Kiến thức : HS nắm được kiến thức cơ bản sau: - Khái quát về tình hình kinh tế – xã hội Nhật bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất.. - Những nguyên nhân chính dẫn đến quá trình phát x
Trang 1CHÂU Á GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
(1918 – 1939)
(1918 – 1939)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức :
HS nắm được kiến thức cơ bản sau:
- Khái quát về tình hình kinh tế – xã hội Nhật bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Những nguyên nhân chính dẫn đến quá trình phát xít hóa ở Nhật và hậu quả của quá trình này đối với lịch sử Nhật Bản cũng như lịch
sử thế giới
2/ Tư tưởng :
- Giúp học sinh nhận thức rõ bản chất phản động, hiếu chiến, tàn bảo của chủ nghĩa phát xít Nhật
Trang 2- Giáo dục tư tưởng chống phát xít, căm thù tội ác mà chủ nghĩa phát xít gây ra cho nhân loại
3/ Kĩ năng :
- Bồi dưỡng khả năng sử dụng, khai thác tư liệu, tranh ảnh lịch sử để hiểu những vấn đề lịch sử
- Biết cách so sánh, liên hệ, kết nối các sự kiện khác nhau để hiểu bản chất của các sự kiện, hiện tượng diễn ra trong lịch sử
II THIẾT BỊ TÀI LIỆU
- Bản đồ thế giới (hoặc bản đô châu Á)
- Tranh ảnh về Nhật Bản giữa hai cuộc hiến tranh thế giới
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Giới thiệu bài : Trong những bài trước, chúng ta đã tìm hiểu về các
nước tư bản châu Âu và nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu về một nước tư bản ở châu Á, đó là
Nhật Bản trong những năm 1918 – 1939
2 Bài mới :
MỤC1 : NHẬT BẢN SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
Mục tiêu :
Học sinh nắm được tình hình kinh tế – xã hội của Nhật sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
Trang 3 Nội dung :
GV : Dùng bản đồ thế giới
(hoặc bản đồ châu Á) để xác
định vị trí của Nhật Bản ở
châu Á và trên thế giới
Hãy nêu những nét chính
của tình hình kinh tế nước
Nhật sau Chiến tranh thế
giới thứ nhất?
HS trả lời : Sau Mỹ, nhật là nước thứ hai, thu được nhiều lợi nhuận và không mất mát gì trong Chiến tranh thế giới thứ nhất Nhật trở thành cường quốc duy nhất ở châu Á, được các đế quốc thừa nhận Tuy vậy, nền kinh tế tăng trưởng của Nhật không đều, không
ổn định, mất cân đối giữa công nghiệp và nông nghiệp
Kinh tế phát triển trong những năm đầu
Trang 4 Nhật xét về tình hình kinh
tế Nhật?
Tình hình xã hội Nhật Bản
sau Chiến tranh thế giới
thứ nhất như thế nào?
GV : Cuộc khủng hoảng
kinh tế thế giới (1929 –
1933) đã tác động đến nền
kinh tế Nhật như thế nào?
HS : đọc tư liệu trong SGK trang 96 xem hình 70
HS trả lời : Chỉ phát triển trong vài năm đầu sau chiến tranh, công nghiệp tăng nhưng bấp bênh, nông nghiệp lạc hậu
HS trả lời : Những khó khăn sau chiến tranh lam bùng nổ các cuộc đấu tranh, “Bạo động lúc gạo”, cướp kho thóc gạo chia cho dân nghèo
Trong bối cảnh đó, tháng 7/1922, Đảng Cộng sản thành lập, lãnh đạo phong trào công nhân
HS trả lời : Khủng
Xã hội :
- Đời sống khó khăn
- Phong trào đấu tranh của nhân dân lên cao 7/1922, Đảng Cộng sản thành lập
Trang 5hoảng tài chính, kinh tế
(minh họa bằng số liệu)
làm cho nền kinh tế Nhật
giảm sút nghiêm trọng
HS thảo luận nhóm : Trong
thập niên 20 của thế kỷ
XX, kinh tế Mỹ và Nhật
Bản có điểm gì giống và
khác nhau?
+ Giống : Cùng là nước
thắng trận, thu nhiều lợi
nhuận…
+ Khác : Mỹ phát triển rất
nhanh do cải tiến kỹ thuật,
sản xuất dây chuyền, tăng
cường bóc lột công nhân
Nhật chỉ phát triển trong
vài năm đầu rồi lâm vào
khủng hoảng, kinh tế phát
triển chậm chạp, bấp bênh
- 1927, khủng hoảng tài chính
khủng hoảng kinh tế
Trang 6MỤC 2 : NHẬT BẢN TRONG NHỮNG NĂM 1929 - 1939
Mục tiêu :
Nguyên nhân dẫn đến quá trình phát xít hóa ở Nhật Bản Hậu quả của
nó
Nội dung :
GV : Trong thời gian 1929 –
1933 nhật Bản bị khủng
hoảng kinh tế (dẫn số liệu)
Vì sao Nhật Bản ở châu Á
mà vẫn bị khủng hoảng
kinh tế? Hậu quả?
Để khắc phục tình trạng
đó, giới cầm quyền Nhật
Bản đã làm gì?
HS trả lời : cũng như các nước tư bản khác, sự phát triển kinh tế Nhật không vững chắc… hậu quả là kinh tế - xã hội suy sụp nghiêm trọng
HS trả lời : Phát xít hoá bộ máy nhà nước, tăng cường chính sách quân sự hoá đất nước, gây chiến tranh xâm
- Khủng hoảng kinh tế, xã hội
- Chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền :
+ Đối nội : Tăng cường đàn áp, bóc
Trang 7 GV : Quá trình thiết lập chế
độ phát xít ở Nhật đã diễn ra
như thế nào?
GV : Phong trào đấu tranh
của nhân dân Nhật Bản lan
rộng khắp nước
Phong trào đấu tranh của
nhân dân có tác dụng gì?
GV : Nhật Bản là một trong
những nước giải quyết
khủng hoảng bằng con
lược, bành trướng ra bên ngoài
HS : Đọc phần tư liệu SGK trang 97
HS trả lời : Quá trình thiết lập chế độ phát xít ở Nhật: Vẫn tồn tại chế độ chuyên chế Thiên Hoàng, kéo dài trong nhiều năm (khác với ở Đức), gắn liền với xâm lược, bành trướng ra bên ngoài
HS : đọc tư liệu trong SGK, trang 98
HS trả lời : Góp phần làm chậm quá trình phát xít hóa ở Nhật
lột nhân dân
+ Đối ngoại : Mở rộng chiến tranh xâm lược
- Phong trào đấu tranh của nhân dân lan rộng
Trang 8đường phát xít hóa chính
quyền Với việc xâm lược
Đông Bắc Trung Quốc,
Nhật đã nhen nhóm ngọn
lửa chiến tranh đầu tiên ở
châu Á – Thái Bình Dương
Hậu quả của việc Nhật
phát xít hóa chính quyền?
HS trả lời : một ngọn lửa chiến tranh đã được nhen nhóm Nhân loại đứng trước thảm họa chiến tranh thế giới mới
2 Củng cố : Tình hình chung của Nhật Ban giữa hai cuộc chiến tranh thế giới?
(Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, Nhật Bản ổn định kinh tế một thời gian ngắn rồi rơi vào khủng hoảng Để giải quyết khó khăn, giới cầm quyền đã phát xít hóa chính quyền và tiến hành chiến tranh xâm lược)
3 Bài tập : Vì sao giới cầm quyền Nhật Bản tiến hành chiến tranh xâm lược, bành trướng ra bên ngoài?
(Để giải quyết những khó khăn do thiếu nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa, thực hiện tham vọng mở rộng phạm vi ảnh hưởng của đế quốc Nhật)