương”
- Sau hai điều ước
1883 –1884, phái chủ chiến trong kinh thành Huế vẫn
hy vọng giàn lại chủ quyền từ tay Pháp khi có điều kiện
- Để giành thế chủ động 5/7/1885, ông
ra lệnh cho quân
Trang 4(GV trình bày lại bằng lược đồ)
? Sau cuộc phản công ở kinh thành huế thất bại Tôn
Thất Thuyết đã làm gì? -> Phong trào Cần Vương
bùng nổ
? Thế nào là Cần Vương?
? Hành động của Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết là
hành động yêu nước và được đánh giá cao Vì sao?
?Diễn biến của phong trào chia làm mấy giai đọan
Trình bày những giai đoạn đó? Nhận xét vầ các giai
đoạn? (mức độ, địa bàn)
lính nổ súng tấn công toà Khâm Sứ
và đồn Mang Cá, giặc từ cố thủ chuyển sang phản công chiếm kinh thành Huế
2 Phong trào Cần Vương bùng nổ và lan rộng:
- 13.7.1885 phong trào Cần Vương bùng nổ
- Phong trào chia làm hai giai đoạn: + 1885 – 1888: phong trào bùng nổ khắp cả nước (Bắc
Kì, Trung Kì) + 1888 – 1896: tuy
Trang 5? Phong trào Cần Vương nổ ra và phát triển như thế
nào?
GV kết: Phong trào Cần Vương là phong trào kháng
chiến lớn mạnh thể hiện truyền thống yêu nước và khí
phách anh hùng của dân tộc ta, tiêu biểu cho cuộc
kháng chiến tự vệ của nhân dân ta cuối thế kỉ XIX,
hứa hẹn một năng lực chiến đấu dồi dào trong cuộc
đương đầu với chủ nghĩa đế quốc
* Hoạt động 2: Những cuộc khởi nghĩa lớn trong
phong trào Cần Vương:
- Mục tiêu: Căn cứ, địa bàn, diễn biến cuả các cuộc
khởi nghĩa Ba Đình, Bãi Sậy ,Hương Khê
- Phương pháp: luyện tập, trực quan, phát vấn
Hàm Nghi bị bắt nhưng phong trào Cần Vương vẫn được duy trì và quy
tụ thành những cuộc khởi nghĩa lớn có quy mô và tổ chức cao hơn
II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương:
1 Khởi nghĩa Bãi Sậy
- Căn cứ Ba Đình
Trang 6Hs đọc sgk
? Giới thiệu căn cứ Ba Đình? Phân tích điểm mạnh
và yếu của căn cứ Ba Đình?
+ Điểm mạnh: án ngữ đường số 1, tiếp tế lương thực
vũ khí bằng thuyền từ đường biển vào Công sự và
hầm chiến đấu kiên cố, nổi lên ở vùng nước mênh
mông, lầy lội có lợi cho phòng thủ
+ Điểm yếu: Dẽ bị cô lập, nếu Pháp dùng lực lượng
mạnh để tấn công quân ta rút chạy không kịp
? Trình baỳ quá trình chiến đấu ở Ba Đình, kết quả?
? Nguyên nhân thất bại và ý nghĩa?
được xây dựng dựa trên ba làng Mậu Thịnh, Thượng Thọ,
Mĩ Khê
- Cuộc chiến đấu quyết liệt từ tháng
12 – 1886 ->1 – 1887.Nghĩa quân đã chiến đấu anh dũng đẩy lùi những đợt tấn công của giặc Cuối cùng để chấm dứt vây hãm, quân giặc liều chết xông vào - > Cuộc khởi
Trang 7? Giới thiệu căn cứ Bãi Sậy?
? So sánh căn cứ Bãi Sậy và Ba Đình? Những điểm ấy
lợi hại như thế nào?
Bãi Sậy: không xây dựng căn cứ công sự, địa bàn hoạt
động rộng
Ưu: Biết tận dụng cách đánh du kích
Nhược: Không có công sự phòng thủ nên khi thực dân
Pháp tấn công tách nhân dân ra khỏi nghĩa quân sẽ
không có nơi phòng thủ -> tan vỡ
?
?Trình bày diễn tiến và kết quả?
nghĩa thất bại
2 Khởi nghĩa Bãi Sậy:(1883 –1892)
- Căn cứ Bãi Sậy dựa vào vùng lau sậy um tùm thuộc tỉnh Hưng Yên
- Nghĩa quân xây dựng căn cứ kháng chiến triệt để áp dụng chiến thuật du kích
- 1885 – 1889 thực dân Pháp liên tục càn quét, nghĩa quân bị cô lập 1889 Nguyễn Thiện Thuật sang Trung Quốc, phong trào dần dần tan rã
Trang 8? Giới thiệu căn cứ? Nhận xét địa bàn hoạt động của
nghĩa quân?(khá rộng)
? Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa? (Lãnh
đạo, Thời gian tồn tại, Tính chất ác liệt, Kết quả)
-> Trong cuộc khởi nghĩa Hương Khê, mặc dù có
nhiều văn thân sĩ phu yêu nước tham gia nhưng tính
chất của cuộc khởi nghĩa đã có sự thay đổi, nội dung
dân tộc đã được thể hiện rõ chứ không đơn thuần là sự
xung đột giữa đế quốc và phong kiến
? Nguyên nhân thất bại chung của cả ba phong
trào?
- Hạn chế của ý thức hệ phong kiến (khẩu hiệu
Cần Vương) không đáp ứng được yêu cầu khách
quan của xã hội
- Hạn chế của những người lãnh đạo:
* GV sơ kết
3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1896)
- Địa bàn hoạt động dựa trên bốn tỉnh
Hà Tĩnh, Quảng Bình, Nghệ An, Thanh Hoá căn cứ chính là Ngàn Trươi
- 1888 –1895 nghĩa quân đã đẩy lùi nhiều cuộc càn quét của địch
- Đẩ đối phó thực dân Pháp tập trung lực lượng để đàn
áp Nghĩa quân chiến đấu anh dũng
28 – 12 – 1895 Phan Đình Phùng
Trang 9mất cuộc khởi nghĩa duy trì một thời gian rồi tan rã
* Củng cố; Trả lời câu hỏi cuối SGK dưới sự hướng dẫn của GV
* Dặn dò:
- Học bài – Xem trước bài mới
- Làm bài tập